01
Khi nào dùng thủ tục tra soát
Thông tư 89/2026/TT-BTC (Điều 37) cho người nộp thuế đề nghị tra soát trong hai tình huống.
Tình huống thứ nhất là thông tin cơ quan thuế ghi nhận trên Hệ thống thông tin quản lý thuế khác với thông tin bạn theo dõi: số đã nộp, số còn nợ, tiền chậm nộp hiện trên tài khoản thuế điện tử không khớp sổ của bạn. Tình huống thứ hai là chính bạn khai sai thông tin trên chứng từ nộp ngân sách, như chọn nhầm tiểu mục, ghi nhầm kỳ thuế, ghi sai mã số thuế người nộp.
Ngoài ra, sai sót cũng có thể do phía ngân hàng, Kho bạc hoặc cơ quan thuế phát hiện, và các bên đó tự gửi tra soát cho nhau. Nguyên tắc chung là nơi phát hiện sai thì chủ động xác định nguyên nhân, khắc phục và xử lý ngay trong ngày phát hiện, chậm nhất trong ngày làm việc tiếp theo.
02
Điều chỉnh được gì, không được gì
Với tình huống chứng từ khai sai, bạn chỉ được đề nghị điều chỉnh khi đáp ứng hai điều kiện. Thứ nhất, nếu chứng từ nộp của năm trước mà đề nghị điều chỉnh sang năm sau thì chỉ làm được trong thời gian chỉnh lý quyết toán ngân sách theo Luật Ngân sách nhà nước 89/2025/QH15 (Điều 66 khoản 2). Thứ hai, không được đề nghị đổi tổng số tiền hoặc loại tiền trên chứng từ.
Vì vậy, điều chỉnh được thường là tiểu mục, kỳ thuế, mã số thuế, mã chương, tức các thông tin phân loại khoản nộp. Nộp thừa hoặc thiếu số tiền thì không đi bằng đường này: nộp thiếu thì nộp bổ sung, nộp thừa thì bù trừ hoặc hoàn trả, xem bài tiền thuế nộp thừa.
03
Hồ sơ và thời hạn đề nghị tra soát
Hồ sơ cho cả hai tình huống gồm văn bản đề nghị tra soát theo mẫu 01/TS (Phụ lục III của thông tư) và tài liệu chứng minh nếu có, như bản sao chứng từ nộp ngân sách hoặc bản sao thông báo, quyết định liên quan. Bạn gửi cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp hoặc cơ quan thuế quản lý khoản thu ghi trên chứng từ (Điều 37 khoản 4).
Thời hạn xử lý khác nhau theo tình huống
- Thông tin ghi nhận lệch: trong 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, cơ quan thuế đối chiếu với dữ liệu. Nếu sai thật thì điều chỉnh theo đúng căn cứ theo dõi nghĩa vụ thuế của bạn, còn nếu dữ liệu đã chính xác hoặc chưa đủ cơ sở thì gửi thông báo không điều chỉnh kèm lý do, đều theo mẫu 01/TB-TS.
- Chứng từ khai sai: trong 05 ngày làm việc cơ quan thuế rà soát chứng từ đã ghi nhận. Nếu đủ điều kiện, chậm nhất 02 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ cơ quan thuế lập giấy đề nghị điều chỉnh thu ngân sách nhà nước mẫu C1-07a/NS hoặc C1-07b/NS gửi Kho bạc Nhà nước. Kho bạc có 02 ngày làm việc để điều chỉnh hoặc từ chối, rồi cơ quan thuế hạch toán theo thông tin điều chỉnh và gửi kết quả cho bạn theo mẫu 01/TB-TS.
Giấy C1-07a/NS, C1-07b/NS do cơ quan thuế lập chứ không phải người nộp thuế, nên bạn không phải tự viết giấy này khi nộp nhầm.
04
Ví dụ nộp nhầm tiểu mục
Công ty nộp 18.000.000 đồng thuế GTGT tháng 9/2026 vào ngày 20/10/2026 nhưng chọn nhầm tiểu mục thuế TNDN. Hệ thống ghi khoản tiền vào thuế TNDN, còn thuế GTGT tháng 9 vẫn nợ. Mỗi ngày quá hạn, tiền chậm nộp của khoản GTGT tăng thêm 18.000.000 × 0,03% = 5.400 đồng (cách đếm ngày ở bài cách tính tiền chậm nộp thuế 2026).
