Các phương pháp khấu hao tài sản cố định: đường thẳng, số dư giảm dần, theo sản lượng

Đường thẳng: mỗi năm 120.000.000 ÷ 5 = 24.000.000 đồng, mỗi tháng 2.000.000 đồng, đều đặn cả 5 năm.

Số dư giảm dần có điều chỉnh: lấy giá trị còn lại đầu năm nhân tỷ lệ khấu hao nhanh. Tỷ lệ đường thẳng của máy 5 năm là 20%. Hệ số điều chỉnh là 1,5 với thời gian đến 4 năm, 2,0 với thời gian trên 4 đến 6 năm, 2,5 với thời gian trên 6 năm. Máy 5 năm dùng hệ số 2,0, nên tỷ lệ khấu hao nhanh là 40%.

Đến năm 4, 25.920.000 × 40% = 10.368.000 đồng, thấp hơn mức chia đều 25.920.000 ÷ 2 = 12.960.000 đồng. Từ năm ấy bạn chuyển sang chia đều giá trị còn lại cho số năm còn lại. Cộng 5 năm được đúng 120.000.000 đồng.

Theo sản lượng: nguyên giá chia sản lượng theo công suất thiết kế ra mức khấu hao một đơn vị sản phẩm. Máy có công suất thiết kế 10.000 sản phẩm một tháng, tổng sản lượng thiết kế cả đời máy 600.000 sản phẩm, thì mỗi sản phẩm mang 120.000.000 ÷ 600.000 = 200 đồng khấu hao. Tháng sản xuất 11.000 sản phẩm trích 11.000 × 200 = 2.200.000 đồng; tháng sản xuất 9.000 sản phẩm trích 1.800.000 đồng. Khấu hao tháng thay đổi theo sản lượng, không theo thời gian.

Phương pháp theo sản lượng cần ba điều kiện: máy móc, thiết bị trực tiếp tham gia sản xuất sản phẩm; xác định được tổng sản lượng theo công suất thiết kế; mỗi tháng trong năm tài chính máy phải chạy trung bình từ 100% công suất thiết kế trở lên. Máy chạy không đủ công suất thiết kế thì không dùng được phương pháp này.

Số năm khấu hao còn phải nằm trong khung của Thông tư 45, xem bài khung thời gian trích khấu hao tài sản cố định.

ketoanx.com/assets/dep-sheet

Các bước

1. 1

   Mở Tài sản, chi phí→, Ghi tăng tài sản, mục Ghi tăng có chứng từ. Nhập Mã TSCĐ và Tên tài sản (bắt buộc), Ngày ghi tăng 01/01/2026, Nguyên giá (chưa thuế) 120.000.000, Giá trị thanh lý để 0, Thời gian sử dụng (tháng) 60 (mặc định cũng là 60).

2. 2

   Ô Phương pháp khấu hao có ba lựa chọn đúng tên: Đường thẳng (mặc định), Số dư giảm dần có điều chỉnh và Theo số lượng, khối lượng sản phẩm. Với đường thẳng, tháng nào cũng 2.000.000 đồng. Với số dư giảm dần, phần mềm tự chọn hệ số từ Thời gian sử dụng (tháng): đến 48 tháng là 1,5, đến 72 tháng là 2, trên 72 tháng là 2,5, nên máy 60 tháng ra 4.000.000 đồng một tháng ở năm 1, 2.400.000 ở năm 2, 1.440.000 ở năm 3 và 1.080.000 ở hai năm cuối, đúng bảng ở trên.

3. 3

   Chọn Theo số lượng, khối lượng sản phẩm thì điền thêm Tổng sản lượng thiết kế (nếu theo sản lượng) 600.000. Ô này bắt buộc với phương pháp này, bỏ trống thì báo Khấu hao theo sản lượng cần tổng sản lượng theo công suất thiết kế. Mức một sản phẩm là 120.000.000 chia 600.000, tức 200 đồng.

4. 4

   Điền Nguồn hình thành (mặc định Mua mới (Có 331, 112, 111)), TK đối ứng (Có) (để trống thì lấy theo nguồn, mua mới là 331), các ô tài khoản đã được gợi ý sẵn, rồi bấm Ghi tăng. Hai ô Tháng khấu hao tính thuế (nếu khác) và Nguyên giá tính thuế (nếu khác) không có ở đây, xem bài khấu hao được trừ khi tính thuế.

