01
Chức năng này dùng để làm gì
Hóa đơn vận chuyển thường chỉ một dòng cho cả chuyến xe chở nhiều mặt hàng, nên bạn không thể nhập thẳng vào từng mặt hàng. Màn này làm hai việc: chia khoản chi phí theo tiêu thức bạn chọn, và ghi Nợ tài khoản kho, Có tài khoản thanh toán. Cách tính giá nhập kho theo quy định xem bài cách tính giá nhập kho.

Trên màn này bạn làm được: chọn một hay nhiều chứng từ mua nhập kho, nhập tổng chi phí chưa thuế và thuế GTGT của chi phí, chọn chia theo giá trị hàng hay số lượng, chọn chưa trả (ghi công nợ 331), tiền mặt hay chuyển khoản, xem trước phần chia và xóa phiếu phân bổ đã lập.
Nó đứng sau chứng từ mua hàng (phải có chứng từ mua nhập kho trước) và trước việc tính giá xuất kho (tính giá xuất kho). Muốn xem những phiếu đã lập và chứng từ mua nào đã được chia, dùng báo cáo tình hình phân bổ chi phí mua hàng. Mục này chỉ hiện ở menu khi công ty chọn lĩnh vực thương mại, sản xuất hoặc xây lắp (lĩnh vực hoạt động).
02
Trước khi bắt đầu

Chứng từ mua hàng nhập kho đã ghi sổ. Chứng từ mua dịch vụ hoặc mua hàng không qua kho không chia được.
Quyền thêm và quyền ghi sổ ở phân hệ Mua hàng. Phiếu phân bổ ghi sổ ngay khi cất.
Đơn vị vận chuyển, bốc xếp đã có trong danh mục nếu bạn ghi công nợ (khách hàng, nhà cung cấp). Trong ô chọn bạn tạo mới được tại chỗ.
Hóa đơn của đơn vị vận chuyển. Công ty vận tải phải xuất hóa đơn; chi phí không có hóa đơn chỉ hợp lệ trong năm nhóm người bán của bảng kê (bảng kê mua vào không có hóa đơn).
Kỳ kế toán chưa khóa sổ ở ngày hạch toán (khóa sổ kế toán).
03
Mở màn hình
Vào menu Mua hàng, Phân bổ chi phí mua hàng. Trang có tiêu đề Phân bổ chi phí mua hàng và nút Chứng từ mua hàng trên đầu trang. Từ trang chứng từ mua, nút cùng tên Phân bổ chi phí mua hàng cũng mở màn này.

Phần trên là biểu mẫu phân bổ (chỉ hiện với người có quyền thêm), gồm các ô nhập và bảng chọn chứng từ mua. Phần dưới là khung Phiếu phân bổ đã lập với các cột Ngày, Số, Nội dung, Đơn vị cung cấp, Chi phí đã phân bổ và nút xóa ở cuối dòng. Bảng chọn chứng từ chỉ hiện 100 chứng từ mua nhập kho mới nhất, nên chuyến hàng cũ hơn thì không chọn được ở đây.
04
Các ô cần nhập
Biểu mẫu có phần đầu (tám ô) và bảng chọn chứng từ mua bên dưới.

| Ô | Ý nghĩa và cách nhập | Bắt buộc | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| Ngày hạch toán | Ngày ghi sổ chi phí. Không được trước ngày của chứng từ mua được chọn. Mặc định hôm nay. | Có | 16/10/2026 |
| Tổng chi phí chưa thuế | Tổng tiền vận chuyển, bốc xếp chưa tính thuế GTGT, phải lớn hơn 0. | Có | 5.000.000 |
| Thuế GTGT của chi phí | Tiền thuế GTGT ghi trên hóa đơn của chi phí. Để trống nếu không có thuế đầu vào. | Không | 500.000 |
| Phân bổ theo | Giá trị hàng hoặc Số lượng. Mặc định là giá trị hàng. | Có | Giá trị hàng |
| Trả tiền chi phí | Chưa trả (công nợ 331), Tiền mặt hoặc Chuyển khoản. | Có | Chưa trả (công nợ 331) |
| Đơn vị vận chuyển, bốc xếp | Người cung cấp dịch vụ. Bắt buộc khi chưa trả; trả tiền mặt hay chuyển khoản thì có thể để trống. | Có khi chưa trả | Công ty Vận tải Hải Long |
| Diễn giải | Để trống sẽ tự điền "Phân bổ chi phí mua hàng cho" kèm số các chứng từ mua và cách chia. | Không | Cước xe chuyến 14/10 |
Bảng chọn chứng từ mua có cột tick (chọn), Ngày, Chứng từ mua, Nhà cung cấp, Giá trị hàng nhập kho, Số lượng, Đã phân bổ trước và Phân bổ lần này (ước tính). Cột cuối hiện số tiền mỗi chứng từ sẽ được chia ngay khi bạn tick và nhập số, trước khi cất. Dịch vụ trong chứng từ không tính vào giá trị và số lượng ở các cột này. Nút cất là Phân bổ và ghi sổ, chỉ bấm được khi đã tick ít nhất một chứng từ.
05
Làm từng bước: chia cước xe cho hai chứng từ mua
Ví dụ: ngày 14/10/2026 công ty nhập hai chứng từ về cùng một chuyến xe. MH00031 gồm 100 cái hàng A, giá trị 20.000.000 đồng. MH00032 gồm 300 cái hàng B giá trị 15.000.000 đồng và 50 cái hàng C giá trị 15.000.000 đồng. Công ty Vận tải Hải Long xuất hóa đơn cước 5.000.000 đồng chưa thuế, thuế GTGT 500.000 đồng, tổng 5.500.000 đồng, chưa trả.

Vào Mua hàng, Phân bổ chi phí mua hàng.
Đặt Ngày hạch toán là 16/10/2026.
Gõ 5.000.000 vào Tổng chi phí chưa thuế và 500.000 vào Thuế GTGT của chi phí.
Để Phân bổ theo là Giá trị hàng, Trả tiền chi phí là Chưa trả (công nợ 331). Ở Đơn vị vận chuyển, bốc xếp chọn Công ty Vận tải Hải Long.
Trong bảng bên dưới, tick MH00031 và MH00032. Cột Phân bổ lần này (ước tính) hiện 2.000.000 cho MH00031 và 3.000.000 cho MH00032 (hàng B và C mỗi loại nhận 1.500.000).
Bấm Phân bổ và ghi sổ. Thành công thì hiện dòng "Đã phân bổ chi phí mua hàng vào giá nhập kho", các ô tiền và diễn giải được xóa trống, phiếu mới nằm đầu khung Phiếu phân bổ đã lập.
Kết quả: giá nhập kho hàng A tăng 2.000.000 đồng (từ 200.000 lên 220.000 đồng một cái), hàng B và C mỗi loại tăng 1.500.000 đồng. Khoản phải trả Hải Long là 5.500.000 đồng; trả tiền ở trả tiền nhà cung cấp.
06
Các trường hợp khác
Cách làm ở trên chia theo giá trị và ghi nợ đơn vị vận chuyển. Các tình huống sau khác ở một vài bước.

Khi chia theo số lượng
Đổi Phân bổ theo thành Số lượng khi hàng cùng kích cỡ, cùng bao bì. Với ví dụ trên, tổng 450 cái, mỗi cái gánh khoảng 11.111 đồng: hàng A nhận 1.111.111, B nhận 3.333.333, C nhận 555.556 đồng. Cột ước tính theo chứng từ hiện MH00031 1.111.111 và MH00032 3.888.889. Hàng B rẻ và nhiều nên bị gánh nhiều hơn hẳn so với chia theo giá trị (3.333.333 đồng so với 1.500.000 đồng). Chọn một tiêu thức và dùng nhất quán cho các chuyến sau; phần lẻ do làm tròn dồn vào dòng lớn nhất.
Khi trả tiền chi phí ngay bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản
Chọn Tiền mặt hoặc Chuyển khoản ở Trả tiền chi phí. Phần mềm ghi Có thẳng vào tài khoản tiền mặt hoặc tiền gửi mặc định của công ty, không qua 331; ô Đơn vị vận chuyển, bốc xếp có thể để trống. Màn này không cho chọn tài khoản ngân hàng cụ thể và không có ô số hóa đơn.
Về pháp luật: tổng thanh toán từ 5 triệu đồng (giá đã có thuế, như 5.500.000 trong ví dụ) trả bằng tiền mặt thì thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ, và khoản chi bị loại khi tính thuế TNDN; xem bài thanh toán không dùng tiền mặt và quy tắc ở Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Phần mềm làm khác chỗ này: màn phân bổ KHÔNG hỏi lại và không cảnh báo khi bạn chọn Tiền mặt, khác với chứng từ mua hàng. Hãy chọn Chuyển khoản, hoặc chọn Chưa trả (công nợ 331) rồi trả bằng chuyển khoản.
Khi hàng của chứng từ đã bán một phần
Chi phí vận chuyển đến sau khi hàng đã bán bớt thì phần ứng với hàng đã bán không vào kho được nữa. Phần mềm tính tỷ lệ theo số còn tồn của mặt hàng tại ngày hạch toán chia số đã mua trên dòng. Ví dụ dòng mua 100 cái hàng A được chia 2.000.000 đồng, tồn hiện còn 60 cái: 1.200.000 đồng tăng giá kho (Nợ tài khoản kho), 800.000 đồng ghi thẳng giá vốn hàng bán (Nợ tài khoản giá vốn của mặt hàng).
Khi cần xóa hoặc sửa phiếu phân bổ
Trong khung Phiếu phân bổ đã lập, bấm nút xóa ở dòng phiếu và đồng ý ở câu hỏi "Xóa phiếu phân bổ ... Giá trị nhập kho của các chứng từ mua sẽ giảm lại." Phiếu không có chức năng sửa: xóa rồi lập lại. Nút xóa chỉ hiện với người có quyền xóa ở phân hệ Mua hàng. Ngược lại, chứng từ mua đã được phân bổ thì không sửa hay xóa được cho đến khi bạn xóa phiếu phân bổ trước.
Khi chuyến hàng nhập khẩu
Màn này chỉ chia chi phí chưa thuế của khoản vận chuyển, bốc xếp trong nước. Thuế nhập khẩu và chi phí trước thông quan thuộc về chứng từ mua hàng nhập khẩu; xem bài hạch toán hàng nhập khẩu.
07
Phần mềm tự ghi gì
Với ví dụ chia theo giá trị, chưa trả:
Một phiếu loại phân bổ chi phí mua hàng, ghi sổ ngay, có các dòng: Nợ tài khoản kho của hàng A 2.000.000; Nợ tài khoản kho của hàng B 1.500.000; Nợ tài khoản kho của hàng C 1.500.000; Nợ thuế GTGT đầu vào 133 (1331) 500.000; tất cả Có 331 (Hải Long), tổng 5.500.000. Tài khoản kho là tài khoản kho khai ở từng mặt hàng (156 với hàng hóa, 152 với nguyên liệu).
Với mỗi mặt hàng, một dòng sổ kho có số lượng 0 và giá trị bằng phần chia: giá trị tồn tăng, số lượng không đổi, giá vốn bình quân tăng.
Cột chi phí đã phân bổ trên dòng của chứng từ mua tăng đúng bằng phần chia.
Chọn tiền mặt hoặc chuyển khoản thì vế Có là tài khoản tiền mặt hoặc tiền gửi, và dòng không gắn đối tượng. Thuế chỉ ghi khi bạn nhập số ở Thuế GTGT của chi phí. Phần chi phí gắn hàng đã bán ghi Nợ tài khoản giá vốn thay vì tài khoản kho. Bút toán giống nhau ở Thông tư 99 và Thông tư 133.
Để kiểm lại: mở báo cáo tình hình phân bổ chi phí mua hàng, xem tồn kho để thấy giá trị tăng, và sổ chi tiết vật liệu, hàng hóa.
08
Lỗi hay gặp và cách xử lý
Chọn ít nhất một chứng từ mua hàng: bạn chưa tick chứng từ nào. Tick ở cột đầu của bảng.

Chi phí phải lớn hơn 0: ô Tổng chi phí chưa thuế để trống hoặc bằng 0.
Chi phí chưa thanh toán cần chọn nhà cung cấp dịch vụ: bạn chọn Chưa trả (công nợ 331) mà để trống Đơn vị vận chuyển, bốc xếp. Chọn đơn vị, hoặc đổi cách trả.
không được trước ngày của chứng từ mua: câu đầy đủ là Ngày phân bổ không được trước ngày của chứng từ mua kèm số chứng từ. Đặt Ngày hạch toán từ ngày chứng từ mua trở đi.
là mua hàng không qua kho, không phân bổ vào giá nhập kho được: chứng từ chọn là mua thẳng vào chi phí. Bỏ chứng từ đó ra.
Các chứng từ đã chọn không có dòng hàng nhập kho: chỉ gồm dịch vụ. Chọn chứng từ có hàng.
Tổng giá trị hàng bằng 0, hãy phân bổ theo số lượng: hàng tặng hoặc giá 0. Đổi sang Số lượng.
Sổ đã khóa đến ngày: ngày hạch toán nằm trong kỳ khóa sổ. Chọn ngày sau ngày khóa.
Hệ thống tài khoản thiếu:: tài khoản kho, giá vốn, thuế đầu vào hoặc tiền chưa có trong hệ thống tài khoản (hệ thống tài khoản).
09
Hỏi đáp
Những thắc mắc thường gặp khi phân bổ chi phí lần đầu.

Chi phí vận chuyển nhỏ có cần phân bổ không?
Thông tư 99 cho phép ghi thẳng chi phí thu mua giá trị nhỏ liên quan nhiều mặt hàng vào giá vốn, nhưng không đặt ngưỡng, doanh nghiệp tự xác định và giữ nhất quán. Phiếu phân bổ trên KetoanX luôn cộng vào giá nhập kho; muốn ghi thẳng giá vốn thì lập chứng từ chi phí riêng ghi Nợ 632 ngoài màn này. Xem bài cách tính giá nhập kho.
Có nhập số hóa đơn của công ty vận tải ở đây không?
Không. Biểu mẫu không có ô số hóa đơn. Hãy giữ hóa đơn bản gốc cùng chứng từ trả tiền. Thuế GTGT chỉ khấu trừ được khi có hóa đơn hợp lệ và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt từ 5 triệu (điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào).
Vận chuyển do một cá nhân chạy xe, không có hóa đơn thì sao?
Nếu cá nhân đó có doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế GTGT, bạn lập bảng kê và giữ chứng từ trả tiền, xem mua hàng không có hóa đơn. Bảng kê của KetoanX lấy từ chứng từ mua hàng, nên khoản này phải ghi nhận thành chứng từ mua dịch vụ, không phải phiếu phân bổ.
Phân bổ nhầm chứng từ thì làm sao?
Xóa phiếu phân bổ ở khung Phiếu phân bổ đã lập rồi lập lại với đúng chứng từ. Giá nhập kho tự giảm lại khi xóa.
Phiếu đã chia cho những chứng từ nào, còn dư không?
Mở báo cáo tình hình phân bổ chi phí mua hàng: cột Phân bổ cho liệt kê từng chứng từ và số tiền.
Hướng dẫn khác trong nhóm Mua hàng
Dùng thử trên sổ của chính bạn
Đăng ký mất vài phút, không cần thẻ thanh toán. Mọi chức năng đều miễn phí.