Khi phát hiện, kế toán gửi văn bản 01/TS kèm bản sao chứng từ nộp tiền. Vì chỉ sai tiểu mục, không đổi số tiền, hồ sơ đủ điều kiện: cơ quan thuế lập giấy C1-07a/NS gửi Kho bạc, Kho bạc điều chỉnh, và cơ quan thuế điều chỉnh số tiền chậm nộp tăng hoặc giảm phát sinh từ khoản điều chỉnh (Điều 37). Tiền chậm nộp phát sinh trong lúc chờ điều chỉnh được cơ quan thuế tính lại theo khoản điều chỉnh, còn công ty không phải nộp lại 18.000.000 đồng.
05
Sau khi điều chỉnh, sổ kế toán có phải sửa không
Sổ kế toán ghi theo nghĩa vụ thực tế của công ty, nên thường không đổi. Nếu bạn đã ghi nộp đúng loại thuế (Nợ TK 3331, Có TK 112) và chỉ chọn nhầm tiểu mục khi lập chứng từ, sổ không đổi. Nếu bạn ghi theo loại thuế bị nộp nhầm (Nợ TK 3334), hãy ghi bút toán điều chỉnh sang đúng tài khoản thuế khi cơ quan thuế đã điều chỉnh. Cách ghi nộp tiền thuế có ở bài nộp tiền thuế điện tử. Nên dùng mã định danh khoản phải nộp khi nộp để tránh nhầm tiểu mục ngay từ đầu.
06
Trường hợp chuyển thừa tiền hoặc ngân hàng trích hai lần
Khi ngân hàng chuyển thừa tiền so với yêu cầu của bạn, ngân hàng gửi đề nghị xác nhận tới cơ quan thuế đã tiếp nhận chứng từ; cơ quan thuế trả lời xác nhận hoặc không xác nhận trong 05 ngày làm việc, rồi Kho bạc xử lý phần tiền thừa (Điều 37 khoản 3 điểm b.5). Các khoản chuyển thừa đã được cơ quan thuế hạch toán trừ nợ hoặc xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thì phải bảo đảm không làm ảnh hưởng đến nghĩa vụ đó. Với tiền trích hai lần, hãy liên hệ ngân hàng nơi nộp; ngân hàng tra soát theo quy trình với ngân hàng nơi Kho bạc mở tài khoản và cơ quan thuế.
07
Làm trên KetoanX
Chứng từ nộp thuế lập ở Thuế, cuối kỳ, Nộp thuế mang theo tiểu mục và kỳ thuế của từng khoản, nên phần lớn lỗi nhầm tiểu mục được chặn ngay khi lập: mỗi dòng tài khoản 333 tự điền tiểu mục của loại thuế ấy. Khi đã nộp nhầm và cơ quan thuế điều chỉnh theo hồ sơ tra soát, chứng từ nộp giữ nguyên; bạn đính kèm thông báo điều chỉnh vào chứng từ, và chỉ lập bút toán chuyển khi đã ghi nhầm loại thuế.

Nộp thuế vào ngân sách nhà nước của công ty mẫu, chụp từ ứng dụng KetoanX.Các bước
Nộp 18.000.000 đồng thuế GTGT tháng 9/2026: vào Thuế, cuối kỳ, Nộp thuế, ô Số dư đến ngày chọn 20/10/2026 rồi bấm Xem. Bảng liệt kê từng tài khoản 333 còn phải nộp; cột Số nộp lần này điền sẵn bằng số còn phải nộp, nên xóa số ở những dòng không nộp lần này.
Ở dòng 33311, kiểm cột Tiểu mục là 1701 (thuế GTGT hàng sản xuất, kinh doanh trong nước) và cột Kỳ thuế là 09/2026; cả hai ô điền sẵn theo loại thuế và kỳ khai của công ty, đổi được bằng danh sách gợi ý. Lỗi của ví dụ là gõ đè 1052 (thuế TNDN) vào ô tiểu mục của dòng thuế GTGT.
Phần dưới bảng: Ngày nộp 20/10/2026, Hình thức chọn
Chuyển khoản (ủy nhiệm chi, báo nợ), Tài khoản ngân hàng chi, Mã chương (gợi ý 854 cho công ty TNHH, cổ phần), Kho bạc nhà nước nhận, Tài khoản thu ngân sách, Mở tại ngân hàng. Kỳ thuế đã quá hạn thì khung vàng báo số ngày chậm và tiền chậm nộp ước tính, kèm nút Điền tiền chậm nộp … đồng. Bấm Lập chứng từ nộp thuế và xác nhận.Sau khi nộp hồ sơ 01/TS trên cổng thuế và nhận thông báo 01/TB-TS chấp nhận điều chỉnh: ở bảng Các lần nộp thuế đã lập, bấm số ở cột Chứng từ để mở chứng từ. Chứng từ này do màn Nộp thuế sinh ra nên chỉ xem, không sửa được diễn giải; ở khung Tệp đính kèm bên dưới, tải lên bản thông báo 01/TB-TS để người xem sổ biết tiểu mục đã đổi thành 1701.
