Luật Quản lý thuế 2026 và Nghị định 252: những thay đổi với doanh nghiệp từ 1/7/2026

Tầng thứ hai là Nghị định 252/2026/NĐ-CP, hiệu lực 01/7/2026, đăng Công báo số 401 ngày 16/7/2026. Nghị định thay Nghị định 126/2020/NĐ-CP, Nghị định 91/2022/NĐ-CP, Nghị định 49/2025/NĐ-CP, Nghị định 117/2025/NĐ-CP và Nghị định 373/2025/NĐ-CP (Điều 74). Riêng Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn vẫn có hiệu lực tiếp cho đến khi có văn bản thay.

Tầng thứ ba là các thông tư của Bộ Tài chính. Thông tư 89/2026/TT-BTC ban hành ngày 30/6/2026, hiệu lực 01/7/2026, thay Thông tư 80/2021/TT-BTC, Thông tư 19/2021/TT-BTC về giao dịch điện tử, Thông tư 84/2016/TT-BTC về thu nộp ngân sách, Thông tư 103/2014/TT-BTC về thuế nhà thầu cùng một số thông tư khác (Điều 99). Thông tư 90/2026/TT-BTC hướng dẫn đăng ký thuế. Các thay đổi chung cho kế toán trong năm còn được tổng hợp ở bài những thay đổi thuế, kế toán, hóa đơn, bảo hiểm 2026.

Về khai thuế, hồ sơ nộp từ 01/7/2026 chỉ được khai bổ sung trong 05 năm kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ của kỳ có sai sót, trước đây là 10 năm (Luật 108/2025/QH15 Điều 12 khoản 5; Luật 38/2019/QH14 Điều 47). Sai sót làm tăng thuế phải nộp mà đã quá 05 năm thì không khai bổ sung được, chỉ nộp hồ sơ giải trình (Nghị định 252/2026/NĐ-CP, Điều 12 khoản 8). Một số trường hợp không phải nộp hồ sơ khai, như chỉ có hoạt động không chịu thuế, đang tạm ngừng hoạt động, hoặc đã nộp hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế (Nghị định 252/2026/NĐ-CP, Điều 11). Hạn nộp hồ sơ vẫn là ngày 20 của tháng sau với kỳ tháng, ngày cuối cùng của tháng đầu quý sau với kỳ quý, và hạn rơi vào ngày nghỉ thì là ngày làm việc liền kề sau đó (Điều 10 và Điều 3 khoản 7).

Với một số khoản, cơ quan thuế tự tính thuế và gửi thông báo nộp tiền thay vì người nộp thuế tự tính, như lệ phí trước bạ, thuế sử dụng đất của hộ gia đình và tiền thuê đất (Điều 16, 17).

Về nộp thuế, hạn nộp thuế trùng hạn nộp hồ sơ khai của kỳ đó. Khoản phải nộp có thể được cấp mã định danh khoản phải nộp, và người nộp thuế nộp theo mã này (Luật 108/2025/QH15, Điều 14). Tiền thuế nộp thừa được hệ thống bù trừ tự động hoặc theo đề nghị, và được hoàn trả khi không còn nợ thuế; quá 10 năm kể từ ngày nộp mà không bù trừ, không đề nghị hoàn thì không còn được hoàn (Điều 15). Tiền chậm nộp vẫn là 0,03% mỗi ngày trên số tiền chậm nộp (Điều 16).

Doanh nghiệp tạm nộp thuế TNDN theo quý, hạn là ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo, và tổng số tạm nộp 04 quý không được thấp hơn 80% số thuế quyết toán (Nghị định 252/2026/NĐ-CP, Điều 24).

Về hoàn thuế, cơ quan thuế phân loại hồ sơ để hoàn trước hoặc kiểm tra trước hoàn thuế, và triển khai hoàn thuế tự động theo từng giai đoạn (Luật 108/2025/QH15, Điều 18).

Về kiểm tra, cơ quan thuế phân nhóm người nộp thuế theo ngành nghề, loại hình, quy mô, mức tuân thủ rồi áp biện pháp tương ứng (Điều 3). Kiểm tra thuế ưu tiên hình thức trực tuyến, từ xa trên dữ liệu điện tử, áp dụng quản lý rủi ro và tránh trùng lặp giữa các cơ quan (Điều 22). Mọi giao dịch điện tử trong quản lý thuế phải hoàn thành theo lộ trình trước ngày 01/01/2027 (Điều 52).

Với dịch vụ mua của nhà cung cấp nước ngoài, doanh nghiệp nộp GTGT theo phương pháp khấu trừ phải khấu trừ, nộp thay GTGT và TNDN của nhà cung cấp (Nghị định 252/2026/NĐ-CP, Điều 43); chi tiết ở bài mua dịch vụ nước ngoài qua mạng.

Nếu mới bắt đầu, đọc bài lịch nộp tờ khai thuế trước, vì mọi bài sau đều quy về một hạn nào đó. Phần thuế phí khác đứng liền trước trụ cột này nằm ở bài thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường, thuế đất.

ketoanx.com/tax/returns

Các bước

1. 1

   Mở Thuế, cuối kỳ→, Tờ khai thuế, khung Lập tờ khai mới, ô Loại tờ khai chọn Tờ khai thuế GTGT (01/GTGT). Ô Kỳ kê khai theo mặc định theo kỳ khai công ty đã lưu, đổi được giữa Quý và Tháng; chọn Tháng 09 hoặc Quý 3 ở ô kế bên, ô Năm gõ 2026, rồi bấm Lập tờ khai. Kỳ đã có tờ khai thì phần mềm báo Kỳ … đã có tờ khai. Mở tờ khai đã lập để xem, hoặc lập tờ khai bổ sung. kèm liên kết Mở tờ khai đã lập.

2. 2

   Trên tờ khai nháp, sửa tay các ô chỉ tiêu được phép rồi bấm Lưu số liệu đã sửa. Nút Lấy lại số liệu từ sổ sách tính lại từ sổ và bỏ hết số sửa tay. Số đã đúng thì bấm Chốt tờ khai; sau khi chốt không sửa được nữa. Bấm Tải XML để lấy tệp nạp HTKK (vài mẫu chưa có cấu trúc XML thì chỉ có Tải Excel).

3. 3

   Phát hiện sai sót sau khi đã nộp: mở tờ khai đã chốt của kỳ, bấm Lập tờ khai bổ sung. Phần mềm lập bản mới từ sổ hiện tại và hiện bảng Chênh lệch so với tờ khai lần đầu (nội dung bản giải trình 01/KHBS) với các cột Chỉ tiêu, Đã kê khai, Điều chỉnh lại, Chênh lệch. Số thuế tăng thì bảng ghi luôn số ngày chậm và tiền chậm nộp ước tính, tính từ ngày liền sau hạn đến ngày liền trước ngày nộp.

4. 4

   Nộp tiền ở Thuế, cuối kỳ→, Nộp thuế: bảng lấy số còn phải nộp theo từng tài khoản 333, bạn gõ Số nộp lần này, chọn Ngày nộp, Hình thức, kiểm Mã chương, Kho bạc nhà nước nhận, Tài khoản thu ngân sách (lấy sẵn từ màn đại lý thuế), rồi bấm Lập chứng từ nộp thuế. Nộp sau hạn thì khung vàng ghi số ngày chậm và tiền chậm nộp ước tính, nút Điền tiền chậm nộp … đồng thêm dòng 811 vào chứng từ.

Phần mềm tự ghi gì

Lập, sửa, chốt tờ khai không sinh bút toán: tờ khai là một bản ghi lưu lại số tại lúc lập, mở lại không tự tính lại. Chứng từ nộp thuế ghi Nợ các tài khoản 333 (3331, 3334, 3335…) và Nợ 811 cho tiền chậm nộp, Có 112 khi chuyển khoản hoặc 111 khi nộp tiền mặt; tiền chậm nộp là khoản không được trừ khi tính thuế TNDN.

Ngoài 01/GTGT, ô Loại tờ khai còn có 04/GTGT, 05/KK-TNCN, 05/QTT-TNCN, 03/TNDN, thuế tiêu thụ đặc biệt, tài nguyên, bảo vệ môi trường và nhà thầu nước ngoài. Tờ 05/KK-TNCN từ kỳ tháng 04/2026 mặc định theo quý vì thuế TNCN từ tiền lương đã chuyển sang khai quý. Hạn trên Hạn nộp thuế, bảo hiểm đã dời ngày nghỉ theo Điều 3 khoản 7 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, và bảng ngày nghỉ năm 2026 có sẵn trong phần mềm.

Câu báo hay gặp: Tờ khai gần nhất của kỳ này chưa chốt; chốt trước khi lập tờ khai bổ sung.; với kỳ đã quá thời hạn khai bổ sung, câu báo bắt đầu bằng Kỳ … hết hạn nộp hồ sơ khai thuế ngày … và nêu ngày cuối được khai bổ sung theo mốc 5 năm của Luật 108/2025/QH15; tờ 05/KK-TNCN kỳ tháng từ 04/2026 bị chặn và được gợi ý lập kỳ quý thay thế.

Kiểm lại và giới hạn

Bảng Tờ khai đã lập trên cùng màn có các cột Tờ khai, Kỳ, Lần, Trạng thái, Số liệu chính, Ngày lập; tờ bổ sung là một dòng mới của cùng kỳ với số lần tăng thêm. Hướng dẫn đủ có ở hướng dẫn màn Tờ khai thuế; các hạn của cả năm xem ở bài lịch nộp tờ khai thuế 2026.

KetoanX không nộp tờ khai và không nộp tiền thay bạn. Màn nộp thuế chưa có ô cho mã định danh khoản phải nộp, nên bạn lấy mã trên cổng thuế điện tử khi lập lệnh nộp ở ngân hàng; giấy nộp tiền in từ phần mềm chỉ là bản nội bộ.

Phần mềm cũng không lập hồ sơ giải trình khi quá thời hạn khai bổ sung và không tính tiền phạt vi phạm; tiền chậm nộp thử nhanh bằng công cụ tính tiền chậm nộp. Tổng quan các tính năng có ở trang tính năng thuế của KetoanX.