Tài khoản 214 hao mòn tài sản cố định theo Thông tư 99: kết cấu và cách hạch toán

Nơi ghi chi phí tùy mục đích dùng tài sản. Tài sản sản xuất, kinh doanh đưa khấu hao vào chi phí kỳ. Tài sản phục vụ đầu tư xây dựng cơ bản thì khấu hao tính vào chi phí đầu tư công trình. Tài sản dùng cho phúc lợi không đưa vào chi phí: doanh nghiệp chỉ ghi nhận hao mòn và giảm quỹ phúc lợi đã hình thành tài sản đó.

Tài sản đã khấu hao hết mà vẫn dùng thì ngừng trích. Quyền sử dụng đất không xác định thời hạn cũng không khấu hao, chỉ quyền sử dụng đất có thời hạn mới trích. Bất động sản đầu tư nắm giữ chờ tăng giá không khấu hao mà xét tổn thất giảm giá trị.

Doanh nghiệp chọn một phương pháp phù hợp cho từng tài sản theo quy định pháp luật (chi tiết ở bài phương pháp khấu hao tài sản cố định) và áp dụng nhất quán. Hàng năm, nếu thời gian dùng hữu ích hay cách thu hồi lợi ích kinh tế đổi đáng kể thì xem lại thời gian và phương pháp, điều chỉnh khấu hao của năm hiện hành và các năm sau, đồng thời thuyết minh trong báo cáo tài chính.

Nguyên giá trừ hao mòn lũy kế cho ra giá trị còn lại, con số xuất hiện khi bạn ghi giảm tài sản.

Ví dụ số: phân xưởng có một máy nguyên giá 120.000.000 đồng, khấu hao đường thẳng trong 5 năm (60 tháng). Mỗi tháng trích 2.000.000 đồng: Nợ 627 2.000.000, Có 2141 2.000.000. Sau 30 tháng hao mòn lũy kế là 60.000.000 đồng, tức giá trị còn lại 60.000.000 đồng. Nếu lúc đó bán máy giá 50.000.000 đồng chưa thuế, bạn ghi Nợ 2141 60.000.000, Nợ 811 60.000.000, Có 211 120.000.000, cùng bút toán thu nhượng bán: Nợ 111, 112, Có 711 50.000.000 và Có 33311. Chênh lệch 10.000.000 đồng giữa giá trị còn lại và giá bán là khoản lỗ khi bán tài sản.

Khi mở sổ 2026 từ sổ Thông tư 200 hoặc Thông tư 133, số dư 2141, 2142, 2143, 2147 giữ nguyên tên và số hiệu, nên phần chuyển số dư ở tài khoản này nhẹ. Cách chuyển nằm ở bài chuyển số dư sang Thông tư 99. Danh mục tài khoản đầy đủ ở bài hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99.

ketoanx.com/assets

Các bước

1. 1

   Kiểm thẻ của máy phân xưởng trước tháng trích đầu tiên: mở thẻ từ danh sách Tài sản cố định, ở khung Sửa thẻ tài sản xem Nguyên giá 120.000.000, Thời gian sử dụng (tháng) 60, Phương pháp khấu hao Đường thẳng, TK hao mòn 2141 và TK chi phí 6274 (máy dùng ở xưởng nên không để mặc định 6424). Sửa gì thì bấm Lưu thẻ.

2. 2

   Máy dùng chung cho hai phân xưởng thì nhập tỷ lệ ở khung Phân bổ khấu hao cho nhiều bộ phận, đối tượng của thẻ; mỗi dòng một tỷ lệ, một tài khoản chi phí, bộ phận hoặc đối tượng tập hợp chi phí.

3. 3

   Thẻ theo phương pháp Theo số lượng, khối lượng sản phẩm cần nhập sản lượng trước khi trích: khung Sản lượng thực tế theo tháng, ô Tháng và Sản lượng thực tế, bấm Lưu sản lượng.

