Thuế TNCN 2026 theo Luật 109/2025: biểu 5 bậc, giảm trừ mới, việc của kế toán doanh nghiệp

Cập nhật · Biên soạn: KetoanX

Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 có hiệu lực từ 1/7/2026, nhưng phần tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, tức từ lương tháng 1/2026. Biểu thuế còn 5 bậc (5% đến 35%), giảm trừ bản thân 15,5 triệu đồng và mỗi người phụ thuộc 6,2 triệu đồng một tháng. Doanh nghiệp khấu trừ mỗi kỳ trả lương, khai theo quý, quyết toán theo năm.

Áp dụng cho lương
Từ kỳ tính thuế 2026 (lương tháng 1/2026); luật có hiệu lực 1/7/2026
Biểu thuế
5 bậc: 5%, 10%, 20%, 30%, 35%
Giảm trừ gia cảnh
15,5 triệu đồng/tháng bản thân; 6,2 triệu đồng/tháng mỗi người phụ thuộc
Văn bản chính
Luật 109/2025/QH15, Nghị định 253/2026/NĐ-CP, Thông tư 87/2026/TT-BTC

01

Luật mới thay đổi gì ở bảng lương

Có sáu thay đổi chạm thẳng vào một phiếu lương: biểu thuế, hai mức giảm trừ, ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc, tiền làm thêm giờ, tiền ăn giữa ca và các khoản được trừ thêm trước thuế.

Nội dungTrước kỳ 2026Từ kỳ 2026
Số bậc của biểu thuế7 bậc5 bậc
Bậc cao nhất35% cho phần trên 80 triệu đồng/tháng35% cho phần trên 100 triệu đồng/tháng
Giảm trừ bản thân11 triệu đồng/tháng15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm)
Giảm trừ mỗi người phụ thuộc4,4 triệu đồng/tháng6,2 triệu đồng/tháng
Thu nhập bình quân tháng tối đa của người phụ thuộc1 triệu đồng3 triệu đồng
Tiền lương làm thêm giờ, làm đêmChỉ miễn phần trả cao hơn giờ thườngMiễn toàn bộ trong giới hạn pháp luật lao động

Biểu thuế lũy tiến từng phần theo thu nhập tính thuế mỗi tháng:

BậcThu nhập tính thuế/thángThuế suất
1Đến 10 triệu đồng5%
2Trên 10 đến 30 triệu đồng10%
3Trên 30 đến 60 triệu đồng20%
4Trên 60 đến 100 triệu đồng30%
5Trên 100 triệu đồng35%

Tiền ăn giữa ca trả bằng tiền chỉ tính thuế phần vượt 1,2 triệu đồng/người/tháng, áp dụng từ 1/7/2026. Trước thuế, bạn còn được trừ khoản chi y tế tại cơ sở trong nước thuộc danh mục bảo hiểm y tế chi trả (tối đa 23 triệu đồng/năm), khoản học phí và đào tạo (tối đa 24 triệu đồng/năm), cùng tiền đóng hưu trí bổ sung, hưu trí tự nguyện và bảo hiểm nhân thọ (tổng tối đa 3 triệu đồng/tháng). Các khoản chi y tế, giáo dục phải có hóa đơn, chứng từ mang tên người nộp thuế hoặc người phụ thuộc và không do nguồn khác chi trả.

Thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cũng đổi, nhưng thuộc hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh nên bài này không đi vào.

02

Văn bản nào đang áp dụng và kỳ 2025 áp dụng gì

Từ 1/7/2026 bạn làm theo Luật 109/2025/QH15, Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC; kỳ tính thuế 2025 trở về trước vẫn theo quy định cũ.

