Màn Thuyết minh BCTC trên KetoanX: số tự lấy, phần nhập tay

Cập nhật · Biên soạn: KetoanX

Bản thuyết minh (mẫu B09) giải thích và chi tiết hóa các con số trên bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh và báo cáo lưu chuyển tiền tệ. KetoanX dựng sẵn các bảng số từ sổ đã ghi và soạn sẵn các đoạn chữ, bạn đọc lại, sửa cho đúng thực tế rồi in, lưu hoặc xuất Excel. Ai lập báo cáo tài chính năm cần làm màn này cuối cùng.

Mở ở
Báo cáo → Thuyết minh BCTC
Quyền cần
Xem phân hệ báo cáo; quyền sửa để chỉnh phần chữ
Dùng khi
Lập bộ báo cáo tài chính năm sau khi chốt ba báo cáo chính
Kết quả
Bản thuyết minh B09 gồm phần chữ và bảng số, in và xuất Excel

01

Chức năng này dùng để làm gì

Bản thuyết minh có hai loại nội dung. Phần số là các bảng chi tiết khoản mục: tiền, đầu tư, phải thu, hàng tồn kho, tăng giảm tài sản cố định, vay, thuế phải nộp, vốn chủ sở hữu, doanh thu, chi phí. Phần chữ là đặc điểm hoạt động, kỳ kế toán, chế độ áp dụng, chính sách kế toán và các thông tin khác. Trang cho sửa phần chữ ngay trên màn, dùng chung cho công ty hoặc riêng cho từng kỳ.

Đầu trang Bản thuyết minh báo cáo tài chính, các nút Lưu báo cáo, Bản đã lưu, Xuất Excel được viền vàng
Bản thuyết minh gồm phần chữ soạn sẵn và các bảng số liệu lấy từ sổ; có lưu bản cố định và xuất Excel.

Thuyết minh nằm sau bảng cân đối kế toán, kết quả kinh doanh và lưu chuyển tiền tệ, vì nó giải thích số của ba báo cáo đó. Bộ báo cáo đầy đủ gồm những gì nói ở bài báo cáo tài chính gồm những gì, cách viết từng phần ở bài lập thuyết minh báo cáo tài chính.

02

Trước khi bắt đầu

  1. Ba báo cáo kia đã đúng và khớp nhau. Bản thuyết minh lấy số từ sổ, nên sai ở sổ thì sai ở đây.

  2. Công ty đã khai thông tin: tên, mã số thuế, địa chỉ, lĩnh vực hoạt động, tháng bắt đầu năm tài chính. Phần đặc điểm hoạt động lấy các thông tin này, xem cài đặt công ty.

  3. Khoản vay có khế ước, chi phí trả trước có thẻ phân bổ, tài sản cố định có thẻ để các bảng chi tiết đủ, xem thiết lập báo cáo tài chính.

  4. Thông tin về bên liên quan, sự kiện sau ngày kết thúc kỳ, nợ tiềm tàng chuẩn bị sẵn từ ban lãnh đạo.

  5. Quyền xem phân hệ báo cáo; quyền sửa để chỉnh phần chữ; quyền thêm để lưu; quyền xuất để tải Excel.

03

Mở màn hình

Vào menu Báo cáo, Thuyết minh BCTC. Tiêu đề trang là Bản thuyết minh báo cáo tài chính.

Menu bên trái mở nhóm Báo cáo, mục Thuyết minh BCTC được viền vàng
Menu bên trái: Báo cáo, rồi Thuyết minh BCTC.

Hàng nút trên đầu: Lưu báo cáo (người có quyền thêm, xem toàn công ty), Bản đã lưu, Xuất Excel. Thanh chọn: Từ ngày, Đến ngày, Đơn vị tính, Chi nhánh (khi có chi nhánh), nút Xem báo cáo. Mặc định là từ đầu năm tài chính đến hôm nay.

Người có quyền sửa còn thấy hai khung gập lại phía trên bản thuyết minh: Sửa phần chữ của bản thuyết minh và (khi có phần theo kỳ) Phần chữ riêng của kỳ này. Bên dưới là khung in với nút In báo cáo.

04

Các ô cần nhập

Phần số không có ô nhập. Phần chữ có hai khung sửa.

Thanh chọn kỳ, khung Sửa phần chữ của bản thuyết minh và Phần chữ riêng của kỳ này
Ngoài kỳ và đơn vị tính, có hai khung phần chữ: phần chung của công ty và phần riêng của kỳ đang xem.

