Căn cứ là Nghị định 253/2026/NĐ-CP Điều 51, Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Thông tư 89/2026/TT-BTC Điều 22.
01
Ai phải tự quyết toán, ai được miễn
Có ba nhóm phải tự làm hồ sơ: người có tiền lương từ hai nơi trở lên, người đã nghỉ việc trước thời điểm công ty quyết toán, và người muốn trừ ngay các khoản từ thiện, nhân đạo vào thu nhập hay xin giảm thuế vì thiên tai, hỏa hoạn, bệnh hiểm nghèo.
Ủy quyền cho công ty quyết toán thay chỉ dành cho người có một nguồn lương duy nhất, ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên và còn đang làm ở đó lúc quyết toán. Điều kiện chi tiết ở bài quyết toán thuế TNCN của doanh nghiệp. Làm công ty A đến tháng 6 rồi sang công ty B, hay nghỉ ở B hồi tháng 11, đều không ủy quyền được.
Có hai trường hợp không phải quyết toán. Một là số thuế bạn phải nộp nhỏ hơn số đã bị khấu trừ mà bạn không đòi hoàn hay bù trừ. Hai là khoản thu nhập thêm ở nơi khác, bình quân không quá 15 triệu đồng một tháng, đã bị khấu trừ 10%; riêng khoản đó bạn không phải quyết toán, cách khấu trừ xem khấu trừ 10% thuế TNCN.
02
Hạn nộp và nơi nộp hồ sơ
Hạn nộp hồ sơ quyết toán của cá nhân là ngày cuối cùng của tháng thứ tư sau khi kết thúc năm dương lịch. Quyết toán năm 2026 vì vậy có hạn 30/4/2027, một ngày thứ Sáu. Người nước ngoài cư trú kết thúc hợp đồng lao động ở Việt Nam thì quyết toán trước khi xuất cảnh, nhưng không quá 45 ngày kể từ ngày kết thúc hợp đồng. Người nước ngoài chia làm cư trú và không cư trú, mỗi nhóm một cách tính, xem cá nhân cư trú và không cư trú.
Nơi nộp tùy bạn làm ở mấy nơi
- Một nơi, thuộc diện phải khai thuế theo quý: cơ quan thuế đã nhận hồ sơ khai thuế quý của bạn.
- Một nơi, không thuộc diện khai theo quý và không ủy quyền: cơ quan thuế quản lý trực tiếp công ty trả lương.
- Hai nơi trở lên: cơ quan thuế quản lý trực tiếp nơi trả thu nhập lớn nhất trong năm. Có nhiều hơn một nơi bằng nhau thì bạn chọn một trong các nơi đó.
03
Các bước tự quyết toán trên hệ thống thuế điện tử
Bạn nộp hồ sơ điện tử, vì giao dịch giữa người nộp thuế và cơ quan thuế được thực hiện qua Hệ thống thông tin quản lý thuế. Hệ thống hỗ trợ tổng hợp mọi nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công phát sinh trong năm và trừ số thuế các nơi đã khấu trừ.
Gom chứng từ khấu trừ thuế của từng nơi trả lương. Mỗi công ty phải đưa bạn chứng từ, xem phần cuối bài.
Chuẩn bị giấy tờ người phụ thuộc, nếu người phụ thuộc chưa đăng ký ở đâu. Cách đăng ký có ở bài đăng ký người phụ thuộc.
Lập tờ khai quyết toán 02/QTT-TNCN trên hệ thống. Kiểm tra từng nơi trả lương, số thu nhập, bảo hiểm và thuế đã khấu trừ với chứng từ của bạn.
Chọn nhận hoàn thuế hoặc bù trừ vào kỳ sau nếu thuế đã nộp lớn hơn thuế phải nộp.
Nộp, rồi chờ thông báo tiếp nhận. Cơ quan thuế thông báo tiếp nhận hoặc không tiếp nhận trong 3 ngày làm việc.
Còn thiếu thuế thì nộp phần thiếu trước hạn 30/4 để khỏi bị tính tiền chậm nộp, ngày chậm đếm bằng công cụ tính tiền chậm nộp.
04
Ví dụ làm hai công ty trong năm 2026
Chị Lan không có người phụ thuộc. Tháng 1 đến tháng 6 chị làm ở công ty A, lương 20 triệu đồng; tháng 7 đến tháng 12 chị làm ở công ty B, lương 30 triệu đồng. Cả hai nơi đóng bảo hiểm bắt buộc phần của chị 10,5% và khấu trừ thuế theo biểu tháng.
Ở công ty A, thu nhập tính thuế một tháng là 20.000.000 − 2.100.000 − 15.500.000 = 2.400.000 đồng, thuế 5% là 120.000 đồng, sáu tháng là 720.000 đồng. Ở công ty B, thu nhập tính thuế là 30.000.000 − 3.150.000 − 15.500.000 = 11.350.000 đồng, thuế là 10.000.000 × 5% + 1.350.000 × 10% = 635.000 đồng, sáu tháng là 3.810.000 đồng. Tổng thuế đã khấu trừ là 4.530.000 đồng.
