Tài sản cố định là gì: tiêu chuẩn ghi nhận, phân loại và quản lý

Thông tư 99/2025/TT-BTC dùng cùng ba ý (thời gian sử dụng ước tính trên 1 năm, giá trị đủ tiêu chuẩn theo quy định hiện hành) và không đặt con số riêng, nên 30 triệu đồng vẫn là ngưỡng bạn áp dụng. Tính giá trị theo nguyên giá, không theo giá mua trên hóa đơn: một chiếc máy mua 28 triệu đồng cộng 3 triệu đồng vận chuyển, lắp đặt có nguyên giá 31 triệu đồng và đủ tiêu chuẩn.

Một hệ thống nhiều bộ phận liên kết để cùng thực hiện một chức năng mà thiếu bộ phận nào cũng không chạy được thì tính là một TSCĐ. Nếu mỗi bộ phận có thời gian sử dụng khác nhau, thiếu một bộ phận hệ thống vẫn chạy và công ty cần quản lý riêng từng bộ phận, thì bộ phận nào thỏa cả ba tiêu chuẩn được coi là một TSCĐ độc lập.

Chi phí thành lập doanh nghiệp, chi phí đào tạo nhân viên, quảng cáo trước khi thành lập và chi phí giai đoạn nghiên cứu không phải TSCĐ vô hình dù số tiền lớn; chúng đi thẳng vào chi phí hoặc phân bổ dần. Quyền sử dụng đất lâu dài là TSCĐ vô hình nhưng không trích khấu hao.

TSCĐ thuê tài chính là tài sản thuê theo hợp đồng thuê tài chính (tổng tiền thuê ít nhất tương đương giá trị tài sản lúc ký). Bên thuê theo dõi như tài sản của mình ở tài khoản 212 và trích khấu hao. Tài sản thuê hoạt động không phải TSCĐ của bên thuê, chi phí thuê đi vào chi phí kinh doanh.

Một chiếc máy in 12 triệu đồng dùng 4 năm vì vậy là công cụ dụng cụ, không phải TSCĐ, và bạn phân bổ nó trong tối đa 3 năm khi tính thuế. Một chiếc xe nâng 180 triệu đồng dùng 8 năm là TSCĐ. Bài về chuyển tài sản cố định thành công cụ dụng cụ nói trường hợp ngược lại, và bài về cách phân bổ công cụ dụng cụ nói cách chọn số kỳ phân bổ.

Mỗi TSCĐ phải có bộ hồ sơ riêng gồm biên bản giao nhận, hợp đồng, hóa đơn mua và các giấy tờ liên quan, được phân loại, đánh số, có thẻ riêng và ghi vào sổ theo dõi. Mỗi tài sản được theo dõi theo ba con số: nguyên giá, hao mòn lũy kế và giá trị còn lại, trong đó giá trị còn lại bằng nguyên giá trừ hao mòn lũy kế. Tài sản đã khấu hao hết mà vẫn dùng trong kinh doanh vẫn phải quản lý như tài sản bình thường. Bộ chứng từ của từng sự kiện (giao nhận, thanh lý, đánh giá lại, kiểm kê) nằm ở bài chứng từ tài sản cố định.

ketoanx.com/assets

Hằng tháng bạn làm việc ở Tài sản cố định: danh sách thẻ, nút Tính khấu hao kỳ, và từ mỗi thẻ là sửa, điều chuyển, đánh giá lại, nâng cấp, ghi giảm (xem hướng dẫn tài sản cố định). Số khấu hao được kiểm ở Bảng tính, phân bổ khấu hao (06-TSCĐ) và Sổ tài sản, bảng khấu hao, hướng dẫn nằm ở hướng dẫn bảng tính, phân bổ khấu hao và hướng dẫn sổ tài sản cố định và bảng khấu hao.

Cuối kỳ có hai màn nữa. Khấu hao theo luật thuế so khấu hao trên sổ với mức được trừ của năm và đưa phần vượt sang chỉ tiêu B4 của tờ khai 03/TNDN (hướng dẫn khấu hao theo luật thuế). Kiểm kê tài sản, CCDC lập biên bản, in mẫu 05-TSCĐ và xử lý tài sản thừa, thiếu (hướng dẫn kiểm kê tài sản cố định và công cụ dụng cụ). Tài sản dưới ngưỡng thì theo dõi ở CCDC, chi phí trả trước, xem hướng dẫn công cụ dụng cụ, chi phí trả trước.

Đọc tiếp theo thứ tự này:

1. 1

   Nguyên giá tài sản cố định: tính nguyên giá cho tài sản mua mới, trả chậm, nhập khẩu, tự xây, được biếu tặng, và khi nào được đổi nguyên giá.

2. 2

   Các phương pháp khấu hao tài sản cố định: tính khấu hao đường thẳng, số dư giảm dần, theo sản lượng trên cùng một ví dụ.

3. 3

   Khung thời gian trích khấu hao tài sản cố định: số năm tối thiểu, tối đa của từng nhóm tài sản.

4. 4

   Mẫu bảng trích khấu hao tài sản cố định: thông báo phương pháp khấu hao và lập bảng khấu hao hằng tháng.

5. 5

   Chi phí khấu hao tài sản cố định không được trừ: trường hợp khấu hao bị loại khi tính thuế TNDN.

6. 6

   Khấu hao xe ô tô trên 1,6 tỷ: thuế GTGT được khấu trừ và khấu hao được trừ của xe vượt mức.

7. 7

   Hạch toán thanh lý tài sản cố định: hồ sơ, hóa đơn và bút toán thanh lý, nhượng bán.

8. 8

   Hạch toán sửa chữa, nâng cấp tài sản cố định: phân biệt sửa chữa thường xuyên, sửa chữa lớn và nâng cấp.

9. 9

   Hạch toán tài sản cố định tự xây dựng: tập hợp chi phí và ghi tăng khi hoàn thành.

10. 10

    Hạch toán đánh giá lại tài sản cố định: đánh giá lại và góp vốn bằng tài sản.

11. 11

    Hạch toán thừa thiếu tài sản cố định khi kiểm kê: lập biên bản và xử lý tài sản thừa, thiếu.

12. 12

    Chuyển tài sản cố định thành công cụ dụng cụ: xử lý tài sản dưới ngưỡng.

13. 13

    Cách phân bổ công cụ dụng cụ: chọn số kỳ phân bổ và hạch toán.

Phần tài khoản nằm ở các bài về tài khoản 211, tài khoản 213 và tài khoản 214. Bài trước của lộ trình là định mức tiêu hao nguyên vật liệu; các chức năng tài sản có ở phân hệ tài sản của KetoanX.