Đơn mua hàng: cách dùng trên KetoanX

Cập nhật · Biên soạn: KetoanX

Đơn mua hàng là tờ đặt hàng bạn gửi nhà cung cấp trước khi hàng về. Bạn ghi nhà cung cấp, mặt hàng, số lượng, giá và ngày hẹn nhận. Khi hàng về, bạn lập chứng từ mua ngay từ đơn, phần mềm điền sẵn số còn lại và tự theo dõi đã nhận bao nhiêu, còn thiếu bao nhiêu. Đơn mua hàng chưa tạo bút toán nào.

Mở ở
Mua hàng → Đơn mua hàng
Quyền cần
Phân hệ Mua hàng: thêm để lập đơn, sửa, xóa, in; chỉ xem thì các ô bị khóa
Dùng khi
Đặt hàng nhà cung cấp trước khi hàng về, nhất là hàng giao nhiều đợt
Kết quả
Đơn có số DM…, theo dõi đã nhận và còn lại; chưa ghi bút toán nào

01

Chức năng này dùng để làm gì

Đơn mua hàng giúp bạn trả lời hai câu hỏi: đã đặt gì với ai, và hàng đã về đủ chưa. Nếu không có đơn, bạn chỉ biết hàng đã nhập khi chứng từ mua được lập, còn phần đặt mà chưa về thì nằm trong trí nhớ của người mua.

Màn Đơn mua hàng chưa có đơn, nút Lập đơn mua hàng đầu tiên viền vàng
Màn Đơn mua hàng: nơi lập đơn gửi nhà cung cấp và theo dõi số đã nhận; công ty chưa có đơn nào thì hiện nút Lập đơn mua hàng đầu tiên.

Trên màn này bạn làm được: lập đơn, sửa đơn khi chưa nhận hàng, in đơn, gửi đơn qua email cho nhà cung cấp, đính kèm tệp (hợp đồng, báo giá của nhà cung cấp), hủy hoặc xóa đơn, và mở chứng từ mua từ đơn.

Đơn mua đứng trước chứng từ mua hàng và sau bước hỏi giá nhà cung cấp. Sau chứng từ mua là hóa đơn điện tử đầu vào (nếu nhà cung cấp gửi hóa đơn riêng) và trả tiền nhà cung cấp. Phía bán có màn tương tự là đơn đặt hàng của khách.

Về kế toán: đơn mua chỉ là cam kết, chưa phải nghiệp vụ phát sinh. Chưa có hàng nhập, chưa có công nợ 331, chưa có thuế đầu vào. Đây cũng là lý do bạn có thể sửa, hủy đơn tùy ý cho đến khi có chứng từ.

02

Trước khi bắt đầu

Ô Nhà cung cấp chọn từ danh mục, đã chọn Công ty TNHH Thiết bị văn phòng Phương Nam
Ô Nhà cung cấp liệt kê mọi đối tượng trong danh mục, nên kiểm tra chọn đúng người bán.
  1. Nhà cung cấp đã có trong danh mục, xem khách hàng, nhà cung cấp. Ô chọn nhà cung cấp liệt kê mọi đối tượng đang dùng, nên hãy kiểm tra bạn chọn đúng người bán.

  2. Mặt hàng đã có trong danh mục, xem vật tư, hàng hóa, kho. Mặt hàng ngừng dùng không hiện trong ô chọn.

  3. Quyền phân hệ Mua hàng: thêm để lập đơn, sửa để sửa, xóa để hủy hoặc xóa, in để in và gửi email. Bộ quyền mẫu Kế toán mua hàng có đủ. Người chỉ có quyền xem mở được đơn nhưng các ô bị khóa.

  4. Nên biết trước giá mua. Nếu có giá đã thỏa thuận, ghi sẵn ở giá mua theo nhà cung cấp. Lưu ý màn này chưa tự lấy giá đó cho đơn (xem phần Hỏi đáp).

03

Mở màn hình

Vào menu Mua hàng, Đơn mua hàng. Trang có tiêu đề Đơn mua hàng và câu mô tả ngay dưới. Trên đầu trang có hai nút. Nút Lập đơn mua hàng mở đơn mới (chỉ hiện khi bạn có quyền thêm). Nút Chứng từ mua hàng đưa về danh sách chứng từ mua.

Menu bên trái, mục Đơn mua hàng trong nhóm Mua hàng viền vàng
Menu bên trái: Mua hàng, rồi Đơn mua hàng.

Bảng danh sách có các cột: Ngày, Số, Nhà cung cấp, Ngày nhận, Tổng tiền, Đã thực hiện, Tình trạng. Cột Đã thực hiện cho dạng số đã nhận chia số đã đặt cộng theo mọi dòng hàng, ví dụ 60 / 100. Cột Tình trạng có bốn giá trị: Chưa thực hiện, Đang thực hiện, Hoàn thành và Đã hủy. Bấm vào số đơn để mở chi tiết. Nếu chưa có đơn nào, trang hiện nút Lập đơn mua hàng đầu tiên.

Số đơn đánh tự động theo dạng DM00001/26: tiền tố DM, số thứ tự trong năm, hai số cuối của năm lập. Năm lấy theo Ngày lập chứ không phải ngày hôm nay.

04

Các ô cần nhập

Đơn gồm phần đầu và bảng dòng hàng. Màn lập mới và màn chi tiết dùng chung một biểu mẫu.

Phần đầu đơn mua hàng đã nhập ngày lập 05/11/2026, ngày nhận hàng 12/11/2026, nhà cung cấp
Phần đầu đơn: ngày lập, số (tự cấp khi cất), ngày nhận hàng, nhân viên mua hàng, nhà cung cấp, diễn giải.
ÔÝ nghĩa và cách nhậpBắt buộcVí dụ
Ngày lậpNgày đặt hàng. Mặc định là hôm nay.Có05/11/2026
SốPhần mềm tự cấp khi cất. Ô này khóa.KhôngTự động
Ngày nhận hàngNgày nhà cung cấp hẹn giao. Chỉ để theo dõi, không chặn gì.Không12/11/2026
Nhân viên mua hàngNgười phụ trách đơn, chọn từ danh sách nhân viên.KhôngNV003 · Trần Minh
Nhà cung cấpNgười bán. Có thể bỏ trống khi cất đơn, nhưng chứng từ mua ghi nợ phải có nhà cung cấp, nên chọn ngay.KhôngNCC001 · Công ty TNHH Nam Việt
Diễn giảiGhi chú, tối đa 500 ký tự.KhôngĐặt đợt tháng 11
Mặt hàngChọn từ danh mục. Chọn xong, phần mềm điền đơn giá theo giá mua ở danh mục và thuế suất theo mặt hàng.CóNUOC01 · Nước khoáng (thùng)
Số lượngPhải lớn hơn 0.Có100
Đơn giáGiá chưa thuế, theo đơn vị tính của mặt hàng. Sửa tay được.Có (0 vẫn cất được)120.000
Tỷ lệ chiết khấuCột CK %, từ 0 đến 100. Chiết khấu thương mại trừ trước khi tính thuế.Không2
Thuế suấtCột VAT %, từ 0 đến 100.Có10

Hai cột Thành tiền và Tiền thuế tự tính khi bạn gõ. Dòng cuối cho Cộng tiền hàng và Tổng cộng. Đơn có tối đa 300 dòng và phải có ít nhất một dòng. Khi mở đơn đã cất, thêm hai cột chỉ đọc là Đã thực hiện (số đã lên chứng từ mua) và Còn lại.

Nút Thêm dòng thêm một dòng hàng; biểu tượng thùng rác cuối dòng xóa dòng đó (chỉ hiện khi đơn có từ hai dòng).

05

Làm từng bước: đặt hàng nhà cung cấp rồi nhận hàng hai đợt

Công ty TNHH Hòa Bình (chế độ Thông tư 99, khai thuế theo phương pháp khấu trừ) đặt Công ty TNHH Nam Việt 100 thùng nước khoáng, giá 120.000 đồng một thùng chưa thuế, thuế 10%, hẹn nhận 12/11/2026. Tiền hàng 12.000.000 đồng, thuế 1.200.000 đồng, tổng 13.200.000 đồng.

Đơn mua 100 bộ ấm chén, đơn giá 120.000, thuế 10%, tổng cộng 13.200.000
Đặt 100 bộ giá 120.000 chưa thuế, thuế 10%: tiền hàng 12.000.000, thuế 1.200.000, tổng 13.200.000; nút Cất đơn mua hàng ở dưới.
  1. Vào Mua hàng, Đơn mua hàng, bấm Lập đơn mua hàng.

  2. Giữ Ngày lập là 05/11/2026, đặt Ngày nhận hàng là 12/11/2026.

  3. Ở ô Nhà cung cấp chọn NCC001 · Công ty TNHH Nam Việt.

  4. Ở dòng 1, chọn Mặt hàng là nước khoáng. Đơn giá và thuế suất được điền sẵn; sửa Đơn giá thành 120.000 nếu giá thỏa thuận khác giá danh mục. Nhập Số lượng 100.

  5. Kiểm dòng Tổng cộng: 13.200.000.

  6. Bấm Cất đơn mua hàng. Phần mềm cấp số DM00001/26 và mở lại đơn ở chế độ chi tiết với tình trạng Chưa thực hiện.

  7. Bấm In để in gửi nhà cung cấp, hoặc kéo xuống ô Email người nhận và bấm Gửi đơn mua hàng qua email.

  8. Ngày 12/11/2026 nhà cung cấp giao 60 thùng. Mở đơn, bấm Lập chứng từ mua. Màn chứng từ mua mở ra, ghi rõ dòng Lập từ DM00001/26, dòng hàng điền sẵn 100 thùng (số còn lại). Sửa Số lượng thành 60, hoàn tất chứng từ theo bài chứng từ mua hàng.

  9. Quay lại danh sách. Đơn hiện 60 / 100 và tình trạng Đang thực hiện. Khung Chứng từ mua đã lập từ đơn này liệt kê chứng từ vừa lập.

  10. Đợt hai giao 40 thùng, làm lại bước 8 với số lượng điền sẵn là 40. Sau khi cất, đơn thành Hoàn thành và nút Lập chứng từ mua biến mất.

06

Các trường hợp khác

Cách làm ở trên đúng khi hàng giao đúng đơn, có hóa đơn kèm. Các tình huống sau khác ở một vài bước.

Bỏ tích Nhận kèm hóa đơn thì phần mềm báo hàng về trước, hóa đơn về sau, chưa ghi thuế GTGT
Bỏ tích Nhận kèm hóa đơn: hàng nhập kho theo giá tạm tính, chưa ghi thuế GTGT cho đến khi hóa đơn về.

Khi hàng về trước, hóa đơn về sau

Rất hay gặp: xe giao hàng đến, còn hóa đơn nhà cung cấp gửi sau vài ngày. Hàng đã nhận thì nhập kho ngay theo giá tạm tính (giá trong đơn mua hoặc hợp đồng), chưa ghi thuế đầu vào, vì thuế chỉ được khấu trừ khi có hóa đơn hợp lệ. Cách hạch toán đã kiểm văn bản ở bài hàng về trước hóa đơn về sau.

Trên KetoanX: mở đơn, bấm Lập chứng từ mua, rồi bỏ tích ô Nhận kèm hóa đơn. Phần mềm báo hàng về trước, hóa đơn về sau, chưa ghi thuế GTGT. Khi hóa đơn đến, mở lại chứng từ mua và bấm Nhận hóa đơn. Chi tiết ở bài chứng từ mua hàng. Giá của đơn mua chính là giá tạm tính bạn dựa vào, nên nhập đơn cẩn thận ngay từ đầu.

Khi nhà cung cấp giao thiếu hoặc giao dư

Giao thiếu thì cứ lập chứng từ với số thực nhận; phần còn lại vẫn hiện ở cột Còn lại để nhận đợt sau, hoặc bạn hủy đơn nếu không chờ nữa (xem dưới). Giao dư thì phần mềm không cho lập chứng từ vượt số đã đặt: câu báo lỗi nêu tên hàng, số bạn lập và số còn lại. Muốn nhận phần dư, hãy sửa đơn trước (chỉ sửa được khi đơn chưa có chứng từ) hoặc nhập phần dư bằng một chứng từ mua không gắn đơn.

Khi cần sửa đơn

Đơn chưa có chứng từ nào thì sửa trực tiếp mọi ô rồi bấm Cất thay đổi. Đơn đã có chứng từ thì cả đơn bị khóa, dòng chữ trên đầu trang nói rõ phải xóa các chứng từ lập từ đơn trước. Đây là lựa chọn của phần mềm để số liệu đã nhận không lệch khỏi số liệu đã đặt. Nếu chỉ muốn đổi ngày hẹn giao của một đơn đã nhận một phần, bạn không đổi được trên màn này; hãy ghi chú ở chứng từ mua tiếp theo hoặc làm lại đơn mới cho phần còn thiếu.

Khi hủy hoặc xóa đơn

Nút Hủy đơn mua hàng chuyển tình trạng sang Đã hủy: đơn còn nằm trong danh sách để tra cứu, không lập chứng từ từ nó được nữa. Nút Xóa xóa hẳn đơn khỏi hệ thống, số đơn không dùng lại. Cả hai chỉ làm được khi đơn chưa có chứng từ mua, và phần mềm hỏi xác nhận trước. Nếu phải hủy một đơn đã nhận một phần, xóa các chứng từ mua của nó trước. Muốn giữ dấu vết thì dùng Hủy, không dùng Xóa.

Khi in hoặc gửi đơn cho nhà cung cấp

Nút In mở bản in theo mẫu in của công ty. Nút gửi email tự điền địa chỉ lấy từ danh mục nhà cung cấp; bạn sửa được ô Email người nhận và nhập thêm ô Đồng gửi, nhiều địa chỉ cách nhau dấu phẩy. Thư kèm bản in dạng tệp HTML mở bằng trình duyệt. Nội dung thư theo mẫu ở mẫu thư gửi thư. Không có địa chỉ email thì phần mềm báo lỗi (xem phần Lỗi hay gặp). Người gửi cần quyền In của phân hệ Mua hàng.

Khi mua hàng nhập khẩu hoặc bằng ngoại tệ

Đơn mua hàng không có ô loại tiền hay tỷ giá; mọi số trên đơn là đồng Việt Nam. Với hàng nhập khẩu, hãy dùng đơn như phiếu theo dõi số lượng, còn tỷ giá, thuế nhập khẩu, chi phí trước thông quan thì ghi ở chứng từ mua (chế độ nhập khẩu). Quy định ghi nhận hàng nhập khẩu ở bài hạch toán hàng nhập khẩu.

07

Phần mềm tự ghi gì

Khi cất, hủy hay xóa đơn mua hàng, phần mềm không ghi bút toán, không đổi tồn kho, không đổi công nợ và không vào tờ khai thuế. Chỉ có hai thứ được ghi: bản thân đơn (số, ngày, dòng hàng) và nhật ký thao tác (tạo, sửa, hủy, xóa, gửi email) để tra ở nhật ký thao tác.

Số lượng đã nhận được tính lại mỗi khi cất hoặc xóa một chứng từ mua gắn với đơn, rồi suy ra tình trạng: không dòng nào đã nhận là Chưa thực hiện, có dòng đã nhận nhưng chưa đủ là Đang thực hiện, mọi dòng đủ là Hoàn thành. Chứng từ trả lại hàng mua không trừ ngược số đã nhận, nên hàng trả lại xong muốn nhận bù thì lập chứng từ mua mới không gắn đơn.

Để kiểm lại: mở báo cáo mua hàng và sổ chi tiết mua hàng sau khi đã lập chứng từ mua. Đơn chưa lập chứng từ không xuất hiện ở đó.

08

Lỗi hay gặp và cách xử lý

Cần ít nhất một dòng hàng: bạn cất đơn trống. Thêm một dòng và chọn mặt hàng.

Cất đơn khi chưa chọn mặt hàng thì phần mềm báo lỗi
Cất đơn khi dòng hàng chưa chọn mặt hàng: phần mềm chặn và báo lỗi, chưa lưu gì.

Số lượng phải lớn hơn 0: một dòng có số lượng 0 hoặc để trống. Sửa lại hoặc xóa dòng.

Chọn mặt hàng: một dòng chưa chọn mặt hàng. Chọn hoặc xóa dòng đó.

đã có chứng từ: khi sửa, câu đầy đủ là Đơn mua hàng đã có chứng từ MH…, không sửa được. Xóa chứng từ đó trước. Mở chứng từ được nêu, xóa nó (nếu việc nhập sai thật sự) rồi sửa đơn.

không hủy được. Xóa chứng từ đó trước.: câu đầy đủ bắt đầu bằng Đơn đã có chứng từ và số chứng từ. Cùng cách xử lý: hủy hay xóa đơn đều phải gỡ chứng từ trước.

Đơn hàng đã hủy, không lập chứng từ được: bạn mở màn lập chứng từ mua từ một đơn đã hủy. Lập đơn mới hoặc nhập chứng từ không gắn đơn.

vượt số còn lại của: khi lập chứng từ mua, số lượng một mặt hàng lớn hơn phần còn lại của đơn. Câu báo ghi tên hàng, số lập và số còn lại. Giảm số lượng trên chứng từ.

Chưa có địa chỉ email: khi gửi thư, nhà cung cấp chưa có email trong danh mục và bạn cũng chưa nhập. Điền ô Email người nhận hoặc bổ sung email ở danh mục.

09

Hỏi đáp

Những câu người mới hay hỏi nhất về đơn mua hàng.

Hai nút Lập đơn mua hàng và Chứng từ mua hàng ở đầu trang
Đơn mua hàng không bắt buộc: có thể lập chứng từ mua thẳng bằng nút Chứng từ mua hàng.

Đơn mua hàng có bắt buộc không?

Không. Bạn có thể lập chứng từ mua thẳng. Đơn chỉ có ích khi bạn cần in gửi nhà cung cấp, hoặc cần theo dõi giao hàng nhiều đợt.

Đơn mua có phải là chứng từ kế toán không?

Không. Nó là chứng từ nghiệp vụ nội bộ ghi cam kết, chưa làm phát sinh tài sản hay công nợ. Giá trị pháp lý của hợp đồng mua bán nằm ở hợp đồng hoặc đơn hàng hai bên đã xác nhận, nên hãy giữ bản có chữ ký hoặc thư xác nhận.

Giá nhà cung cấp cố định có tự điền vào đơn không?

Chưa. Đơn lấy giá mua ở danh mục mặt hàng. Giá cố định và giá mua gần nhất chỉ tự điền ở chứng từ mua, xem giá mua theo nhà cung cấp. Với đơn, bạn sửa tay cột Đơn giá. Khi lập chứng từ mua từ đơn, đơn giá lấy theo đơn.

Tôi lập chứng từ mua từ đơn, nhưng số lượng điền sẵn là 40 chứ không phải 100. Sao vậy?

Phần mềm điền số còn lại: 100 đã đặt trừ 60 đã nhận. Dòng nào đã nhận đủ thì không điền lên chứng từ.

Một đơn gom được hàng của nhiều nhà cung cấp không?

Không. Mỗi đơn có một ô Nhà cung cấp. Hãy lập mỗi nhà cung cấp một đơn.

Hướng dẫn khác trong nhóm Mua hàng

Dùng thử trên sổ của chính bạn

Đăng ký mất vài phút, không cần thẻ thanh toán. Mọi chức năng đều miễn phí.