4. 4

   Cuối tháng, vào Tài sản, chi phí→, Tài sản cố định, khung Tính khấu hao, ô Kỳ chọn tháng cần trích rồi bấm Tính khấu hao kỳ. Dòng báo Đã trích khấu hao … tài sản, tổng … đồng là xong.

5. 5

   Đánh giá lại theo quyết định: mở thẻ, khung Đánh giá lại, nâng cấp, ô Lý do thay đổi nguyên giá chọn Đánh giá lại theo quyết định (chênh lệch vào 412) (mặc định của ô là nâng cấp, phải đổi). Nhập Nguyên giá mới, Hao mòn lũy kế sau đánh giá lại theo biên bản, Số tháng khấu hao còn lại (bắt buộc); Giá trị còn phải khấu hao bỏ trống thì lấy nguyên giá mới trừ hao mòn mới và giá trị thanh lý. Bấm Đánh giá lại.

Phần mềm tự ghi gì

Bước 4 lập một chứng từ khấu hao cho cả tháng: với máy ví dụ là Nợ 6274 2.000.000, Có 2141 2.000.000. Tháng ghi tăng và tháng ghi giảm tính theo số ngày dùng thực tế, mỗi thẻ chỉ trích một lần cho một tháng, và số trích không bao giờ vượt phần còn phải khấu hao. Bấm lại cho tháng đã trích thì nhận câu Không có tài sản nào phát sinh khấu hao trong kỳ này (hoặc đã trích rồi).

Ghi giảm máy sau 30 tháng (khung Ghi giảm trên thẻ) thì phần mềm trích nốt tháng ghi giảm rồi ghi Nợ 2141 60.000.000, Nợ 811 60.000.000, Có 211 120.000.000; giá bán nhập ở ô Giá bán thanh lý (chưa thuế) sinh thêm Nợ tiền hoặc 131, Có 711 và Có 33311. Ở bước 5, nếu máy đang hao mòn 60.000.000 được đánh giá lên nguyên giá 150.000.000 và hao mòn 75.000.000, phần mềm tách ba phần: Nợ 211 30.000.000, Có 2141 15.000.000, Có 412 15.000.000. Ô hao mòn để trống thì hao mòn giữ nguyên và cả 30.000.000 chênh lệch vào 412. Điều chỉnh hao mòn chỉ được dùng với lý do đánh giá lại; chọn nâng cấp hay quyết toán mà vẫn gõ số hao mòn thì phần mềm báo Chỉ điều chỉnh hao mòn lũy kế khi đánh giá lại theo quyết định (chênh lệch vào 412); nâng cấp, quyết toán giữ nguyên hao mòn.

Kiểm lại và giới hạn

Mở Báo cáo→, Sổ chi tiết, ô Tài khoản gõ 214 để thấy chung cả 2141, 2143, 2147, hoặc gõ 2141 để chỉ xem tài sản hữu hình; bấm Xem báo cáo. Số dư cuối kỳ hiện số âm vì 214 dư Có. Đối chiếu với Tài sản, chi phí→, Bảng tính, phân bổ khấu hao (06-TSCĐ), nơi số khấu hao tháng chia cột theo tài khoản chi phí (nút Tháng trước, Tháng sau để chuyển tháng), và với cột hao mòn lũy kế của Sổ tài sản, bảng khấu hao. Mức được trừ khi tính thuế so với khấu hao trên sổ nằm ở Tài sản, chi phí→, Khấu hao theo luật thuế.

Các khung còn lại của thẻ (điều chuyển bộ phận, chuyển loại, chuyển tài sản thuê tài chính thành sở hữu) có ở hướng dẫn màn Tài sản cố định. Hao mòn của thẻ nhập từ sổ cũ ghi ở ô Hao mòn lũy kế đầu kỳ; số này cộng vào lũy kế của thẻ nhưng không sinh bút toán, nên số dư đầu kỳ của 214 vẫn phải nhập ở Hệ thống→, Số dư đầu kỳ cho khớp. KetoanX không có chế độ kế toán hộ kinh doanh, bài này áp dụng cho doanh nghiệp; cách chuyển sổ nằm ở trang phần mềm kế toán Thông tư 99.