01
Việc gì thật sự phải đổi khi mở sổ theo Thông tư 99
Thông tư 99 áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ ngày 01/01/2026 trở đi, và Điều 29 của thông tư liệt kê đúng những số dư phải chuyển. Ngoài danh sách đó, tài khoản nào có cùng số hiệu và cùng nghĩa thì số dư đi thẳng sang sổ mới. Chuyển số dư không tạo doanh thu hay chi phí, nên tổng Nợ và tổng Có sau khi chuyển phải đúng bằng trước khi chuyển.
| Số dư cuối năm cũ | Chuyển sang | Ghi chú |
|---|---|---|
| 441 Nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản | 4118 Vốn khác | Tài khoản 441 không còn trong danh mục mới |
| 466 Nguồn kinh phí đã hình thành TSCĐ | 4118 Vốn khác | Cùng nơi nhận với 441 |
| 338, chi tiết cổ tức và lợi nhuận phải trả | 332 Phải trả cổ tức, lợi nhuận | 332 là tài khoản mới, trước đây nằm ở 3388 |
| 2413, phần chi phí nâng cấp, cải tạo chưa hoàn thành | 2414 Nâng cấp, cải tạo TSCĐ | 2413 giờ chỉ còn sửa chữa, bảo dưỡng định kỳ |
| 138, vốn đem đi góp hợp tác kinh doanh (bên góp vốn, không phải bên giữ sổ hợp đồng) | 2281 Đầu tư góp vốn vào đơn vị khác | Chỉ áp cho hợp đồng chưa kết thúc |
| Chi tiết của 111, 112, 113, 121, 153, 154, 156, 211, 212, 213 | Gộp lên tài khoản cha hoặc tự mở chi tiết mới | Thông tư không còn quy định các tài khoản cấp 2 này |
Ví dụ: công ty cổ phần A đang theo Thông tư 200, ngày 31/12/2025 có 441 dư Có 800.000.000 đồng, 466 dư Có 250.000.000 đồng, 3388 phần cổ tức chưa chi dư Có 300.000.000 đồng, 2413 phần nâng cấp dở dang dư Nợ 120.000.000 đồng, 1561 dư Nợ 900.000.000 đồng và 1562 dư Nợ 60.000.000 đồng. Khi mở sổ 2026, 4118 nhận 1.050.000.000 đồng (800 triệu cộng 250 triệu), 332 nhận 300.000.000 đồng, 2414 nhận 120.000.000 đồng và 156 có số dư 960.000.000 đồng. Cộng lại, cả hai bên Nợ và Có của bảng số dư không đổi một đồng.
02
Ghép tài khoản từ sổ Thông tư 200
Sổ Thông tư 200 gặp ba loại thay đổi: tài khoản bị bỏ, tài khoản mới và tài khoản cấp 2 không còn quy định. Bảng tra đầy đủ nằm ở bài hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99, còn những thay đổi ngoài tài khoản nằm ở bài Thông tư 99 có gì mới.
Bảy tài khoản cấp 1 của Thông tư 200 không còn trong danh mục mới là 611, 631, 161, 417, 441, 461 và 466. Hai tài khoản cấp 2 khác cũng mất là 1385 (phải thu về cổ phần hóa) và 3385 (phải trả về cổ phần hóa). Tài khoản 441 và 466 đã có nơi nhận ở trên. Các tài khoản còn lại được bàn riêng ở mục sau.
Tài khoản mới gồm 215 Tài sản sinh học (súc vật nuôi, cây trồng cho sản phẩm), 2295 dự phòng tổn thất tài sản sinh học, 2414, 332, 1383 thuế tiêu thụ đặc biệt của hàng nhập khẩu, 3525, 6275 và hai tài khoản 82111, 82112 cho thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành và thuế bổ sung theo quy định về thuế tối thiểu toàn cầu. Hầu hết chưa có số dư ở sổ cũ, nên bạn chỉ cần biết để hạch toán từ 2026. Riêng 3524 Dự phòng phải trả khác bị bỏ và 3525 mang cùng tên, vì vậy số dư 3524 đi sang 3525.