Khi quyết toán, thu nhập chịu thuế cả năm là 300.000.000 đồng, bảo hiểm 31.500.000 đồng, giảm trừ bản thân đủ 12 tháng là 186.000.000 đồng, nên thu nhập tính thuế năm là 82.500.000 đồng. Số này nằm trong bậc 5% của biểu năm (đến 120 triệu đồng), thuế phải nộp là 4.125.000 đồng. Chị Lan nộp thừa 4.530.000 − 4.125.000 = 405.000 đồng. Mỗi công ty đã trừ giảm trừ bản thân cả tháng mình làm nên không có chuyện trừ hai lần, nhưng thuế tháng của công ty B chạy vào bậc 10% trong khi cả năm chị chỉ chịu 5%. Cách tính thuế từng tháng ở bài cách tính thuế TNCN từ tiền lương.
05
Nhận hoàn thuế hay bù trừ
Khi thuế đã nộp lớn hơn thuế phải nộp, bạn chọn nhận lại tiền hoặc để trừ vào số thuế phải nộp của kỳ sau. Hồ sơ quyết toán đồng thời là hồ sơ hoàn thuế, nên thông báo tiếp nhận hồ sơ khai thuế chính là thông báo tiếp nhận hồ sơ hoàn thuế.
Số nộp thừa cả năm từ 50.000 đồng trở xuống thì không hoàn, chỉ bù trừ vào kỳ tính thuế tiếp theo. Ngược lại, số thuế phải nộp thêm sau quyết toán từ 50.000 đồng trở xuống được miễn. Hồ sơ thuộc diện hoàn thuế trước được giải quyết chậm nhất 6 ngày làm việc kể từ ngày có thông báo tiếp nhận, và cơ quan thuế đang triển khai hoàn thuế tự động theo từng giai đoạn. Hồ sơ rủi ro cao thì phải kiểm tra trước khi hoàn, thời hạn tính từ khi có kết luận kiểm tra.
Nộp hồ sơ quyết toán trễ hạn mà bạn là người được hoàn thuế thì không bị xử phạt hành chính về việc chậm đó. Còn nếu phải nộp thêm thuế thì tiền chậm nộp vẫn tính.
06
Công ty phải đưa gì cho bạn
Công ty trả lương phải lập chứng từ khấu trừ điện tử ngay khi khấu trừ thuế. Với người ký hợp đồng từ 3 tháng trở lên, mỗi năm công ty chỉ lập một chứng từ. Người không ký hợp đồng hoặc hợp đồng dưới 3 tháng thì công ty lập mỗi lần khấu trừ, hoặc gộp một chứng từ cả năm nếu bạn yêu cầu.
Công ty chỉ được miễn lập chứng từ khi bạn đã ủy quyền cho công ty quyết toán thay. Vì bạn tự quyết toán, công ty nào đã khấu trừ thuế của bạn cũng phải có chứng từ, kể cả công ty cũ; hãy yêu cầu từng nơi. Cách lập, ký số và gửi dữ liệu cho cơ quan thuế xem bài chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử.
07
Những chỗ hay sai
- Bỏ sót một nơi trả lương, nhất là nơi chỉ làm vài tháng. Hệ thống tổng hợp được các nguồn lương, nhưng chứng từ của bạn là căn cứ đối chiếu.
- Tự trừ người phụ thuộc đã đăng ký ở công ty cũ lẫn công ty mới. Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế, điều kiện ở bài giảm trừ gia cảnh 2026.
- Nhầm mã số thuế hoặc số định danh giữa các nơi, khiến chứng từ không khớp. Mã số thuế cá nhân là số định danh, xem bài mã số thuế cá nhân.
- Nộp quá hạn 30/4 rồi mới nhớ ra mình bị thiếu thuế.
Thuế từng tháng của bạn đúng hay sai kiểm bằng công cụ tính lương gross net; chính sách chung xem thuế TNCN 2026. Doanh nghiệp làm khấu trừ và quyết toán thay có thể xem tính năng thuế của KetoanX.
Bài liên quan
Thuế TNCN
Thuế TNCN 2026: biểu 5 bậc, giảm trừ, việc cần làm
Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 có hiệu lực từ 1/7/2026, nhưng phần tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, tức từ lương tháng 1/2026.
Thuế TNCN
Kê khai thuế TNCN theo quý 2026: tờ khai 05/KK
Thuế TNCN từ tiền lương, tiền công doanh nghiệp đã khấu trừ nay khai theo quý, không còn khai tháng.
Thuế TNCN
Mã số thuế cá nhân của nhân viên: số định danh
Mã số thuế của cá nhân là số định danh trên căn cước, nên nhân viên người Việt đã có căn cước thì công ty ghi đúng số đó và không phải đăng ký lại.
Dùng thử trên sổ của chính bạn
Đăng ký mất vài phút, không cần thẻ thanh toán. Mọi chức năng đều miễn phí.