Kiểm tra lệch sổ cái (chứng từ ghi sổ): cách dùng trên KetoanX

Cập nhật · Biên soạn: KetoanX

Trang này so tổng tiền trên sổ đăng ký chứng từ ghi sổ với tổng phát sinh trên sổ cái, rồi chỉ ra từng chứng từ gốc làm hai số lệch nhau. Kế toán công ty theo hình thức Chứng từ ghi sổ chạy trang này trước khi khóa sổ tháng hoặc năm. Kết quả là câu trả lời "khớp" hoặc danh sách chứng từ cần xử lý.

Mở ở
Báo cáo → Kiểm tra lệch sổ cái (chứng từ ghi sổ)
Quyền cần
Xem phân hệ báo cáo
Dùng khi
Trước khi khóa sổ, công ty theo hình thức Chứng từ ghi sổ
Kết quả
Đối chiếu sổ đăng ký với sổ cái và danh sách chứng từ gốc gây lệch

01

Chức năng này dùng để làm gì

Theo hình thức Chứng từ ghi sổ, tổng số tiền trên sổ đăng ký phải bằng tổng phát sinh Nợ, bằng tổng phát sinh Có trên bảng cân đối số phát sinh của cùng kỳ. Số lệch gần như luôn do một chứng từ gốc nằm ở sổ này mà không nằm ở sổ kia. Trang liệt kê chúng, nêu nguyên nhân và cho bấm thẳng sang chứng từ cần xử lý.

Đầu trang Kiểm tra nguyên nhân lệch sổ cái, nút Chứng từ ghi sổ và Sổ đăng ký được viền vàng
Trang so tổng tiền sổ đăng ký chứng từ ghi sổ với sổ cái và liệt kê từng chứng từ gốc gây lệch.

Trang nằm sau khi bạn đã lập chứng từ ghi sổ và trước khi khóa sổ. Tài khoản nào lệch thì lọc một tài khoản để soi riêng. Cách đối chiếu và khóa sổ nói chung ở bài kiểm tra, đối chiếu số liệu trước khi khóa sổ.

02

Trước khi bắt đầu

  1. Công ty dùng hình thức Chứng từ ghi sổ và đã gom ít nhất một chứng từ ghi sổ. Công ty theo hình thức khác thì không cần trang này.

  2. Quyền xem phân hệ báo cáo.

  3. Muốn xử lý nguyên nhân lệch, có quyền thêm để lập chứng từ ghi sổ, quyền xóa để xóa chứng từ ghi sổ gom sai, và quyền ghi sổ chứng từ gốc.

03

Mở màn hình

Vào menu Báo cáo, Kiểm tra lệch sổ cái (chứng từ ghi sổ). Tiêu đề trang là Kiểm tra nguyên nhân lệch sổ cái. Đầu trang có nút Chứng từ ghi sổ, nút Sổ đăng ký (mở sổ đăng ký S02b cùng khoảng ngày) và nút in. Thanh lọc gồm Từ ngày, Đến ngày (mặc định từ mồng 1 tháng này đến hôm nay), Tài khoản (bỏ trống: mọi tài khoản) và nút Kiểm tra.

Menu bên trái mở nhóm Báo cáo, mục Kiểm tra lệch sổ cái được viền vàng
Menu bên trái: Báo cáo, rồi Kiểm tra lệch sổ cái.

04

Đọc báo cáo

Trang gồm ba khung, từ trên xuống.

Khung Đối chiếu tổng số tiền, dòng Chênh lệch được viền vàng
Khung đối chiếu: số trên sổ cái, số trên sổ đăng ký, chênh lệch và phần giải thích được bằng các chứng từ gốc.
Khung hoặc dòngÝ nghĩaLấy số từ đâu
Đối chiếu tổng số tiền (hoặc "Đối chiếu tài khoản" kèm số tài khoản)Bảng so hai nguồnXem các dòng dưới
Sổ cái, bảng cân đối số phát sinhTổng tiền các chứng từ gốc đã ghi sổ có ngày ghi sổ trong kỳDòng hạch toán của chứng từ đã ghi sổ
Sổ đăng ký chứng từ ghi sổ (khi lọc tài khoản: sổ cái theo chứng từ ghi sổ)Tổng tiền các chứng từ gốc nằm trong chứng từ ghi sổ có ngày trong kỳChứng từ ghi sổ đã lập
Chênh lệchSổ cái trừ sổ đăng kýPhép trừ
Giải thích được bằng các chứng từ dưới đâyPhần chênh lệch mà danh sách chứng từ bên dưới giải thích đượcCộng các chứng từ gây lệch, tính theo bên sổ cái hay sổ đăng ký
Chứng từ gốc gây lệchMỗi dòng một chứng từ gốc kèm nguyên nhânĐối chiếu từng chứng từ

Khi không lọc tài khoản, các số là tổng tiền (cộng số tiền mọi dòng hạch toán). Khi lọc một tài khoản (gồm tài khoản con), bảng tách phát sinh Nợ và phát sinh Có của tài khoản đó, và chỉ chứng từ có phát sinh ở tài khoản ấy được xét. Dòng chữ cuối khung báo "Hai sổ khớp nhau trong kỳ." hoặc "Hai sổ lệch nhau; xem nguyên nhân ở bảng dưới."

