Khấu trừ 10% thuế TNCN với thời vụ, cộng tác viên, thử việc và cam kết 08/CK-TNCN

Gặp trong thực tế, nhóm này gồm lao động thời vụ, người làm theo ngày hoặc theo vụ việc, cộng tác viên trả thù lao, người nhận khoán việc không có đăng ký kinh doanh, và người lao động đã chấm dứt hợp đồng nhưng doanh nghiệp còn trả tiền lương hay khoản khác cho họ. Nghị định gọi chung là tiền lương, tiền công, tiền thù lao và tiền chi khác.

Người thử việc chưa có quy định riêng trong nghị định. Nếu họ chỉ có hợp đồng thử việc mà chưa ký hợp đồng lao động, bạn xếp họ vào nhóm không ký hợp đồng lao động; nếu đã ký hợp đồng lao động từ 3 tháng có kèm thời gian thử việc thì tính theo biểu lũy tiến. Còn phân vân thì hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Phần lương và bảo hiểm của thử việc có ở bài thử việc.

Chi từ 5 triệu đồng một lần trở lên thì bắt buộc khấu trừ 10% trên số tiền trước khi trả. Cộng tác viên nhận 8 triệu đồng một lần: khấu trừ 800.000 đồng, họ nhận 7.200.000 đồng. Chi dưới 5 triệu đồng một lần thì doanh nghiệp chỉ khấu trừ khi cá nhân yêu cầu. Người nhận 4 triệu đồng muốn có chứng từ khấu trừ thì yêu cầu, và bạn khấu trừ 400.000 đồng.

Khoản 10% trừ trên toàn bộ số tiền chi, không trừ giảm trừ gia cảnh và không bù bảo hiểm.

Điều kiện: cá nhân cư trú, chỉ có thu nhập thuộc diện khấu trừ 10%, và ước tính tổng thu nhập chịu thuế cả năm sau khi giảm trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế. Với giảm trừ bản thân 15,5 triệu đồng một tháng, một người không có người phụ thuộc phải ước tính cả năm không quá 186 triệu đồng; mỗi người phụ thuộc cộng thêm 74,4 triệu đồng một năm (6,2 triệu đồng nhân 12 tháng). Cá nhân chịu trách nhiệm về nội dung cam kết, gian lận sẽ bị xử lý theo luật quản lý thuế.

Mẫu 08/CK-TNCN ban hành kèm Thông tư 80/2021/TT-BTC. Các bài hướng dẫn đã tra chưa thấy mẫu cam kết mới trong bộ mẫu của Thông tư 89/2026/TT-BTC, nên thực tế vẫn dùng mẫu này; trước khi dùng, hãy xem lại trang mẫu biểu của cơ quan thuế.

Doanh nghiệp nhận cam kết thì không khấu trừ. Cuối năm vẫn phải lập danh sách và thu nhập của những người chưa đến mức khấu trừ, theo mẫu của văn bản quản lý thuế, nộp cho cơ quan thuế. Ví dụ người thời vụ nhận tổng 18 triệu đồng cả năm, không người phụ thuộc, chỉ làm một nơi: còn xa mức 186 triệu đồng, có thể cam kết, nhưng tên vẫn lên danh sách cuối năm.

Từ thuế TNCN của tiền lương, tiền công, doanh nghiệp khai số thuế đã khấu trừ theo quý (Thông tư 89/2026/TT-BTC, Điều 22). Bạn nộp tiền thuế khấu trừ 10% cùng kỳ. Cách xác định kỳ, quý nào không phát sinh thì không phải khai nằm ở bài kê khai thuế TNCN theo quý.

Về quyết toán: người ký hợp đồng lao động từ 3 tháng đang làm tại đơn vị mới được ủy quyền cho doanh nghiệp quyết toán thay. Người bị khấu trừ 10% không thuộc nhóm này, nên doanh nghiệp không quyết toán thay họ. Người đã bị khấu trừ 10% ở một nơi và có thêm thu nhập bình quân không quá 15 triệu đồng một tháng ngoài hợp đồng chính thì không phải quyết toán phần thu nhập đó. Chi tiết ở bài quyết toán thuế TNCN của doanh nghiệp.

ketoanx.com/payroll/pit-commitments

Các bước

1. 1

   Mở Tiền lương→, Hồ sơ nhân viên, bấm Thêm nhân viên. Ô Mã NV và Họ tên bắt buộc. Ô Diện tính thuế TNCN chọn Cư trú, dưới 3 tháng hoặc không hợp đồng (10%); đây là ô quyết định cả cách tính. Ô Diện tham gia bảo hiểm chọn Không tham gia (cộng tác viên, hợp đồng dịch vụ) để không bị trừ bảo hiểm.

2. 2

   Ô Lương cơ bản (mức khoán, đơn giá giờ hoặc ngày công) nhập 8.000.000, ô Hình thức trả lương để Theo thời gian (lương tháng, theo công). Người nhận theo sản lượng hay theo khoán thì chọn hình thức tương ứng và nhập số ở Tiền lương→, Số liệu kỳ lương. Ô TK chi phí lương để 642, hoặc tài khoản của bộ phận thuê người. Bấm lưu.

