Thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ: các trường hợp và cách hạch toán

Nhóm thứ hai là theo mục đích sử dụng. Hàng hóa, dịch vụ dùng cho hoạt động không chịu thuế (các nhóm ấy ở bài hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế GTGT) thì thuế đầu vào không được khấu trừ, không được hoàn, trừ khi hàng đó đem xuất khẩu và chịu 0%. Hàng dùng chung cho cả hoạt động chịu thuế và không chịu thuế (tài sản cố định cũng vậy) chỉ được trừ phần ứng với hoạt động chịu thuế, nếu không hạch toán riêng được thì chia theo tỷ lệ doanh thu chịu thuế trên tổng doanh thu.

Nhóm thứ ba là hạn chế theo loại tài sản. Ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống có giá chưa thuế vượt 1,6 tỷ đồng chỉ được khấu trừ phần ứng với 1,6 tỷ đồng đầu. Ngoại lệ không bị hạn chế: ô tô dùng kinh doanh vận chuyển hàng hóa, hành khách, kinh doanh du lịch, khách sạn, và ô tô dùng làm mẫu, lái thử trong kinh doanh ô tô. Ngoài ô tô, còn ba loại tài sản không được khấu trừ thuế đầu vào: tài sản cố định và máy móc chuyên dùng làm sản phẩm quốc phòng, an ninh; tài sản cố định, máy móc của tổ chức tín dụng, doanh nghiệp bảo hiểm (tái bảo hiểm, bảo hiểm nhân thọ), công ty chứng khoán, cơ sở khám chữa bệnh và cơ sở đào tạo; máy bay, trực thăng, tàu lượn dân dụng và du thuyền không dùng để kinh doanh vận tải, du lịch, khách sạn. Với nhóm cuối, thuế của việc đi thuê và chi phí sửa chữa cũng bị loại.

Nhóm thứ tư là đơn vị không phải người nộp thuế GTGT: văn phòng tổng công ty, tập đoàn mà không trực tiếp kinh doanh, và các bệnh viện, trạm xá, viện, trường thuộc khối hành chính sự nghiệp. Hàng hóa, dịch vụ mua cho họ không được khấu trừ; nếu họ có hoạt động kinh doanh chịu thuế thì tách ra đăng ký và kê khai riêng.

Nhóm thứ năm là thời điểm: hàng hóa, dịch vụ chuyển từ không chịu thuế sang chịu thuế theo Luật Thuế GTGT chỉ được kê khai, khấu trừ thuế đầu vào phát sinh từ 1/7/2025.

Ngoại lệ là thuế GTGT của hàng, dịch vụ mua từ 5 triệu đồng mà thiếu chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt: luật loại khoản này khỏi cả hai đường trên, tức không vào chi phí tính thuế thu nhập doanh nghiệp và cũng không vào nguyên giá theo quy định thuế. Sổ kế toán vẫn phải ghi khoản chi đó, nên bạn ghi như thuế không được khấu trừ rồi loại ra khi quyết toán.

Về bút toán có hai đường. Khi biết ngay lúc mua hàng là thuế không được khấu trừ, bạn ghi thẳng vào giá trị tài sản hoặc chi phí, không qua tài khoản 133. Khi chỉ xác định sau (ví dụ cuối kỳ phân bổ đầu vào dùng chung, hay phát hiện hóa đơn thiếu điều kiện), thuế đã ghi Nợ 133 lúc mua và được chuyển đi bằng bút toán Nợ tài khoản chi phí hoặc tài sản, Có 133. Bút toán này đưa số thuế ra khỏi 133, đúng với việc thuế không còn được khấu trừ. Bút toán khấu trừ cuối kỳ, nộp thuế, hoàn thuế nằm ở bài hạch toán thuế GTGT, và cách tính tổng thể của phương pháp khấu trừ thuế GTGT có ở bài riêng.

Trong tháng công ty bán hàng chịu thuế 400 triệu đồng, cung cấp dịch vụ không chịu thuế 100 triệu đồng, và có 5 triệu đồng thuế đầu vào dùng chung (tiền điện, thuê văn phòng). Tỷ lệ 400 / 500 = 80%, nên khấu trừ 4 triệu đồng; 1 triệu đồng còn lại tính vào chi phí, ghi Nợ 642, Có 133.

Hóa đơn mua thiết bị 11 triệu đồng (giá đã gồm thuế 10%, thuế 1 triệu đồng) trả bằng tiền mặt. Thiếu chứng từ không dùng tiền mặt nên 1 triệu đồng không được khấu trừ. Trên sổ, 1 triệu đồng vẫn ghi vào giá trị thiết bị; khi quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp thì phần này bị loại, theo ngoại lệ ở trên.

ketoanx.com/tax/vat-adjust

Các bước

1. 1

   Trước khi tính, gắn mục đích cho chứng từ mua dùng chung. Vào Mua hàng→, Mục đích mua hàng tạo một mục đích riêng cho hàng dùng chung hoạt động chịu thuế và không chịu thuế (ví dụ tiền điện, thuê văn phòng). Khi lập chứng từ ở Mua hàng→, Chứng từ mua hàng, chọn mục đích ấy ở ô Mục đích mua hàng (ô chỉ hiện khi công ty đã có ít nhất một mục đích). Mục đích không làm đổi bút toán, chỉ để trang điều chỉnh gom đúng khoản thuế.

2. 2

   Vào Thuế, cuối kỳ→, Điều chỉnh thuế GTGT, kéo tới khung Phân bổ thuế GTGT đầu vào dùng chung. Chọn Từ ngày, Đến ngày của kỳ (mặc định là từ đầu tháng đến hôm nay), tích mục đích dùng chung ở phần Mục đích mua hàng dùng chung cho hoạt động chịu thuế và không chịu thuế. Không dùng mục đích thì nhập thẳng số thuế vào ô Hoặc nhập thuế dùng chung.

3. 3

   Doanh thu chịu thuế và không chịu thuế phần mềm lấy từ dòng chứng từ bán đã ghi sổ trong kỳ. Doanh thu nằm ngoài phạm vi thuế GTGT, nếu có, nhập tay vào ô Doanh thu ngoài phạm vi thuế GTGT [34a]. Bấm Tính. Với ví dụ của bài (bán hàng chịu thuế 400 triệu, dịch vụ không chịu thuế 100 triệu, thuế dùng chung 5 triệu), dòng kết quả ghi tỷ lệ khấu trừ 80,00%, được khấu trừ 4.000.000 đồng và không được khấu trừ 1.000.000 đồng.

4. 4

   Có phần không được khấu trừ thì hiện nút Lập chứng từ thuế đầu vào không được khấu trừ. Ô Ngày hạch toán mặc định là ngày cuối kỳ vừa chọn; ô Tài khoản chi phí ghi nhận mặc định 642, đổi sang 632 hoặc 627 khi thuế gắn với giá vốn hay sản xuất. Bấm nút, xác nhận câu hỏi Lập chứng từ ghi phần thuế đầu vào dùng chung không được khấu trừ vào chi phí?.

5. 5

   Các khoản bị loại khác không đi qua phân bổ, ví dụ ô tô 5 chỗ vượt 1,6 tỷ đồng: dùng khung Lập chứng từ điều chỉnh. Ô Loại điều chỉnh chọn Thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ (giảm [25]), Số thuế điều chỉnh (đồng) nhập 40.000.000 (200 triệu trừ 160 triệu được khấu trừ), Tài khoản đối ứng nhập tài khoản chi tiết nhận khoản thuế ấy, Kỳ phát sinh sai sót và Diễn giải ghi thêm nếu muốn, rồi bấm Lập chứng từ. Bắt buộc có Ngày hạch toán, Loại điều chỉnh, Số thuế điều chỉnh (đồng) và Tài khoản đối ứng. Với tài sản cố định, tài khoản đối ứng là tài khoản nguyên giá nên tăng nguyên giá thành 2,04 tỷ đồng.

6. 6

   Khoản mua 11 triệu đồng trả tiền mặt (thuế 1 triệu) xử lý ở tờ khai chứ không qua màn này: mở tờ khai 01/GTGT của kỳ, khung Thanh toán tiền mặt từ 5 triệu đồng: không được khấu trừ thuế đầu vào liệt kê chứng từ, cột Bỏ khấu trừ đã tích sẵn, [25] tự giảm 1.000.000. Bỏ tích nếu thực tế bạn đã chuyển khoản.

Phần mềm tự ghi gì

Chứng từ ở bước 4 ghi Nợ 642, