01
Chức năng này dùng để làm gì
Đây là lối tắt. Bạn đang xem báo cáo, đang ở tồn kho hay đang nghe điện thoại của khách mà cần lập một chứng từ bán ngay, thì bấm Tạo mới rồi chọn Lập chứng từ bán hàng. Biểu mẫu mở ra trống, ngày chứng từ và ngày hạch toán là hôm nay, thanh toán mặc định là chưa thu tiền (công nợ).

Lối tắt chỉ mở kiểu bán hàng thông thường. Bán dịch vụ, bán xuất khẩu, ủy thác xuất khẩu, bán hộ, trả lại hàng và giảm giá hàng bán mở từ danh sách bán hàng, xem bài đầy đủ chứng từ bán hàng. Muốn lập từ một đơn đặt hàng thì mở đơn rồi bấm Lập chứng từ bán để các dòng hàng được điền sẵn; xem đơn đặt hàng.
Chứng từ bán đứng giữa báo giá và thu tiền khách hàng. Sau khi cất, phần mềm ghi doanh thu, thuế GTGT đầu ra, công nợ hoặc tiền thu, và giá vốn nếu hàng xuất từ kho.
02
Trước khi bắt đầu
Cần có quyền Thêm ở phân hệ Bán hàng. Không có quyền này thì mục không hiện trong menu Tạo mới, và người chỉ có quyền Xem mở thẳng đường dẫn sẽ thấy mọi ô bị khóa, không có nút cất. Người bị giới hạn theo chi nhánh không mở được biểu mẫu này, vì chứng từ bán chưa tách theo chi nhánh; cách giới hạn ở thành viên, phân quyền.
Khách hàng, mặt hàng, kho phải có sẵn như khi lập ở danh sách; xem mục Trước khi bắt đầu của bài đầy đủ. Khách chưa có thì chọn thêm nhanh ngay trong ô khách hàng.
03
Mở màn hình

Có ba cách mở, cùng đến một biểu mẫu:
Bấm nút Tạo mới (dấu cộng) ở thanh trên cùng, chọn Lập chứng từ bán hàng.
Bấm Ctrl K (hoặc gõ phím /), gõ Lập chứng từ bán hàng trong nhóm Tạo nhanh rồi Enter.
Đang ở danh sách Bán hàng, Chứng từ bán hàng, bấm phím N hoặc nút lập đầu tiên.
Trang mở ra có tiêu đề Bán hàng. Phần đầu là các ô ngày, thanh toán, khách hàng; phía dưới là lưới dòng hàng; cuối trang là nút Cất và ghi sổ và Cất, chưa ghi sổ. Bấm Ctrl Enter để cất và ghi sổ, Ctrl S để cất nháp. Cất xong, phần mềm đưa bạn về danh sách bán hàng.
04
Các ô cần nhập
Với bán lẻ nhanh, bạn chỉ dùng bảy ô. Ý nghĩa đầy đủ của mọi ô khác nằm ở bài chứng từ bán hàng.

| Ô | Dùng thế nào khi bán nhanh | Bắt buộc | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| Thu tiền | Chọn thu tiền ngay bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản để phần mềm lập kèm phiếu thu hoặc báo có. | Có | Thu tiền ngay: tiền mặt |
| Khách hàng | Bán công nợ thì chọn khách; thu tiền ngay thì để Khách lẻ. | Có khi công nợ | Khách lẻ |
| Mặt hàng | Chọn từ danh mục. | Có | HH001 · Bộ ấm chén |
| Số lượng | Lớn hơn 0. | Có | 3 |
| Đơn giá | Tự điền từ danh mục; sửa được. | Có | 400.000 |
| Thuế suất GTGT | Theo mặt hàng, đổi tay nếu khác. | Có | 8% |
| Lập kèm hóa đơn | Tích nếu muốn phát hành hóa đơn ngay khi cất, rồi chọn Ký hiệu HĐ. | Không |
05
Làm từng bước: bán lẻ thu tiền mặt tại quầy
Ví dụ: ngày 16/10/2026, cửa hàng bán cho một khách lẻ 3 bộ ấm chén, đơn giá 400.000 đồng chưa thuế, thuế suất 8%, thu tiền mặt ngay. Giá xuất kho bình quân 260.000 đồng một bộ.