Tài khoản cấp 2 bị bỏ nhiều nhất: 1111, 1112, 1113, 1121, 1122, 1123, 1131, 1132, 5111 đến 5118, 5211 đến 5213, 1561, 1562, 1567 và nhiều tài khoản cấp 2 khác không còn trong danh mục. Số dư của chúng gộp về tài khoản cha: 1111 và 1112 vào 111, 1121 và 1122 vào 112, 1561 và 1562 vào 156. Thông tư cho phép doanh nghiệp tự mở thêm tài khoản chi tiết để theo dõi, nên bạn vẫn có thể giữ 1121 làm tài khoản chi tiết của 112 nếu muốn xem tiền gửi theo từng loại tiền. Cách làm đó cần quy chế hạch toán kế toán, trình bày ở mục các bước bên dưới. Từng tài khoản được giải thích riêng ở các bài sau, bắt đầu từ tài khoản 111 tiền mặt.
03
Ghép tài khoản từ sổ Thông tư 133
Sổ Thông tư 133 có thêm một rủi ro mà sổ Thông tư 200 ít gặp: nhiều số hiệu trùng với Thông tư 99 nhưng nghĩa đã khác, nên không ghép theo số hiệu được.
3385 ở Thông tư 133 là bảo hiểm thất nghiệp, còn ở Thông tư 99 bảo hiểm thất nghiệp nằm ở 3386. Tài khoản 3386 của Thông tư 133 là nhận ký quỹ, ký cược, và khoản này sang 344 ở Thông tư 99. Phía tài sản, 1386 (cầm cố, thế chấp, ký quỹ, ký cược) sang 244, vì 244 của Thông tư 99 chỉ còn tên Ký quỹ, ký cược. 2111, 2112, 2113 của Thông tư 133 lần lượt ứng với 211 (hữu hình), 212 (thuê tài chính) và 213 (vô hình). Còn 2281 của Thông tư 133 là đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết, ứng với 222 chứ không phải 2281 của Thông tư 99.
Hai tài khoản 6421 và 6422 cần chú ý nhất. Ở Thông tư 133, 6421 là chi phí bán hàng và 6422 là chi phí quản lý doanh nghiệp. Ở Thông tư 99, chi phí bán hàng là 641 (chia 6411 đến 6418) và 6421 là chi phí nhân viên quản lý. Hai tài khoản này là tài khoản chi phí, cuối năm đã kết chuyển nên số dư mở sổ thường bằng không. Vấn đề nằm ở phát sinh năm 2026 và dữ liệu mẫu định khoản bạn đã cài: nếu giữ nguyên mã cũ, chi phí bán hàng sẽ rơi nhầm vào chi phí nhân viên quản lý.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa đang dùng Thông tư 133 không bắt buộc chuyển. Điều 31 cho phép chọn áp dụng Thông tư 99 nếu thấy phù hợp, và một khi đã chọn thì phải làm nhất quán tối thiểu trong một kỳ kế toán năm.
04
Tài khoản bị bỏ mà thông tư không nói số dư đi đâu
Thông tư 99 chỉ nêu nơi nhận cho 441 và 466. Với 611, 631, 161, 417 và 461, văn bản không hướng dẫn riêng, nên không có bảng ghép chính thức để áp vào.
611 Mua hàng và 631 Giá thành sản xuất là tài khoản của phương pháp kiểm kê định kỳ. Cuối năm kế toán đã kết chuyển hai tài khoản này hết sang hàng tồn kho và giá vốn, nên số dư mở sổ bằng không. 161 là chi sự nghiệp, 461 là nguồn kinh phí sự nghiệp, 417 là quỹ hỗ trợ sắp xếp doanh nghiệp. Nếu sổ của bạn còn số dư ở một trong ba tài khoản này, xác định bản chất khoản mục (tài sản, nợ hay vốn), chọn tài khoản của Thông tư 99 cùng bản chất, rồi ghi lý do vào quy chế hạch toán và giữ chứng từ giải thích. Chọn sai bản chất, chẳng hạn đưa một khoản vốn vào tài khoản nợ, sẽ làm sai bảng cân đối kế toán đầu kỳ. Điều 29 cũng yêu cầu điều chỉnh các nội dung khác đang theo dõi chi tiết mà khác với thông tư.
05
Các bước làm theo thứ tự
Thứ tự hợp lý là chốt số năm cũ trước, đổi mã sau, kiểm cuối cùng.
Lập và lưu báo cáo tài chính năm kết thúc trước ngày 01/01/2026 theo chế độ cũ. Sau khi đổi mã, bạn không lập lại được báo cáo ấy theo mẫu cũ.
Khóa sổ đến hết năm trước để số liệu cũ không bị sửa; việc này nối tiếp công việc chuyển sổ sang năm mới.