Khung Sửa phần chữ của bản thuyết minh lưu phần chung của công ty, dùng cho mọi kỳ:

PhầnNội dung nên viếtBắt buộcVí dụ
I. Đặc điểm hoạt động của doanh nghiệpHình thức sở hữu vốn, lĩnh vực, ngành nghề, chu kỳ kinh doanh, cấu trúc doanh nghiệp, số người lao độngCóCông ty TNHH hai thành viên, kinh doanh thương mại
II. Kỳ kế toán, đơn vị tiền tệ sử dụng trong kế toánNăm tài chính bắt đầu, kết thúc ngày nào; đồng Việt NamCóNăm 01/01 đến 31/12, VND
III. Chuẩn mực và Chế độ kế toán áp dụngChế độ kế toán, tuyên bố tuân thủCóThông tư 99/2025/TT-BTC
Phần IV (tên theo chế độ, Thông tư 99 gọi là chính sách kế toán, ước tính kế toán và các quy định pháp luật có liên quan)Cách công ty làm: giá xuất kho, khấu hao, ghi nhận doanh thuCóBình quân gia quyền, khấu hao đường thẳng
Phần V (chỉ Thông tư 200)Chính sách kế toán khi doanh nghiệp không đáp ứng giả định hoạt động liên tục; văn bản soạn sẵn ghi không áp dụngKhôngKhông áp dụng
Các khoản tiền do doanh nghiệp nắm giữ nhưng không được sử dụngMục trong phần lưu chuyển tiền tệ (Thông tư 99 mục 1, Thông tư 200 mục 2; Thông tư 133 là cả phần VII)KhôngTiền ký quỹ bị phong tỏa

Mỗi phần có nút Dùng lại văn bản soạn sẵn để chép lại bản mẫu. Để trống một phần thì dùng văn bản soạn sẵn. Bấm Lưu phần chữ để lưu.

Khung Phần chữ riêng của kỳ này lưu riêng cho đúng khoảng ngày đang xem, gồm phần Những thông tin khác, (với công ty theo Thông tư 99) phần X về nội dung sửa đổi, bổ sung biểu mẫu, và các mục chỉ có lời văn của phần thông tin bổ sung: cổ phiếu ưu đãi phân loại là nợ phải trả, khoản mục ngoài bảng, thông tin khác của phần bảng cân đối, giao dịch không bằng tiền; Thông tư 99 thêm tài sản bị giới hạn sử dụng và mua, thanh lý công ty con; Thông tư 133 thêm các bên liên quan. Mỗi phần có nút Chép văn bản soạn sẵn vào ô; để trống thì in văn bản chung hoặc văn bản soạn sẵn. Bấm Lưu cho kỳ này. Mỗi phần tối đa 20.000 ký tự, và hệ thống giữ tối đa 40 kỳ.

05

Đọc báo cáo

Bảng số liệu đầu tiên của bản thuyết minh
Các bảng số liệu của thuyết minh lấy từ sổ, mỗi bảng ứng với một mục của bộ báo cáo.

Bản thuyết minh xếp theo phần, đánh số La Mã, mỗi phần có các mục đánh số. Số thứ tự phần phụ thuộc chế độ kế toán:

Chế độMẫuPhần số bảng cân đốiPhần số kết quả kinh doanhPhần số lưu chuyển tiền tệPhần thông tin khác
Thông tư 99B09-DNVVIIVIIIIX, thêm phần X
Thông tư 133B09-DNNVVIVIIVIII
Thông tư 200B09-DNVIVIIVIIIIX

Trang in đủ các phần, mục của mẫu theo đúng số thứ tự và tên; mục không có số liệu trong kỳ vẫn in tên mục kèm câu "Không có số liệu trong kỳ.", mục chỉ có lời văn in văn bản soạn sẵn. Các bảng số chính: tiền, đầu tư tài chính (chứng khoán kinh doanh, nắm giữ đến ngày đáo hạn, góp vốn), phải thu của khách hàng, phải thu khác, tài sản thiếu, nợ xấu, hàng tồn kho, tài sản dở dang, tăng giảm tài sản cố định hữu hình, vô hình, thuê tài chính, tài sản sinh học (Thông tư 99), bất động sản đầu tư, chi phí chờ phân bổ, tài sản khác, vay và nợ thuê tài chính, phải trả người bán, cổ tức phải trả (Thông tư 99), thuế phải nộp, chi phí phải trả, phải trả khác, doanh thu chờ phân bổ, trái phiếu phát hành, dự phòng phải trả, thuế thu nhập hoãn lại, vốn chủ sở hữu, chênh lệch đánh giá lại, chênh lệch tỷ giá, rồi các bảng doanh thu, giảm trừ, giá vốn, doanh thu tài chính, chi phí tài chính, thu nhập khác, chi phí khác, chi phí bán hàng và quản lý, chi phí thuế TNDN, tiền đi vay thực thu, thực trả. Cột đầu là "Khoản mục"; cột số thường là "Cuối kỳ", "Đầu kỳ" (số cuối kỳ đứng trước, như mẫu), bảng vay là "Cuối kỳ", "Tăng trong kỳ", "Giảm trong kỳ", "Đầu kỳ"; bảng thuế, dự phòng phải trả, tài sản cố định đi từ đầu kỳ qua tăng, giảm đến cuối kỳ; bảng kết quả là "Kỳ này".