5. 5

   Tài sản theo sản lượng: mở thẻ, mục Sản lượng thực tế theo tháng, chọn Tháng, nhập Sản lượng thực tế 11.000 rồi bấm Lưu sản lượng. Phần mềm báo khấu hao dự kiến 2.200.000 đồng. Nhập trước khi tính khấu hao; kỳ đã trích rồi thì báo Kỳ này đã trích khấu hao. Xóa chứng từ khấu hao của kỳ rồi nhập lại sản lượng.

6. 6

   Ở trang Tài sản cố định, mục Tính khấu hao, chọn ô Kỳ rồi bấm Tính khấu hao kỳ. Thành công thì báo Đã trích khấu hao … tài sản, tổng … đồng; tài sản theo sản lượng chưa nhập sản lượng thì không có khấu hao và câu báo kèm … tài sản khấu hao theo sản lượng chưa nhập sản lượng kỳ này.

7. 7

   Muốn đổi phương pháp, mở thẻ, mục Sửa thẻ tài sản, đổi ô Phương pháp khấu hao rồi bấm Lưu thẻ.

Phần mềm tự ghi gì

Ghi tăng sinh chứng từ Nợ TK nguyên giá (211 theo Thông tư 99), Có TK đối ứng, 120.000.000 đồng, cộng Nợ thuế GTGT được khấu trừ nếu bạn nhập thuế. Mỗi lần Tính khấu hao kỳ sinh một chứng từ loại khấu hao: Nợ TK ở ô TK chi phí khấu hao, Có TK hao mòn (2141), mỗi tài sản chỉ một lần mỗi tháng và không vượt phần còn phải khấu hao. Trích theo ngày: máy đường thẳng ghi tăng ngày 16/10/2026 trích tháng 10 là 1.032.258 đồng (16 ngày trên 31), tháng 11 đủ 2.000.000 đồng, tháng cuối nhận phần còn lại; máy số dư giảm dần cùng ngày ghi tăng cũng trích lẻ tháng đầu theo ngày (2.064.516 đồng).

Kiểm lại và giới hạn

Mở Tài sản, chi phí→, Sổ tài sản, bảng khấu hao để thấy hao mòn lũy kế từng tài sản, hoặc Bảng tính, phân bổ khấu hao (06-TSCĐ) để thấy số tháng chia theo tài khoản chi phí. Hướng dẫn từng ô của màn ghi tăng có ở hướng dẫn ghi tăng tài sản, còn mẫu 06-TSCĐ có ở hướng dẫn bảng tính, phân bổ khấu hao.

KetoanX không kiểm điều kiện của từng phương pháp: máy có mới không, công ty có thuộc lĩnh vực công nghệ đổi nhanh không, máy chạy đủ 100% công suất thiết kế không, khấu hao nhanh có quá hai lần đường thẳng không, kinh doanh có lãi không. Phần mềm cũng không giới hạn số lần đổi phương pháp của một thẻ và không nhắc thông báo cho cơ quan thuế; các việc đó bạn tự đánh giá và lưu hồ sơ. Khấu hao theo thuế của tài sản số dư giảm dần tính theo phương pháp trên thẻ với Nguyên giá tính thuế (nếu khác) và Tháng khấu hao tính thuế (nếu khác) nếu bạn khai. Bài trước của nhóm là nguyên giá tài sản cố định, bài sau là khung thời gian trích khấu hao tài sản cố định; mẫu bảng trích khấu hao ở bài mẫu bảng trích khấu hao tài sản cố định, khái niệm chung ở bài tài sản cố định là gì, và các chức năng ở phân hệ tài sản của KetoanX. Phần khấu hao không được trừ nằm ở bài chi phí khấu hao tài sản cố định không được trừ.

Số khấu hao từng tháng của mọi tài sản xem lại theo bài hướng dẫn sổ tài sản, bảng khấu hao.

Lập thẻ, chọn phương pháp và chạy khấu hao từng kỳ làm theo bài hướng dẫn tài sản cố định.