Lập bảng ghép: mỗi tài khoản cũ còn số dư ghi tài khoản mới tương ứng, theo các bảng ở trên.
Nếu muốn giữ hoặc mở thêm tài khoản chi tiết ngoài danh mục, ban hành quy chế hạch toán kế toán nêu lý do cần thiết và trách nhiệm. Điều 11 cho phép sửa tên, số hiệu, kết cấu của tài khoản nhưng không được làm thay đổi các chỉ tiêu trình bày trên báo cáo tài chính.
Chuyển số dư theo bảng ghép: số dư đầu kỳ, các sổ chi tiết công nợ, hàng tồn kho, tài sản cố định cùng đổi mã.
Kiểm lại như mục bên dưới, rồi mới bắt đầu nhập chứng từ 2026.
Về số liệu năm trước trên báo cáo 2026, Điều 30 cho phép điều chỉnh phi hồi tố khi chế độ mới không quy định phải điều chỉnh hồi tố. Doanh nghiệp nhỏ và vừa tự chọn chuyển sang Thông tư 99 thì Điều 31 yêu cầu trình bày lại số liệu so sánh như khi thay đổi chính sách kế toán, kèm giải trình lý do và ảnh hưởng trong thuyết minh báo cáo tài chính.
06
Kiểm lại số dư sau khi chuyển
Kiểm ba lớp, từ tổng quát đến chi tiết. Lớp đầu là tổng Nợ và tổng Có của bảng số dư trước và sau chuyển phải bằng nhau. Lớp hai là từng tài khoản mới: số dư phải bằng tổng số dư các tài khoản cũ dồn vào nó, như 156 bằng 1561 cộng 1562, hay 4118 bằng 441 cộng 466 cộng số dư 4118 sẵn có. Lớp ba là các sổ chi tiết: tổng chi tiết công nợ khách hàng phải bằng số dư 131, tổng chi tiết nhà cung cấp bằng 331, bảng tồn kho bằng 156 hoặc 152, bảng tài sản cố định bằng nguyên giá và hao mòn trên 211, 212, 213 và 214.
Những chỗ hay sai là chuyển 3388 sang 332 nhưng bỏ sót phần cổ tức của năm trước nữa, nhầm 3385 và 3386 khi nguồn là Thông tư 133, và để nguyên mẫu định khoản cũ nên chứng từ 2026 vẫn ghi vào 611, 6415 theo nghĩa cũ. Sau khi chuyển, bạn nên mở thử vài chứng từ tiêu biểu (mua hàng, bán hàng, chi lương, nộp thuế) để chắc mẫu định khoản đã trỏ đúng tài khoản mới.
07
Làm trên KetoanX
Đổi mã cả sổ sang Thông tư 99 làm ở Hệ thống, Chuyển chế độ kế toán: phần mềm gợi ý bảng ghép cho từng tài khoản đang có, bạn duyệt, xem trước tổng Nợ, tổng Có rồi áp dụng một lần từ ngày 01/01/2026. Hai khoản phải tách bằng bút toán (cổ tức sang 332, phần nâng cấp sang 2414) bạn ghi thêm bằng chứng từ nghiệp vụ khác sau khi chuyển.

Các bước
Lập, lưu báo cáo tài chính năm 2025 và khóa sổ đến 31/12/2025 ở Hệ thống, Khóa sổ kế toán trước; xuất một bản sao lưu ở Hệ thống, Sao lưu, phục hồi dữ liệu, vì màn chuyển không có nút hoàn lại. Chỉ chủ sở hữu công ty lưu được bảng ghép và áp dụng; người khác chỉ xem.
Mở Hệ thống, Chuyển chế độ kế toán. Ở dòng Chuyển sang: chọn Thông tư 99/2025. Ngay cạnh đó chọn cách xử lý tài khoản chi tiết mà Thông tư 99 không quy định: giữ làm tài khoản chi tiết hoặc gộp vào tài khoản cha. Với ví dụ của bài, chọn gộp thì 1561 và 1562 dồn vào 156 thành 960.000.000. Lựa chọn này chỉ hiện khi chưa lưu bản nháp.