Nếu bạn đã ghi theo loại thuế bị nộp nhầm (Nợ 3334 thay cho 33311): khi có thông báo điều chỉnh, lập ở Quỹ, ngân hàng, Thu, chi, chứng từ khác một chứng từ nghiệp vụ khác TK Nợ 33311, TK Có 3334, Số tiền (VND) 18.000.000, Diễn giải ghi số thông báo 01/TB-TS.
Phần mềm tự ghi gì
Bước 3 lập báo nợ (nộp tiền mặt thì phiếu chi) ghi Nợ 33311, Có 1121 18.000.000, diễn giải chứng từ Nộp thuế vào ngân sách nhà nước: thuế … và diễn giải dòng dạng Nộp thuế … kỳ 09/2026 (tiểu mục 1701). Phần mềm lưu thêm loại thuế, kỳ, chương, tiểu mục của từng khoản để hiện ở bảng Các lần nộp thuế đã lập và in giấy nộp tiền bản nội bộ (nút In ở cột cuối, trang Giấy nộp tiền vào ngân sách nhà nước). Bước 4 không đổi số tiền, tài khoản hay diễn giải; bước 5 chuyển 18.000.000 từ 3334 sang 33311 nên số GTGT còn phải nộp trên sổ về đúng.
Câu báo hay gặp: Số nộp vào tài khoản … vượt số còn phải nộp trên sổ đến ngày … khi nộp nhiều hơn số còn phải nộp (tick Nộp trước, nộp vượt số trên sổ (tạm nộp khi chưa hạch toán số thuế phải nộp) nếu cố ý); Nhập số tiền nộp lớn hơn 0 cho ít nhất một khoản khi đã xóa hết số; Tài khoản ngân hàng không hợp lệ hoặc đã ngừng dùng. Công ty bật duyệt lệnh chi thì lệnh nộp chờ duyệt rồi mới ghi sổ, và số chờ duyệt đã được trừ vào số còn phải nộp để không lập trùng.
Kiểm lại và giới hạn
Mở Báo cáo, Sổ chi tiết, gõ 3331 và 3334, chọn tháng nộp rồi bấm Xem báo cáo để chắc khoản 18.000.000 nằm ở đúng tài khoản; số còn phải nộp hiện lại ở bảng đầu màn Nộp thuế. Xem thêm trang tính năng thuế của KetoanX; cách dùng màn có ở hướng dẫn màn Nộp thuế.
KetoanX không gửi hồ sơ tra soát và không có mẫu 01/TS: việc đề nghị tra soát làm với cơ quan thuế. Số tiền và tài khoản ghi sổ không đổi, vì thủ tục này không cho đổi tổng số tiền. Tiểu mục, kỳ thuế lưu kèm lần nộp không sửa được sau khi lập: cột Tiểu mục của bảng Các lần nộp thuế đã lập, diễn giải dòng và giấy nộp tiền in lại vẫn ghi 1052. Muốn sổ ghi đúng tiểu mục mới thì phải xóa chứng từ và lập lại ở màn Nộp thuế (/tax/payments) với cùng ngày nộp, khi kỳ chưa khóa sổ. Chứng từ nộp thuế lập tay ở màn Thu, chi không hiện ở bảng này. Bài Luật Quản lý thuế 2026 nói về nghĩa vụ chung.
Bài liên quan
Quản lý thuế và xử phạt
Luật Quản lý thuế 2026 và Nghị định 252
Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/7/2026 và thay luật năm 2019, đi kèm Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Thông tư 89/2026/TT-BTC.
Quản lý thuế và xử phạt
Phần mềm HTKK: cài đặt, cập nhật, nạp XML
HTKK là phần mềm hỗ trợ kê khai của cơ quan thuế, cài trên máy Windows từ bộ cài ở trang Hỗ trợ kê khai của gdt.gov.vn.
Quản lý thuế và xử phạt
Hạch toán tiền chậm nộp, tiền phạt, thuế truy thu
Tiền chậm nộp thuế và tiền phạt vi phạm hành chính về thuế ghi Nợ TK 811 (chi phí khác), và cả hai không được trừ khi tính thuế TNDN.
Dùng thử trên sổ của chính bạn
Đăng ký mất vài phút, không cần thẻ thanh toán. Mọi chức năng đều miễn phí.