Bài tập tính thuế TNCN có lời giải 2026: sáu tình huống từ người phụ thuộc đến quyết toán hai nơi

Biểu tháng: 5% cho phần thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng, 10% trên 10 đến 30 triệu, 20% trên 30 đến 60 triệu, 30% trên 60 đến 100 triệu, 35% trên 100 triệu. Tính từng phần, rồi cộng. Nếu thu nhập tính thuế bằng 0 hoặc âm thì thuế bằng 0. Giải thích đầy đủ có ở bài cách tính thuế TNCN từ tiền lương.

Bảo hiểm 10,5% × 35.000.000 = 3.675.000 đồng. Thu nhập tính thuế = 35.000.000 − 3.675.000 − 15.500.000 − 2 × 6.200.000 = 3.425.000 đồng. Số này nằm trong bậc 5%, thuế = 3.425.000 × 5% = 171.250 đồng.

Thêm một người phụ thuộc nữa thì thu nhập tính thuế còn âm 2.775.000 đồng và thuế bằng 0. Người phụ thuộc chỉ được trừ khi đã đăng ký, xem đăng ký người phụ thuộc.

Tiền ăn trưa được miễn tới 1.200.000 đồng một người một tháng (mức này áp dụng từ 01/7/2026); phần vượt là 1.500.000 − 1.200.000 = 300.000 đồng, tính vào thu nhập chịu thuế. Thu nhập chịu thuế = 20.000.000 + 300.000 = 20.300.000 đồng. Bảo hiểm 10,5% × 20.000.000 = 2.100.000 đồng. Thu nhập tính thuế = 20.300.000 − 2.100.000 − 15.500.000 = 2.700.000 đồng, thuế 5% = 135.000 đồng.

Nếu công ty tổ chức bữa ăn (nấu ăn, mua suất ăn, cấp phiếu ăn) thì khoản này không tính vào thu nhập chịu thuế, và thu nhập tính thuế của anh Tuấn là 2.400.000 đồng, thuế 120.000 đồng. Các phụ cấp khác xem phụ cấp, trợ cấp nào tính thuế TNCN.

Thưởng tính vào tháng thực nhận. Thu nhập chịu thuế = 30.000.000 + 40.000.000 = 70.000.000 đồng. Bảo hiểm 10,5% × 30.000.000 = 3.150.000 đồng. Thu nhập tính thuế = 70.000.000 − 3.150.000 − 15.500.000 − 6.200.000 = 45.150.000 đồng.

Thuế: 10.000.000 × 5% = 500.000; 20.000.000 × 10% = 2.000.000; 15.150.000 × 20% = 3.030.000. Tổng 5.530.000 đồng. Tháng có thưởng nhảy lên bậc 20% dù tháng thường chỉ chịu 5%; cuối năm quyết toán sẽ tính lại theo biểu năm.

Công ty phải khấu trừ 10% khi mỗi lần chi từ 5.000.000 đồng trở lên. Lần 1 (4.500.000 đồng) dưới ngưỡng nên công ty không bắt buộc khấu trừ, chỉ khấu trừ nếu anh yêu cầu. Lần 2: 8.000.000 × 10% = 800.000 đồng, anh nhận 7.200.000 đồng. Lần 3: đúng 5.000.000 đồng là đủ ngưỡng, thuế 500.000 đồng, anh nhận 4.500.000 đồng.

Nếu anh Hoàng ước tính thu nhập cả năm chưa tới mức phải nộp thuế sau giảm trừ gia cảnh thì làm cam kết gửi công ty, công ty tạm chưa khấu trừ nhưng vẫn phải lập danh sách nộp cơ quan thuế cuối năm. Chi tiết ở bài khấu trừ 10% thuế TNCN.

Tiền thuê nhà trả thay tính vào thu nhập chịu thuế theo số thực tế nhưng không quá 15% tổng thu nhập chịu thuế phát sinh tại đơn vị chưa gồm tiền thuê nhà. Trần là 20.000.000 × 15% = 3.000.000 đồng. Tiền thuê thực tế 4.000.000 đồng vượt trần nên chỉ tính 3.000.000 đồng. Thu nhập chịu thuế = 20.000.000 + 3.000.000 = 23.000.000 đồng; bảo hiểm 2.100.000 đồng; thu nhập tính thuế = 23.000.000 − 2.100.000 − 15.500.000 = 5.400.000 đồng; thuế 5% = 270.000 đồng.

Công ty A: thu nhập tính thuế mỗi tháng = 20.000.000 − 2.100.000 − 15.500.000 − 6.200.000 = −3.800.000 đồng, thuế bằng 0. Công ty B: bảo hiểm 3.150.000 đồng, thu nhập tính thuế = 30.000.000 − 3.150.000 − 15.500.000 − 6.200.000 = 5.150.000 đồng, thuế 5% = 257.500 đồng, tám tháng là 2.060.000 đồng. Tổng thuế đã khấu trừ 2.060.000 đồng.

Quyết toán: thu nhập chịu thuế cả năm 4 × 20.000.000 + 8 × 30.000.000 = 320.000.000 đồng. Bảo hiểm 4 × 2.100.000 + 8 × 3.150.000 = 33.600.000 đồng. Giảm trừ bản thân 12 tháng 186.000.000 đồng, người phụ thuộc 12 × 6.200.000 = 74.400.000 đồng. Thu nhập tính thuế năm = 320.000.000 − 33.600.000 − 186.000.000 − 74.400.000 = 26.000.000 đồng, thuế 5% (bậc đến 120 triệu đồng) là 1.300.000 đồng. Anh nộp thừa 2.060.000 − 1.300.000 = 760.000 đồng, lớn hơn 50.000 đồng nên được hoàn hoặc bù trừ. Anh Minh làm hai nơi nên không ủy quyền được: cách tự làm ở bài cá nhân tự quyết toán và hoàn thuế TNCN, nghĩa vụ phía công ty ở quyết toán thuế TNCN của doanh nghiệp.