Ở Bảng ghép tài khoản, ô Hiển thị mặc định
Dòng cần quyết (có số liệu và có thay đổi); ô Tìm tài khoản lọc theo số hiệu hoặc tên. Mỗi dòng có Tài khoản cũ, Dòng dữ liệu, ô Tài khoản mới gõ được, Cách ghép (giữ nguyên, giữ làm chi tiết, đổi số hiệu, gộp, chưa có đích) và Ghi chú. Dòng 441 và 466 đã gợi ý sẵn 4118 theo Điều 29; dòng có nhãn cần xem lại hoặc chưa có đích thì bạn tự gõ tài khoản đích. Sửa xong bấm Lưu nháp và xem trước lại; muốn quay về gợi ý ban đầu thìBỏ nháp, về gợi ý ban đầu.Xem bốn ô đầu trang, nhất là Tổng Nợ, tổng Có phải là Không đổi, và hai bảng
Số dòng sẽ đổi theo từng bảng,Bảng cân đối số liệu theo mã mới(4118 phải có 1.050.000.000). Khung Cần xử lý trước khi chuyển liệt kê lỗi và cảnh báo; còn lỗi thì chưa áp dụng được.Ở khung
Áp dụng: chuyển sang Thông tư 99/2025, ôNgày bắt đầu áp dụng (ngày đầu năm tài chính)để 01/01/2026, ô Gõ TT99 để xác nhận gõ đúng TT99. Có cảnh báo thì tíchTôi đã đọc … cảnh báo và vẫn muốn chuyển.. Bấm Chuyển chế độ kế toán.Tách cổ tức và phần nâng cấp: vào Quỹ, ngân hàng, Thu, chi, chứng từ khác, bấm Lập chứng từ, ô Loại chứng từ chọn Chứng từ nghiệp vụ khác, Ngày hạch toán 01/01/2026. Dòng 1 ghi TK Nợ 3388, TK Có 332, Số tiền (VND) 300.000.000; dòng 2 ghi TK Nợ 2414, TK Có 2413, Số tiền (VND) 120.000.000. Bấm Cất và ghi sổ (Cất, chưa ghi sổ để lưu nháp, chưa vào sổ cái).
Phần mềm tự ghi gì
Áp dụng không sinh bút toán nào: phần mềm đổi mã tài khoản trên mọi dòng định khoản, số dư đầu kỳ, công nợ đầu kỳ theo hóa đơn, vật tư, kho, tài sản, công cụ dụng cụ, khế ước vay, mẫu định khoản, tài khoản ngầm định và cặp kết chuyển, trong một lần; bước nào lỗi thì hủy cả, dữ liệu giữ nguyên. Tài khoản đích chưa có trong danh mục Thông tư 99 được tạo thêm, thừa kế tên và tính chất số dư của tài khoản cũ. Chứng từ trong kỳ đã khóa cũng được đổi mã để sổ liền mạch, số tiền và ngày không đổi; báo cáo đã lưu và tờ khai đã lập giữ mã cũ. Ở dòng 3388, 2413 và 1388, cột Ghi chú nhắc đúng bút toán phải ghi thêm ở bước 6 (vốn góp hợp tác kinh doanh thì Nợ 2281, Có 138).
Câu báo lỗi hay gặp: Gõ đúng TT99 để xác nhận chuyển chế độ kế toán; Ngày bắt đầu áp dụng … không phải ngày đầu năm tài chính của công ty…; Còn … cảnh báo chưa xác nhận đã đọc: …, thường là Chưa lưu báo cáo tài chính năm kết thúc ngày 31/12/2025… hoặc Sổ chưa khóa đến hết ngày 31/12/2025…; và Chỉ chủ sở hữu công ty được chuyển chế độ kế toán.
Kiểm lại và giới hạn
Sau khi chuyển, bảng Các lần đã chuyển ghi thời điểm, chế độ đi, đến, số tài khoản ghép và số dòng đã đổi mã. Mở Báo cáo, Cân đối phát sinh từ 01/01/2026 để so tổng Nợ, tổng Có với bảng trước khi chuyển, rồi mở Hệ thống, Đối chiếu số dư đầu kỳ, bấm Đối chiếu để kiểm công nợ 131, 331, tồn kho 15x, tài sản 211, 214, khoản 242 và khế ước 341 với sổ chi tiết.
