Mua ô tô trên 1,6 tỷ: thuế GTGT được khấu trừ và khấu hao được trừ tính ra sao

Ví dụ: công ty mua xe 7 chỗ cho giám đốc, giá 2.000.000.000 đồng chưa thuế, thuế GTGT 10% là 200.000.000 đồng, trả 2.200.000.000 đồng bằng chuyển khoản. Thuế được khấu trừ là 10% của 1.600.000.000 đồng, tức 160.000.000 đồng; 40.000.000 đồng còn lại không được khấu trừ. Xe con chịu thuế tiêu thụ đặc biệt nên không nằm trong diện giảm xuống 8% (danh mục loại trừ có ở bài giảm thuế GTGT còn 8% đến hết 2026); thuế suất vẫn là 10%.

Muốn được khấu trừ thì vẫn phải đủ điều kiện như mọi hóa đơn mua vào, trong đó có chứng từ chuyển khoản cho hóa đơn từ 5 triệu đồng; hai điều kiện này có ở bài điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào và bài thanh toán không dùng tiền mặt. Thuế đầu vào không được khấu trừ của phần xe vượt mức cũng không được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.

Tiếp ví dụ trên, giả sử lệ phí trước bạ là 200.000.000 đồng. Nguyên giá = 2.000.000.000 + 40.000.000 + 200.000.000 = 2.240.000.000 đồng. Phương tiện vận tải đường bộ có khung khấu hao 6 đến 10 năm; chọn 10 năm thì khấu hao kế toán mỗi năm là 224.000.000 đồng. Phần được trừ tương ứng 1.600.000.000 đồng nguyên giá, tức 1.600.000.000 chia 10 năm là 160.000.000 đồng mỗi năm (khoảng 13.333.333 đồng một tháng). Phần 64.000.000 đồng còn lại mỗi năm bị loại khỏi chi phí được trừ.

Xe giá dưới 1,6 tỷ vẫn có thể bị hạn chế. Xe giá 1.550.000.000 đồng chưa thuế thì được khấu trừ đủ 155.000.000 đồng thuế GTGT. Nhưng cộng lệ phí trước bạ giả sử 155.000.000 đồng, nguyên giá thành 1.705.000.000 đồng, khấu hao 10 năm là 170.500.000 đồng một năm, được trừ 160.000.000 đồng và loại 10.500.000 đồng mỗi năm. Lệ phí trước bạ nộp khi đăng ký xe nằm ở bài lệ phí trước bạ khi mua ô tô, nhà đất.

Cách tính khấu hao theo phương pháp khác (số dư giảm dần, sản lượng) và điều kiện để khấu hao được trừ nói chung có ở bài khấu hao tài sản cố định được trừ khi tính thuế.

Cá nhân bán xe không xuất hóa đơn nên công ty không có thuế GTGT đầu vào để khấu trừ; giới hạn 1,6 tỷ chỉ còn tác động tới khấu hao. Muốn khấu hao được tính vào chi phí, hồ sơ phải có đủ ba thứ:

1. 1

   Chứng từ chi trả tiền cho người bán, cùng Bảng kê thu mua do người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền của công ty ký và chịu trách nhiệm. Trả cho cùng một người từ 5 triệu đồng trở lên trong ngày thì phải chuyển khoản, nên trả tiền mặt cả xe là sai ngay từ đầu.

2. 2

   Giấy tờ chứng minh xe thuộc quyền sở hữu của công ty, tức xe đã sang tên đăng ký cho công ty. Khấu hao của tài sản không có giấy tờ chứng minh sở hữu của doanh nghiệp không được trừ.

3. 3

   Xe được theo dõi trong sổ như mọi tài sản cố định, có thẻ tài sản và biên bản giao nhận.

Trường hợp người bán chỉ giao xe mà không có hóa đơn nào, cách xử lý rộng hơn nằm ở bài mua hàng không có hóa đơn.

Ví dụ: mua xe cũ của cá nhân 1.800.000.000 đồng chuyển khoản, lệ phí trước bạ khi sang tên giả sử 36.000.000 đồng. Nguyên giá 1.836.000.000 đồng. Thời gian khấu hao xe đã qua sử dụng tính bằng giá mua chia giá xe mới cùng loại, nhân thời gian khấu hao của xe mới: với xe mới cùng loại giá 2.400.000.000 đồng và khung 10 năm, được 1.800.000.000 / 2.400.000.000 × 10 = 7,5 năm. Khấu hao kế toán 1.836.000.000 / 7,5 = 244.800.000 đồng một năm; được trừ 1.600.000.000 / 7,5 = 213.333.333 đồng, bị loại 31.466.667 đồng mỗi năm.

Xe ở ví dụ đầu, nguyên giá 2.240.000.000 đồng, sau 5 năm khấu hao lũy kế 1.120.000.000 đồng, còn lại 1.120.000.000 đồng. Bán 1.300.000.000 đồng chưa thuế thì thu nhập khác là 180.000.000 đồng. Hồ sơ, hóa đơn và bút toán của việc bán nằm ở bài thanh lý, nhượng bán tài sản cố định.

ketoanx.com/assets/tax-dep

Các bước

1. 1

   Tính tay trước. Xe 2.000.000.000 đồng chưa thuế, thuế 200.000.000 đồng chỉ được khấu trừ 160.000.000 đồng, phần dư 40.000.000 đồng và lệ phí trước bạ 200.000.000 đồng vào nguyên giá: 2.000.000.000 + 40.000.000 + 200.000.000 = 2.240.000.000 đồng.