3. 3

   Với người nhận dưới 5 triệu đồng mà muốn có chứng từ khấu trừ, tích ô Diện 10%: cá nhân yêu cầu khấu trừ cả khoản dưới 5 triệu đồng. Ví dụ nhận 4.000.000 đồng và tích ô này thì bị khấu trừ 400.000 đồng; không tích thì 0.

4. 4

   Vào Tiền lương→, Bảng lương, chọn Kỳ và bấm Tính lương kỳ. Ngưỡng 5 triệu đồng (từ kỳ lương tháng 7/2026; trước đó 2 triệu đồng) so với tổng thu nhập của người đó trong kỳ lương: 8.000.000 đạt ngưỡng nên khấu trừ 10% trên toàn bộ số tiền, không trừ giảm trừ gia cảnh. Bảng lương hiện Thuế TNCN 800.000 và Thực lĩnh 7.200.000.

5. 5

   Khi cá nhân nộp bản cam kết 08/CK-TNCN, mở Tiền lương→, Cam kết 08/CK-TNCN. Ô Cá nhân chỉ liệt kê nhân viên diện 10%; ô Năm mặc định năm hiện tại, ô Ngày nộp cam kết mặc định hôm nay, ô Thu nhập ước tính cả năm nhập số cá nhân cam kết (ví dụ 18.000.000 cho người thời vụ trong bài), ô Ghi chú tùy chọn. Bấm Ghi cam kết.

6. 6

   Từ lúc có cam kết của năm đó, Tính lương kỳ và bảng lương bổ sung của năm không khấu trừ người này nữa, kể cả khoản từ 5 triệu đồng trở lên. Bảng Cam kết 08/CK-TNCN hiện nhãn vượt giảm trừ gia cảnh cạnh số ước tính lớn hơn giảm trừ gia cảnh cả năm: 15,5 triệu nhân 12 tháng, tức 186.000.000 đồng, cộng 74.400.000 đồng cho mỗi người phụ thuộc đã đăng ký trong năm. Cam kết sai hay hết hiệu lực thì bấm Xóa; các kỳ tính sau lại khấu trừ 10% như thường.

7. 7

   Tờ khai 05/KK-TNCN lập ở Thuế, cuối kỳ→, Tờ khai thuế; trong bảng Người lao động được trả thu nhập trong kỳ người này mang diện Khấu trừ 10%. Tờ quyết toán 05/QTT-TNCN đưa họ vào bảng kê 05-2/BK-QTT-TNCN với diện Cư trú, không hợp đồng hoặc dưới 3 tháng, kể cả người đã có cam kết.

Phần mềm tự ghi gì

Chứng từ lương của kỳ ghi Nợ 642, Có 334 8.000.000 và Nợ 334, Có 3335 800.000; chi lương sau đó ghi Nợ 334, Có tiền 7.200.000. Ghi cam kết không tạo bút toán, chỉ đổi cách tính của các kỳ sau. Thông báo hay gặp khi ghi cam kết: … không thuộc diện khấu trừ 10% (cư trú, không hợp đồng hoặc hợp đồng dưới 3 tháng); cam kết 08/CK-TNCN chỉ dùng cho diện này khi chọn nhầm diện thuế, và Người này đã có cam kết của năm đó khi ghi lần hai.

Kiểm lại và giới hạn

Mở bảng lương kỳ để xem cột Thuế TNCN của người này, và Thuế TNCN khấu trừ để cộng theo quý. Nút In danh sách ở Cam kết 08/CK-TNCN in được danh sách các cam kết đã ghi để lưu hồ sơ.

Có hai điều cần biết. Mỗi bảng lương (kỳ lương chính hoặc một bảng lương bổ sung) là một lần chi trả, nên ngưỡng 5 triệu đồng xét trên số trả của từng bảng; muốn hai lần chi trong tháng được xét riêng thì lập hai bảng riêng. KetoanX cũng không tự kiểm hết điều kiện cam kết (chỉ có một nguồn thu nhập, ước tính cả năm sau giảm trừ chưa đến mức nộp thuế): nhãn vượt giảm trừ gia cảnh chỉ so thu nhập cả năm với giảm trừ bản thân cộng người phụ thuộc đã đăng ký, nên bạn tự xác nhận trước khi ghi. Danh sách cá nhân đã cam kết nộp cuối năm cho cơ quan thuế bạn lập tay. Muốn thử nhanh ảnh hưởng lên lương thực nhận, dùng công cụ tính lương gross net; các màn thuế khác ở các tính năng thuế của KetoanX. Luật mới nói chung xem ở thuế TNCN 2026 theo Luật 109/2025.

Cách nhập từng ô và các trường hợp khác của màn này có đủ trong bài hướng dẫn sử dụng bảng lương.