Màn chuyển không tự tách một phần số dư (cổ tức trong 3388, phần nâng cấp trong 2413), nên bước 6 là việc tay. Hệ thống, Chuyển tài khoản hạch toán dời toàn bộ số dư và phát sinh của một tài khoản chi tiết sang tài khoản khác, đổi mã trên cả chứng từ năm cũ; dùng nó khi muốn gộp, tách tài khoản chi tiết cho cả sổ, không dùng thay bút toán ở ngày áp dụng. Bảng ghép là gợi ý soạn tay từ các nguồn tổng hợp và Điều 29, chưa phải bảng chính thức của Bộ Tài chính. Không có chiều chuyển ngược từ Thông tư 99 về chế độ cũ, và KetoanX không có chế độ kế toán hộ kinh doanh. Thêm về chế độ này ở trang phần mềm kế toán Thông tư 99; thao tác đủ từng màn có ở hướng dẫn chuyển chế độ kế toán, hướng dẫn chuyển tài khoản hạch toán và hướng dẫn đối chiếu số dư đầu kỳ.
08
Câu hỏi hay gặp khi chuyển số dư
Doanh nghiệp nhỏ, trích trước sửa chữa lớn, tài khoản cấp 2 cũ, ghép sai và kiểm kê định kỳ là năm chỗ kế toán hay hỏi lại sau khi có bảng ghép.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa có bắt buộc chuyển sang Thông tư 99 không?
Không bắt buộc. Doanh nghiệp nhỏ và vừa được lựa chọn áp dụng Thông tư 99 hoặc tiếp tục theo Thông tư 133. Đã chọn Thông tư 99 thì phải áp dụng nhất quán tối thiểu một kỳ kế toán năm.
Số trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ còn dư thì xử lý thế nào?
Nếu việc sửa chữa lớn chưa diễn ra khi Thông tư 99 có hiệu lực, bạn không trích trước thêm nữa. Khi sửa chữa thật, bạn kết chuyển chi phí thực tế phát sinh với số đã trích trước, còn phần chênh lệch giữa hai số được phân bổ dần vào chi phí sản xuất, kinh doanh của từng kỳ.
Sổ chi tiết cũ như 1121, 5111 có bị mất không?
Dữ liệu không mất. Các tài khoản cấp 2 này chỉ không còn trong danh mục chuẩn. Bạn gộp số dư về tài khoản cha, hoặc giữ làm tài khoản chi tiết do doanh nghiệp tự mở nếu có quy chế hạch toán.
Chuyển xong mới phát hiện ghép sai thì sửa thế nào?
Dời số dư sang đúng tài khoản. Chức năng chuyển tài khoản hạch toán trên KetoanX dời cả số dư đầu kỳ lẫn phát sinh của tài khoản chi tiết nguồn, nên dùng được cả khi đã có chứng từ 2026. Dời xong, chạy lại bước kiểm tổng Nợ, tổng Có và đối chiếu số dư đầu kỳ với sổ chi tiết.
Công ty kiểm kê định kỳ, bỏ 611 rồi thì xác định hàng xuất kho ra sao?
Thông tư 99 vẫn cho xác định hàng xuất trên cơ sở tồn cuối kỳ: bạn căn cứ kết quả kiểm kê để ghi số lượng và giá trị tồn cuối kỳ lên sổ, rồi tính hàng xuất trong kỳ bằng tồn đầu kỳ cộng nhập trong kỳ trừ tồn cuối kỳ. Cách này hợp với doanh nghiệp nhiều chủng loại hàng giá trị thấp, xuất bán thường xuyên như cửa hàng bán lẻ. Thứ biến mất chỉ là tài khoản 611 làm trung gian.
Bài liên quan
Nhập môn và nguyên tắc
Thông tư 99 có gì mới so với Thông tư 200
Phần phải làm ngay khi mở sổ năm tài chính 2026 nằm ở tài khoản: danh mục còn 71 tài khoản cấp 1, bảy tài khoản cũ bị bỏ, vài tài khoản mới, và một số số dư phải chuyển.
Cuối kỳ và khóa sổ
Kết chuyển lợi nhuận đầu năm 4212 sang 4211
Đầu năm sau bạn chuyển số dư TK 4212 (lợi nhuận chưa phân phối năm nay) sang TK 4211 (lợi nhuận chưa phân phối năm trước).
Hệ thống tài khoản
Tài khoản 112 tiền gửi ngân hàng, Thông tư 99
Tài khoản 112, từ Thông tư 99 mang tên Tiền gửi không kỳ hạn, ghi số tiền doanh nghiệp gửi không kỳ hạn tại ngân hàng và tổ chức khác được phép nhận tiền gửi.
Dùng thử trên sổ của chính bạn
Đăng ký mất vài phút, không cần thẻ thanh toán. Mọi chức năng đều miễn phí.