2. 2

   Vào Tài sản, chi phí→, Ghi tăng tài sản. Nhập Mã TSCĐ, Tên tài sản (ví dụ xe 7 chỗ của giám đốc), Ngày ghi tăng, và Thời gian sử dụng (tháng) 120 nếu chọn khấu hao 10 năm trong khung 6 đến 10 năm.

3. 3

   Nguyên giá (chưa thuế) nhập 2.240.000.000. Tên ô nói chưa thuế, nhưng ở đây nó là số đã gồm thuế dư, vì phần thuế không được khấu trừ thuộc nguyên giá.

4. 4

   Ô Hoặc tiền thuế GTGT nhập 160.000.000, đúng phần được khấu trừ. Không dùng ô Thuế suất GTGT % (khi mua) vì nó nhân thuế suất với cả 2.240.000.000 và cho ra 224.000.000.

5. 5

   TK đối ứng (Có) chọn 112 nếu trả cả tiền xe, thuế và lệ phí trước bạ qua ngân hàng, hoặc 331 nếu còn nợ nhà cung cấp; Nguồn hình thành giữ Mua mới (Có 331, 112, 111). Điền Ký hiệu hóa đơn, Số hóa đơn, Ngày hóa đơn theo hóa đơn xe, rồi bấm Ghi tăng.

6. 6

   Mở thẻ vừa tạo ở Tài sản, chi phí→, Tài sản cố định (bấm mã tài sản), kéo tới mục Sửa thẻ tài sản. Ô Nguyên giá tính thuế (nếu khác) nhập 1.600.000.000, bấm Lưu thẻ. Ô Tháng khấu hao tính thuế (nếu khác) để trống vì thời gian tính thuế cũng là 120 tháng. Nhập số lớn hơn nguyên giá sổ thì phần mềm báo Giá trị tính khấu hao theo luật thuế (…) không được vượt nguyên giá (…).

7. 7

   Hằng tháng chạy Tính khấu hao kỳ ở Tài sản, chi phí→, Tài sản cố định; cuối năm mở Tài sản, chi phí→, Khấu hao theo luật thuế, chọn Năm, bấm Xem.

8. 8

   Xe mua cũ của cá nhân, nguyên giá 1.836.000.000 đồng, khấu hao 7,5 năm: Thời gian sử dụng (tháng) 90, Nguyên giá (chưa thuế) 1.836.000.000, để trống cả hai ô thuế GTGT vì người bán không có hóa đơn, Nguyên giá tính thuế (nếu khác) 1.600.000.000.

Phần mềm tự ghi gì

Chứng từ ghi tăng loại TGTS cho xe ở ví dụ: Nợ 211 2.240.000.000, Nợ 1332 160.000.000, Có 112 2.400.000.000. Màn ghi tăng chỉ có một ô nguyên giá nên lệ phí trước bạ được gộp vào chứng từ này; lệ phí nộp bằng chứng từ riêng thì không có cách cộng thêm vào nguyên giá ngoài việc sửa nguyên giá ở Sửa thẻ tài sản (ô Nguyên giá) và tự ghi bút toán chênh lệch. Công ty theo Thông tư 133 thấy tài khoản nguyên giá theo hệ thống tài khoản của mình.

Khấu hao hằng tháng ghi theo nguyên giá sổ: 2.240.000.000 chia 120 là 18.666.667 đồng. Mức theo thuế là 1.600.000.000 chia 120, 13.333.333 đồng một tháng. Đủ 12 tháng thì khấu hao sổ 224.000.004 đồng, theo thuế 159.999.996 đồng, vượt khoảng 64.000.000 đồng (cụ thể 64.000.008 đồng vì làm tròn từng tháng). Cột Vượt mức, loại khỏi chi phí của màn Khấu hao theo luật thuế hiện số này và cộng vào chỉ tiêu B4 của tờ khai 03/TNDN, sửa tay được trên tờ khai. Xe cũ ở bước 8: khấu hao sổ 20.400.000 đồng một tháng, theo thuế 17.777.778 đồng, phần loại khoảng 31,47 triệu đồng một năm.

Kiểm lại và giới hạn

Màn Khấu hao theo luật thuế có cột Nguyên giá sổ, Nguyên giá tính thuế, Khấu hao trên sổ, Khấu hao theo thuế và Vượt mức, loại khỏi chi phí; đối chiếu với tay tính ở trên. Số Khấu hao trên sổ chỉ gồm các tháng bạn đã chạy Tính khấu hao kỳ, nên giữa năm số vượt nhỏ hơn số cả năm. Khi bán xe, thẻ có mục Ghi giảm với ô Giá bán thanh lý (chưa thuế); cách hạch toán nằm ở bài thanh lý, nhượng bán tài sản cố định.

Những việc phần mềm không làm hộ. Nó không nhận ra xe 9 chỗ trở xuống, không tự cắt thuế GTGT theo 1,6 tỷ và không tự điền nguyên giá tính thuế; bạn nhập cả hai. Nó cũng không kiểm ngoại lệ ngành nghề (xe vận tải hành khách, du lịch, khách sạn, xe lái thử của đại lý ô tô): xe thuộc ngoại lệ thì để trống ô Nguyên giá tính thuế (nếu khác). Hồ sơ xe cũ (bảng kê thu mua, giấy tờ sang tên, chứng từ chuyển khoản) nằm ngoài phần mềm. Các tính năng khác của phân hệ tài sản có ở trang tính năng tài sản của KetoanX.