Bốn nguyên nhân trang có thể nêu:

  1. Chứng từ gốc đã ghi sổ trong kỳ, chưa lập chứng từ ghi sổ. Có trên sổ cái, thiếu trên sổ đăng ký.

  2. Chứng từ gốc ghi sổ trong kỳ, thuộc chứng từ ghi sổ có ngày ngoài kỳ. Có trên sổ cái, thiếu trên sổ đăng ký.

  3. Chứng từ gốc thuộc chứng từ ghi sổ của kỳ nhưng chưa ghi sổ. Có trên sổ đăng ký, thiếu trên sổ cái. Xảy ra khi chứng từ đã gom rồi bị bỏ ghi sổ.

  4. Chứng từ gốc thuộc chứng từ ghi sổ của kỳ nhưng có ngày ghi sổ ngoài kỳ. Có trên sổ đăng ký, thiếu trên sổ cái.

Bảng chứng từ gây lệch có các cột: Nguyên nhân, Chứng từ gốc (bấm để mở), Loại (kèm "(chưa ghi sổ)" nếu có), Ngày ghi sổ, Chứng từ ghi sổ (bấm để mở, hoặc "Chưa gom") và Số tiền.

Khung thứ ba, tên "Chứng từ gốc bị đổi số sau khi gom vào chứng từ ghi sổ", chỉ hiện khi có. Nó không làm hai sổ lệch (cả hai đọc số hiện tại) nhưng bản chứng từ ghi sổ đã in không còn khớp chứng từ gốc. Cột: số tiền lúc gom, số tiền hiện tại, chênh lệch.

05

Làm từng bước: tìm chứng từ lệch tháng 10 năm 2026

Ví dụ: Công ty TNHH Thương mại Minh Phát gom chứng từ ghi sổ cuối tháng 10/2026. Kế toán đã gom ba phiếu thu thu nợ (15.000.000 đồng) và một phiếu chi (3.000.000 đồng), cộng 18.000.000 đồng. Cuối tháng có thêm một chứng từ bán hàng tổng tiền các dòng 40.000.000 đồng, ghi sổ ngày 30/10 nhưng chưa được gom.

Kỳ 01/10/2026 đến 31/10/2026 và khung Đối chiếu với dòng Chênh lệch được viền vàng
Chọn kỳ tháng 10/2026, để trống tài khoản, bấm Kiểm tra: khung đối chiếu báo sổ cái và sổ đăng ký lệch nhau.
  1. Vào Báo cáo, Kiểm tra lệch sổ cái (chứng từ ghi sổ).

  2. Chọn Từ ngày 01/10/2026, Đến ngày 31/10/2026, để trống ô tài khoản, bấm Kiểm tra.

  3. Khung đối chiếu hiện: sổ cái 58.000.000, sổ đăng ký 18.000.000, chênh lệch 40.000.000, giải thích được 40.000.000. Dòng kết luận báo hai sổ lệch nhau.

  4. Khung "Chứng từ gốc gây lệch" liệt kê một dòng, nguyên nhân là chứng từ gốc đã ghi sổ trong kỳ chưa lập chứng từ ghi sổ, cột Chứng từ ghi sổ ghi "Chưa gom", số tiền 40.000.000.

  5. Bấm nút Chứng từ ghi sổ, gom chứng từ bán hàng vào một chứng từ ghi sổ mới theo hướng dẫn ở bài chứng từ ghi sổ.

  6. Quay lại trang này, bấm Kiểm tra. Sổ đăng ký thành 58.000.000, chênh lệch 0, dòng kết luận báo hai sổ khớp nhau trong kỳ.

  7. Nếu còn lệch, lọc từng tài khoản, ví dụ 131, để xem lệch ở tài khoản nào rồi xử lý chứng từ ở dòng đó.

Về quy định, hình thức này đòi ba nguồn khớp: sổ đăng ký chứng từ ghi sổ, sổ cái và bảng cân đối số phát sinh, xem hình thức Chứng từ ghi sổ và bảng cân đối số phát sinh. Chỉ khóa sổ khi trang báo khớp.

06

Các trường hợp khác

Mỗi nguyên nhân có cách xử lý riêng, theo dòng chữ nhắc ở cuối trang.

Khung Chứng từ gốc gây lệch, cột Chứng từ ghi sổ ghi Chưa gom được viền vàng
Chứng từ gốc chưa gom: cột Chứng từ ghi sổ ghi Chưa gom; lập chứng từ ghi sổ cho chúng ở trang Chứng từ ghi sổ.

Khi chứng từ gốc chưa gom

Lập chứng từ ghi sổ ở trang chứng từ ghi sổ, nhớ chọn Từ ngày, Đến ngày phủ ngày ghi sổ của chứng từ.

Khi chứng từ gốc thuộc chứng từ ghi sổ khác kỳ

Ví dụ phiếu ghi sổ 28/10 nhưng nằm trong chứng từ ghi sổ ngày 02/11. Xóa chứng từ ghi sổ đó rồi gom lại đúng kỳ, hoặc cố ý để vậy và hiểu rằng tháng 10 sẽ lệch một khoản. Xóa chứng từ ghi sổ không làm đổi số sổ cái.

Khi chứng từ gốc đã gom nhưng chưa ghi sổ hoặc ngày ghi sổ nằm ngoài kỳ

Ghi sổ lại chứng từ đó, hoặc xóa chứng từ ghi sổ và gom lại không kèm nó. Nếu bạn đổi ngày ghi sổ của chứng từ đã gom sang kỳ khác, nó thành nguyên nhân thứ tư. Việc bỏ ghi sổ hay đổi ngày sau khi khóa sổ phải theo hướng dẫn ở bài mở sổ, ghi sổ, khóa sổ và sửa sổ: sổ điện tử sửa bằng chứng từ điều chỉnh, không xóa mất dấu vết.

Khi chứng từ gốc bị đổi số sau khi gom

Xóa chứng từ ghi sổ đó và gom lại, hoặc sửa bằng chứng từ điều chỉnh thay vì sửa chứng từ gốc, như câu giải thích trong khung.

Khi in kết quả kiểm tra

Dùng nút in ở đầu trang để in cho hồ sơ khóa sổ.

07

Số liệu lấy từ đâu

Trang chỉ đọc, không ghi bút toán. Sổ cái lấy từ các chứng từ đã ghi sổ có ngày ghi sổ trong kỳ. Sổ đăng ký lấy từ các chứng từ ghi sổ có ngày trong kỳ, cộng các chứng từ gốc đã gom. Số tiền mỗi chứng từ là tổng số tiền các dòng hạch toán, hoặc phát sinh Nợ, Có của tài khoản khi lọc.

Phần "Giải thích được" là tổng các chứng từ có nguyên nhân ở bên sổ cái trừ tổng các chứng từ ở bên sổ đăng ký. Nếu chênh lệch khác phần giải thích được, trang không nói nguyên nhân thứ năm nào: hãy lọc từng tài khoản và đối chiếu với cân đối phát sinh.

08

Lỗi hay gặp và cách xử lý

"Không có chứng từ gốc nào gây lệch": mọi chứng từ gốc ghi sổ trong kỳ đều thuộc chứng từ ghi sổ của kỳ và ngược lại. Nếu vẫn thấy lệch ở báo cáo khác, kiểm tra kỳ chọn.

Ô Tài khoản (bỏ trống: mọi tài khoản) không nhận: ô chỉ nhận 3 đến 10 chữ số. Gõ 131 hoặc 1111.

Toàn số 0 dù công ty có chứng từ: khoảng ngày không phủ ngày ghi sổ của chứng từ. Kiểm tra Từ ngày, Đến ngày.

09

Hỏi đáp

Những câu người mới hay hỏi.

Công ty theo Nhật ký chung có cần trang này không?

Không. Trang chỉ có nghĩa với hình thức Chứng từ ghi sổ, vì chỉ hình thức này có sổ đăng ký chứng từ ghi sổ để đối chiếu. Xem sổ kế toán theo Thông tư 99.

Lệch có làm sai báo cáo tài chính không?

Không. Báo cáo tài chính đọc từ sổ cái. Lệch chỉ nói sổ đăng ký chứng từ ghi sổ chưa đủ hoặc thừa so với sổ cái, tức bộ sổ trình bày chưa khớp.

Tôi xóa chứng từ ghi sổ thì có mất bút toán không?

Không. Xóa chỉ gỡ cách gom, các chứng từ gốc trở về chưa gom và sổ cái không đổi.

Vì sao trang dùng ngày ghi sổ chứ không dùng ngày chứng từ?

Sổ cái tính theo ngày ghi sổ của chứng từ gốc, còn sổ đăng ký tính theo ngày của chứng từ ghi sổ. Hai ngày này có thể khác nhau, và chính sự khác ấy là một nguyên nhân lệch.

Hướng dẫn khác trong nhóm Báo cáo

Dùng thử trên sổ của chính bạn

Đăng ký mất vài phút, không cần thẻ thanh toán. Mọi chức năng đều miễn phí.