Bảng phải thu khách hàng và phải trả người bán chỉ liệt kê riêng đối tượng chiếm từ 10% tổng số; các đối tượng dưới ngưỡng gộp thành một dòng "Phải thu các khách hàng khác" (bên phải trả là "Phải trả các đối tượng khác"), lấy phần còn lại của tổng số dư nên cộng bảng bằng chỉ tiêu trên báo cáo tình hình tài chính. Mỗi đối tượng có cả số cuối kỳ và đầu kỳ; phần quá hạn lấy theo hạn thanh toán ghi trên chứng từ công nợ. Số dư Nợ và dư Có của cùng một tài khoản không bù trừ: khách ứng trước nằm ở phần nợ phải trả.

06

Làm từng bước: lập thuyết minh năm 2026

Ví dụ: Công ty TNHH Thương mại Minh Phát theo Thông tư 99, năm tài chính trùng năm dương lịch, lập thuyết minh năm 2026 sau khi chốt ba báo cáo kia. Tại 31/12/2026: tiền mặt 50 triệu đồng, tiền gửi không kỳ hạn 450 triệu đồng; phải thu khách hàng tổng 130 triệu, trong đó khách A 100 triệu và các khách còn lại 30 triệu.

Kỳ 01/01/2026 đến 31/12/2026, đơn vị triệu đồng và khung Phần chữ riêng của kỳ này được viền vàng
Chọn kỳ năm 2026, đơn vị triệu đồng, bấm Xem báo cáo rồi soạn phần chữ riêng của kỳ này.
  1. Vào Báo cáo, Thuyết minh BCTC.

  2. Chọn Từ ngày 01/01/2026, Đến ngày 31/12/2026, Đơn vị tính là triệu đồng, bấm Xem báo cáo.

  3. Mở khung Sửa phần chữ của bản thuyết minh. Đọc từng phần chữ soạn sẵn. Ở phần I thay chỗ "doanh nghiệp tự ghi" bằng ngành nghề thật; thêm cấu trúc doanh nghiệp (không có công ty con) và số người lao động. Bấm Lưu phần chữ.

  4. Mở khung Phần chữ riêng của kỳ này. Ở phần thông tin khác ghi bên liên quan, nợ tiềm tàng, sự kiện sau ngày kết thúc năm; nếu không có thì ghi rõ "không có". Bấm Lưu cho kỳ này.

  5. Đọc bảng tiền: tiền mặt 50, tiền gửi không kỳ hạn 450, cộng 500, khớp mã 110 của bảng cân đối kế toán.

  6. Đọc bảng phải thu khách hàng: khách A 100, dòng "Phải thu các khách hàng khác" 30, cộng 130.

  7. Soát các bảng còn lại với sổ chi tiết; kiểm tra bảng tăng giảm tài sản cố định khớp sổ tài sản, bảng khấu hao.

  8. Bấm Lưu báo cáo giữ bản cố định, In báo cáo để ký, hoặc Xuất Excel.

Quy định đi kèm: thuyết minh là bộ phận không tách rời của báo cáo tài chính năm dạng đầy đủ; báo cáo tài chính năm nộp chậm nhất 90 ngày sau ngày kết thúc năm tài chính, năm 2026 trùng năm dương lịch là 31/03/2027, xem hạn nộp báo cáo tài chính năm 2026. Thông tư 99 áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ 01/01/2026. Doanh nghiệp siêu nhỏ có bộ báo cáo riêng, xem BCTC doanh nghiệp siêu nhỏ.

07

Các trường hợp khác

Bốn tình huống thường gặp.

Bản thuyết minh mẫu B09-DNN của công ty theo Thông tư 133
Công ty theo Thông tư 133 dùng mẫu B09-DNN, có số phần khác và gộp các khoản phải thu, phải trả.

Khi công ty theo Thông tư 133

Mẫu B09-DNN có số phần khác (xem bảng trên) và gộp phải thu thành mục "Các khoản phải thu" kèm phải thu khác, tạm ứng và dự phòng; phải trả cũng gộp thành "Các khoản phải trả". Xem báo cáo tài chính theo Thông tư 133.

Khi công ty theo Thông tư 99 và có sửa mẫu báo cáo

Điền phần X để nêu chỉ tiêu nào đã bổ sung hoặc sửa, nội dung và lý do. Công ty giữ nguyên mẫu thì để trống, hoặc ghi không có. Khung theo kỳ tự mở sẵn khi phần này chưa có nội dung riêng.