Luật 109/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và sau đó được Luật 09/2026/QH16 sửa một khoản, chỉ về mức doanh thu không phải nộp thuế của cá nhân kinh doanh, nên không ảnh hưởng bảng lương. Nghị định 253/2026/NĐ-CP ký ngày 30/6/2026, thay Nghị định 65/2013/NĐ-CP. Thông tư 87/2026/TT-BTC cùng ngày, quy định mức thu nhập của người phụ thuộc và hồ sơ chứng minh, thay Thông tư 111/2013/TT-BTC. Phần khai thuế, quyết toán nằm ở Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15, Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Thông tư 89/2026/TT-BTC; đăng ký thuế nằm ở Thông tư 90/2026/TT-BTC.

Hai điểm chuyển tiếp hay gây nhầm. Quyết toán thuế TNCN cho kỳ 2025 vẫn theo Thông tư 111/2013/TT-BTC, còn kỳ 2026 làm theo văn bản mới. Với lương tháng 1 đến tháng 6/2026 đã kê khai theo cách cũ, bạn không phải nộp lại tờ khai tháng, quý mà điều chỉnh trong hồ sơ quyết toán năm 2026.

03

Doanh nghiệp làm gì trong một năm

Việc của doanh nghiệp lặp theo ba nhịp: mỗi kỳ trả lương khấu trừ thuế, mỗi quý khai thuế đã khấu trừ, cuối năm quyết toán.

  1. Trước kỳ lương, chốt danh sách người phụ thuộc đã đăng ký và hồ sơ chứng minh của từng nhân viên.

  2. Mỗi kỳ trả lương, phân loại khoản trả (chịu thuế, miễn thuế, không tính vào thu nhập chịu thuế), tính thuế theo biểu lũy tiến với người cư trú ký hợp đồng từ 3 tháng, khấu trừ 10% với người không ký hợp đồng hoặc hợp đồng dưới 3 tháng khi mỗi lần chi từ 5 triệu đồng, và 20% với người không cư trú.

  3. Mỗi quý, khai thuế đã khấu trừ trên tờ khai 05/KK-TNCN và nộp thuế. Thuế từ tiền lương, tiền công nay khai theo quý chứ không còn khai tháng.

  4. Hết năm, doanh nghiệp quyết toán thuế TNCN, quyết toán thay cho người lao động đã ủy quyền, hạn là ngày cuối cùng của tháng thứ ba kể từ khi kết thúc năm dương lịch, tức 31/3 năm sau.

  5. Cấp chứng từ khấu trừ cho người lao động và hạch toán thuế phải nộp.

04

Học thuế TNCN theo thứ tự nào

Thứ tự học đi từ cách tính một tháng lương, sang người phụ thuộc, khoản trả nào chịu thuế, rồi tới khấu trừ, khai và quyết toán. Mỗi dòng là một bài riêng.

  1. Bài cách tính thuế TNCN từ tiền lương dạy tự tính thuế tháng của một nhân viên, từ lương thấp tới cao.

  2. Bài cách tính lương gross sang net 2026 đổi qua lại giữa gross và net, có công cụ.

  3. Bài tiền làm thêm giờ có tính thuế TNCN không nói phần làm thêm, làm đêm được miễn.

  4. Bài giảm trừ gia cảnh 2026 nêu mức giảm trừ, ai là người phụ thuộc, hồ sơ chứng minh.

  5. Bài đăng ký người phụ thuộc hướng dẫn đăng ký qua doanh nghiệp hoặc tự đăng ký, cắt giảm khi hết điều kiện.

  6. Bài thu nhập chịu thuế và thu nhập được miễn thuế phân loại khoản trả cho người lao động.

  7. Bài phụ cấp, trợ cấp, phúc lợi nào tính thuế tra ăn ca, điện thoại, xăng xe, nhà ở, quà Tết.

  8. Bài khấu trừ 10% thuế TNCN nói về người thời vụ, cộng tác viên, thử việc và bản cam kết.

  9. Bài cá nhân cư trú và không cư trú nói thuế của người nước ngoài và cách khai năm đầu, năm cuối.

  10. Bài kê khai thuế TNCN theo quý hướng dẫn tờ khai 05/KK-TNCN và cách xác định kỳ.

  11. Bài quyết toán thuế TNCN của doanh nghiệp nói ai được ủy quyền, tờ khai 05/QTT-TNCN và bảng kê.

  12. Bài cá nhân tự quyết toán và hoàn thuế giúp người có thu nhập hai nơi tự làm hồ sơ.

  13. Bài chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử nói đăng ký, lập và xử lý khi sai.

  14. Bài mã số thuế cá nhân hướng dẫn đăng ký cho nhân viên, tra cứu, dùng số định danh.

  15. Bài hạch toán thuế TNCN ghi thuế khấu trừ, nộp, và xử lý thừa, thiếu sau quyết toán.

  16. Bài giảm thuế TNCN theo Nghị quyết 43/2026/QH16 nêu đối tượng được giảm và cách tính.

  17. Bài thuế TNCN khi trả cổ tức, nhận chuyển nhượng vốn, trao thưởng nói doanh nghiệp khấu trừ và khai thay.

  18. Bài bài tập tính thuế TNCN cho nhiều tình huống có đáp án.

Trước khi vào thuế TNCN, nên làm xong bài tập tính thuế TNDN của phần trước.

05

Làm trên KetoanX

KetoanX tính thuế TNCN từ bảng lương theo biểu 5 bậc cho các kỳ lương từ tháng 1/2026, rồi lập sẵn tờ khấu trừ 05/KK-TNCN theo quý và tờ quyết toán 05/QTT-TNCN theo năm. Việc của bạn là khai đúng diện tính thuế và người phụ thuộc trước kỳ lương, rồi lập, soát và nộp tờ khai ở Thuế, cuối kỳ, Tờ khai thuế.

Màn hình Hồ sơ nhân viên trong KetoanX, công ty mẫu
Màn hình Hồ sơ nhân viên của công ty mẫu, chụp từ ứng dụng KetoanX.

Các bước

  1. Mở Tiền lương, Hồ sơ nhân viên, chọn nhân viên. Ô Diện tính thuế TNCN có ba lựa chọn: Cư trú, hợp đồng từ 3 tháng (lũy tiến), Cư trú, dưới 3 tháng hoặc không hợp đồng (10%) và Không cư trú (20%). Người đã đăng ký giảm trừ bản thân ở nơi làm khác thì tích Đã đăng ký giảm trừ bản thân ở nơi làm khác (không trừ ở đây). Cùng trang, khung Người phụ thuộc có form Thêm người phụ thuộc: Họ tên người phụ thuộc, Quan hệ, MST người phụ thuộc, Số CCCD hoặc giấy khai sinh, Giảm trừ từ tháng và Đến tháng (trống = chưa kết thúc). Người phụ thuộc chỉ được trừ trong các tháng nằm giữa hai ô này, nên hết điều kiện thì điền tháng kết thúc.

  2. Kiểm mức giảm trừ ở Tiền lương, Tham số lương: ô Xem tham số áp dụng cho kỳ chọn 01/2026 rồi Xem, bảng cho giảm trừ bản thân 15.500.000 và người phụ thuộc 6.200.000 của kỳ đó. Biểu thuế xem ở Tiền lương, Biểu thuế TNCN lũy tiến: ô Xem biểu áp dụng cho kỳ và ô Thử với thu nhập tính thuế/tháng để thử, ví dụ 5.150.000 ra thuế 257.500. Tính lương ở Tiền lương, Bảng lương, ô Kỳ rồi Tính lương kỳ. Nhân viên lương 30.000.000, một người phụ thuộc: bảo hiểm 10,5% là 3.150.000, thu nhập tính thuế là 30.000.000 trừ 3.150.000 trừ 15.500.000 trừ 6.200.000, bằng 5.150.000, thuế 5% là 257.500 đồng.

  3. Cuối quý, vào Thuế, cuối kỳ, Tờ khai thuế, khung Lập tờ khai mới: ô Loại tờ khai chọn Tờ khai khấu trừ thuế TNCN (05/KK-TNCN), Kỳ kê khai theo chọn Quý, chọn Quý và Năm, bấm Lập tờ khai. Từ kỳ tháng 4/2026 tờ này khai theo quý, và KetoanX chỉ tải được tệp XML cho kỳ quý. Cuối năm, lập tờ Quyết toán thuế TNCN (05/QTT-TNCN) cho năm đó theo cách tương tự; phần mềm tính lại thuế cả năm từ các kỳ lương và dựng bảng kê 05-1, 05-2 và 05-3.

  4. Mở tờ khai, so các chỉ tiêu với Thuế, cuối kỳ, Thuế TNCN khấu trừ (chọn Năm, Kỳ rồi Xem), sửa tay nếu cần, bấm Chốt tờ khai và Tải XML để nạp vào HTKK. Sửa sau khi chốt thì dùng Lập tờ khai bổ sung. Nộp thuế ở Thuế, cuối kỳ, Nộp thuế, rồi nộp tờ khai trên HTKK hoặc cổng thuế.

Phần mềm tự ghi gì

Mỗi kỳ lương ghi thuế khấu trừ Nợ 334, Có 3335 theo từng người; ví dụ 257.500 đồng. Lập tờ khai không sinh bút toán, nó đọc số từ các kỳ lương đã tính. Muốn lấy số mới sau khi sửa lương, bấm Lấy lại số liệu từ sổ sách trên tờ khai chưa chốt.

Kiểm lại và giới hạn

Bạn có thể thử nhanh một mức lương bằng công cụ tính lương gross net, và xem các tính năng thuế của KetoanX ở trang tính năng. Giới hạn: KetoanX lập tờ khai và xuất tệp XML để nạp vào HTKK, không nộp thay doanh nghiệp. Chỉ tiêu của hai tờ khai hiện giữ theo mẫu cũ của Thông tư 80/2021, chưa đối chiếu được với mẫu mới của Thông tư 89/2026/TT-BTC, nên trước khi nộp hãy so với HTKK bản mới. Bảng kê 05-3 chưa có ngày sinh và quốc tịch thật của người phụ thuộc, bạn kiểm tra lại trong HTKK.

Cách nhập từng ô và các trường hợp khác của màn này có đủ trong bài hướng dẫn sử dụng bảng lương.

Trụ cột 18 · Thuế và hóa đơn

Các bài trong lộ trình Thuế TNCN

18 bài, xếp theo thứ tự nên học.

  1. Bài 1: Cách tính thuế TNCN từ tiền lương 2026, có ví dụ

    Thuế TNCN tháng bằng thu nhập tính thuế nhân với biểu thuế từng phần.

  2. Bài 2: Cách tính lương gross sang net 2026, có công cụ

    Năm 2026, lương net bằng lương gross trừ 10,5% bảo hiểm phần người lao động (BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%, tính trên lương đóng bảo hiểm và có mức trần), rồi trừ thuế thu nhập cá nhân.

  3. Bài 3: Tiền làm thêm giờ 2026 có tính thuế TNCN không?

    Từ kỳ lương tháng 1/2026, tiền lương làm thêm giờ và làm đêm được miễn thuế TNCN toàn bộ, không còn chỉ miễn phần trả cao hơn giờ thường.

  4. Bài 4: Giảm trừ gia cảnh 2026 và hồ sơ người phụ thuộc

    Từ kỳ tính thuế 2026, mỗi tháng bạn được trừ 15,5 triệu đồng cho bản thân (186 triệu đồng một năm) và 6,2 triệu đồng cho mỗi người phụ thuộc trước khi tính thuế TNCN từ tiền lương.

  5. Bài 6: Thu nhập chịu thuế và miễn thuế TNCN từ tiền lương

    Một khoản bạn trả cho người lao động rơi vào một trong ba nhóm: chịu thuế (cộng vào thu nhập chịu thuế), không tính vào thu nhập chịu thuế (một số phụ cấp, trợ cấp và khoản không mang tính tiền lương), hoặc được miễn thuế (như tiền làm đêm, làm thêm giờ, lương hưu).

  6. Bài 7: Phụ cấp, phúc lợi nào tính thuế TNCN 2026

    Mặc định, mọi khoản doanh nghiệp trả thêm cho người lao động đều chịu thuế TNCN; chỉ khoản nằm trong danh mục của Nghị định 253/2026/NĐ-CP, đúng mức và đủ chứng từ mới không tính.

  7. Bài 8: Khấu trừ 10% thuế TNCN: thời vụ, cộng tác viên

    Doanh nghiệp khấu trừ 10% thuế TNCN trước khi trả tiền cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động, hoặc ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng, khi mỗi lần chi từ 5 triệu đồng trở lên.

  8. Bài 9: Cá nhân cư trú, không cư trú và thuế TNCN 2026

    Một người là cá nhân cư trú khi có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên (tính trong năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt), hoặc có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam.

  9. Bài 10: Kê khai thuế TNCN theo quý 2026: tờ khai 05/KK

    Thuế TNCN từ tiền lương, tiền công doanh nghiệp đã khấu trừ nay khai theo quý, không còn khai tháng.

  10. Bài 11: Quyết toán thuế TNCN của doanh nghiệp: ủy quyền

    Nhân viên ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên, chỉ có một nguồn tiền lương tại doanh nghiệp và đang làm việc ở đó khi quyết toán thì được ủy quyền cho doanh nghiệp quyết toán thay, bằng giấy mẫu 08/UQ-QTT-TNCN.

  11. Bài 12: Tự quyết toán thuế TNCN online khi có 2 nơi lương

    Làm lương ở hai nơi trở lên, hoặc đã nghỉ việc trước thời điểm quyết toán, thì bạn tự quyết toán thuế TNCN với cơ quan thuế, chậm nhất là ngày 30/4 của năm sau.

  12. Bài 13: Chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử từ 1/7/2026

    Từ 1/7/2026 doanh nghiệp khấu trừ thuế TNCN của người lao động phải lập chứng từ điện tử, sau khi đã đăng ký sử dụng trên hệ thống thuế hoặc qua nhà cung cấp dịch vụ.

  13. Bài 14: Mã số thuế cá nhân của nhân viên: số định danh

    Mã số thuế của cá nhân là số định danh trên căn cước, nên nhân viên người Việt đã có căn cước thì công ty ghi đúng số đó và không phải đăng ký lại.

  14. Bài 15: Hạch toán thuế TNCN: khấu trừ, nộp, thừa thiếu

    Thuế TNCN khấu trừ của nhân viên ghi Nợ 334, Có 3335; khi nộp vào ngân sách ghi Nợ 3335, Có tiền.

  15. Bài 16: Giảm 30% thuế TNCN 2026, 2027: ai được giảm

    Giảm 30% thuế TNCN theo Nghị quyết 43/2026/QH16 chỉ áp cho thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng, trong hai năm 2026 và 2027.

  16. Bài 17: Thuế TNCN cổ tức, chuyển nhượng vốn, trúng thưởng

    Doanh nghiệp khấu trừ 5% khi trả cổ tức, lợi tức cho cá nhân cư trú, và khấu trừ 10% phần giải thưởng vượt 20 triệu đồng mỗi lần trao.

  17. Bài 18: Bài tập tính thuế TNCN có lời giải 2026

    Thuế TNCN từ tiền lương bằng thu nhập tính thuế nhân biểu 5 bậc.

Bài liên quan

Dùng thử trên sổ của chính bạn

Đăng ký mất vài phút, không cần thẻ thanh toán. Mọi chức năng đều miễn phí.