Bấm Tạo mới rồi chọn Lập chứng từ bán hàng.
Ở ô Thu tiền chọn thu tiền ngay bằng tiền mặt. Ô Khách hàng để Khách lẻ.
Ở dòng 1 chọn Mặt hàng là Bộ ấm chén, gõ Số lượng 3, kiểm Đơn giá 400.000 và đổi Thuế suất GTGT sang 8% nếu mặt hàng đang để 10%.
Kiểm chân lưới: cộng tiền hàng 1.200.000, tiền thuế 96.000, tổng thanh toán 1.296.000.
Cần hóa đơn ngay thì tích Lập kèm hóa đơn và chọn Ký hiệu HĐ. Rồi bấm Cất và ghi sổ.
Sau bước 5, trang quay về danh sách và chứng từ mới nằm đầu bảng với nhãn Đã ghi. Mở chứng từ để thấy số phiếu thu đi kèm.
06
Các trường hợp khác
Dưới đây là hai điểm riêng của lối mở nhanh. Mọi tình huống khác, từ bán ngoại tệ đến trả lại hàng, theo bài đầy đủ.
Khi chưa chắc số liệu
Bấm Cất, chưa ghi sổ để lưu nháp. Chứng từ nháp chưa vào sổ, chưa trừ kho và chưa lên báo cáo; mở lại từ danh sách để sửa rồi ghi sổ sau. Người không có quyền Ghi sổ chỉ có nút này.
Khi bán cho khách lẻ không lấy hóa đơn hoặc cần lập hóa đơn
Từ 01/7/2026, hóa đơn hàng hóa lập khi chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng, không đợi thu tiền (bài thời điểm lập hóa đơn). Khách lẻ không lấy hóa đơn vẫn phải ghi đủ doanh thu; cách xử lý cuối ngày ở bài hóa đơn bán cho khách lẻ không lấy hóa đơn. Hóa đơn lập trong KetoanX là hóa đơn quản lý, chưa thay phần ký số, cấp mã hoặc chuyển dữ liệu cho cơ quan thuế; hóa đơn điện tử chính thức bạn lập ở phần mềm hóa đơn theo bài cách lập hóa đơn điện tử.
Khi khách trả từ 5 triệu đồng bằng tiền mặt
Bên bán không bị cấm thu tiền mặt, nhưng khách là doanh nghiệp cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế đầu vào cho khoản từ 5 triệu đồng (bài điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào). KetoanX không cảnh báo ở chứng từ bán, nên hãy hỏi khách cách thanh toán trước khi cất.
07
Phần mềm tự ghi gì
Với ví dụ trên, chế độ Thông tư 99, phần mềm ghi:
Nợ 131 1.296.000; Có 511 1.200.000; Có 33311 96.000.
Nợ 632 780.000; Có 156 780.000 (3 bộ nhân 260.000), và kho giảm 3 bộ.
Phiếu thu cùng ngày: Nợ 111 1.296.000; Có 131 1.296.000. Thu bằng chuyển khoản thì thành báo có, Nợ 112.
Thuế đầu ra lên tờ khai GTGT theo kỳ của ngày hạch toán. Để kiểm lại, mở In kèm bút toán trên chứng từ, hoặc xem sổ nhật ký chung và báo cáo bán hàng. Định khoản đầy đủ và các biến thể (chiết khấu, trả lại, ngoại tệ) ở bài hạch toán bán hàng.
08
Lỗi hay gặp và cách xử lý
Mua/bán chịu cần chọn khách hàng hoặc nhà cung cấp: bạn để thu tiền là công nợ mà chưa chọn khách. Chọn khách hoặc đổi sang thu tiền ngay.
Không đủ tồn kho: số bán lớn hơn tồn tại kho. Nhập kho trước hoặc giảm số lượng.
Sổ đã khóa đến ngày: ngày hạch toán nằm trong kỳ đã khóa sổ; đổi sang ngày sau ngày khóa.
Bấm Tạo mới không thấy Lập chứng từ bán hàng: tài khoản của bạn chưa có quyền Thêm ở Bán hàng, hoặc bạn đang bị giới hạn theo chi nhánh. Nhờ chủ sở hữu hoặc quản trị viên.
Các câu báo lỗi còn lại, như hạn mức nợ, hóa đơn trùng, ngoại tệ, đã giải thích ở mục lỗi của bài chứng từ bán hàng.
09
Hỏi đáp
Những câu người mới hay hỏi khi dùng lối mở nhanh.
Lập từ Tạo mới khác gì lập từ danh sách bán hàng?
Không khác biểu mẫu, quyền hay bút toán. Chỉ khác điểm xuất phát. Lối nhanh chỉ mở kiểu bán hàng thông thường.
Tôi muốn bán dịch vụ hoặc bán xuất khẩu thì sao?
Mở danh sách Bán hàng, Chứng từ bán hàng và bấm Bán dịch vụ hoặc Bán xuất khẩu. Hai kiểu này có ô và cách hạch toán riêng.
Nên Cất và ghi sổ hay Cất, chưa ghi sổ?
Cất và ghi sổ khi số liệu đã chắc: chứng từ vào sổ, trừ kho, lên công nợ và báo cáo. Cất nháp khi cần kiểm lại hoặc chờ người có quyền ghi sổ.
Sau khi cất tôi tìm lại chứng từ ở đâu?
Ở đầu danh sách Bán hàng, Chứng từ bán hàng, hoặc dùng Ctrl K gõ số chứng từ. Phần mềm tự đưa bạn về danh sách sau khi cất.
Hướng dẫn khác trong nhóm Hệ thống
- Số dư đầu kỳ
- Tồn kho đầu kỳ
- Chi phí dở dang đầu kỳ
- Khế ước vay đầu kỳ
- Doanh thu nhận trước đầu kỳ
- Công nợ đầu kỳ theo hóa đơn
- Đối chiếu số dư đầu kỳ
- Hệ thống tài khoản
- Chuyển tài khoản hạch toán
- Tài khoản ngầm định
- Nhập từ Excel
- Nhập tệp lớn (CSV)
- Nhật ký thao tác
- Khóa sổ kế toán
- Quy tắc đánh số chứng từ
- Chuyển chế độ kế toán
- Tạo sổ năm mới
- Sao lưu, phục hồi dữ liệu
- Chuyển dữ liệu chọn lọc
- Danh bạ email
- So sánh dữ liệu
- Sao chép, xóa công ty
- Nhắc việc, lịch hẹn
- Kho tài liệu
- Mẫu Word, Excel trộn chứng từ
- Mẫu giao diện chứng từ
- Khóa API
- Định dạng số
- Cài đặt cảnh báo
- Bảo trì dữ liệu
- Người dùng đang truy cập
- Danh mục
- Thông tin thuế, người ký
- Thành viên, phân quyền
- Vai trò tự định nghĩa
- Chi nhánh
- Lĩnh vực hoạt động
- Cài đặt công ty
- Bảo mật tài khoản
- Lập chứng từ mua hàng
- Lập phiếu thu
- Lập phiếu chi
- Lập chứng từ nghiệp vụ khác
Dùng thử trên sổ của chính bạn
Đăng ký mất vài phút, không cần thẻ thanh toán. Mọi chức năng đều miễn phí.