Khi xem riêng một chi nhánh

Chọn Chi nhánh: các bảng số chỉ lấy chứng từ của chi nhánh, không cộng số dư đầu kỳ nhập tay (số toàn công ty); phần chữ là văn bản chung. Nút Lưu báo cáo ẩn. Xem BCTC tổng hợp các chi nhánh.

Khi có điều chỉnh hồi tố sai sót năm trước

Khi công ty đã lập chứng từ điều chỉnh, phần thông tin khác có thêm bảng "Thông tin so sánh: điều chỉnh hồi tố sai sót của các năm trước" (mục 5 với Thông tư 99, Thông tư 200; mục 3 với Thông tư 133), liệt kê từng chứng từ và ảnh hưởng tới lợi nhuận chưa phân phối năm trước. Cách lập chứng từ ở bài điều chỉnh hồi tố sai sót, cách ghi nhận ở bài điều chỉnh sai sót năm trước.

08

Số liệu lấy từ đâu

Trang không ghi bút toán nào, trừ hai khung sửa chỉ lưu văn bản vào cài đặt công ty. Các bảng số đọc từ sổ cái và sổ chi tiết của chứng từ đã ghi sổ trong kỳ, số đầu kỳ gồm cả số dư đầu kỳ nhập tay. Phần chữ lấy từ văn bản đã lưu, nếu không có thì từ văn bản soạn sẵn theo chế độ kế toán của công ty.

Có những điểm phần mềm chưa làm hết so với quy định. Các bảng hiện số cuối kỳ và đầu kỳ của kỳ đang xem, không có cột cùng kỳ năm trước như thuyết minh in theo mẫu thông tư, nên khi nộp bạn bổ sung cột năm trước từ thuyết minh năm ngoái. Thông tin về bên liên quan, sự kiện sau ngày kết thúc kỳ, nợ tiềm tàng, báo cáo bộ phận, giả định hoạt động liên tục phần mềm không tự biết, bạn bổ sung ở phần thông tin khác. Dòng ghi chú cuối trang nhắc đúng điều này.

Để kiểm lại, các tổng của bảng phải khớp chỉ tiêu tương ứng trên bảng cân đối kế toán và kết quả kinh doanh.

09

Lỗi hay gặp và cách xử lý

"Không có số liệu trong kỳ.": mục đó không có số dư, số phát sinh nào trong kỳ đang chọn. Kiểm tra kỳ, hoặc nếu bình thường thì bỏ qua.

"Ngày đầu kỳ phải trước ngày cuối kỳ": khi lưu phần chữ theo kỳ mà Từ ngày sau Đến ngày. Chọn lại kỳ rồi lưu.

"Mỗi phần tối đa 20.000 ký tự": đoạn chữ quá dài. Rút gọn.

"Phần thuyết minh không hợp lệ" hoặc "Phần thuyết minh không lưu theo kỳ được": có phần không thuộc danh sách sửa được. Tải lại trang rồi sửa.

Chữ trong bản in vẫn là văn bản soạn sẵn dù đã sửa: phần ấy được sửa ở khung chung nhưng lại có bản riêng của kỳ, hoặc ngược lại. Phần theo kỳ thắng phần chung; xóa nội dung ở khung theo kỳ nếu muốn dùng văn bản chung.

Khung sửa không hiện: tài khoản không có quyền sửa báo cáo. Nhờ quản trị viên cấp quyền.

10

Hỏi đáp

Những câu người mới hay hỏi.

Thuyết minh có bắt buộc không?

Có với báo cáo tài chính năm dạng đầy đủ. Doanh nghiệp siêu nhỏ chọn bộ báo cáo rút gọn thì theo mẫu riêng.

Tôi có phải viết lại phần chữ mỗi năm không?

Không. Phần chung lưu theo công ty, dùng lại mỗi năm; chỉ phần thông tin khác và phần X lưu theo kỳ. Mỗi năm vẫn nên đọc lại cho đúng thực tế.

Vì sao bảng không có dòng tôi mong thấy?

Mục không có số liệu trong kỳ vẫn in tên mục kèm câu "Không có số liệu trong kỳ.", còn dòng không có số trong bảng thì không in. Kiểm tra chứng từ đã ghi sổ và kỳ chọn.

Có nộp thuyết minh trực tiếp từ KetoanX được không?

Không. KetoanX tạo số liệu và tệp theo cấu trúc để nộp, việc nộp làm trên cổng của cơ quan thuế. Xem bộ hồ sơ báo cáo tài chính.

Hướng dẫn khác trong nhóm Báo cáo

Dùng thử trên sổ của chính bạn

Đăng ký mất vài phút, không cần thẻ thanh toán. Mọi chức năng đều miễn phí.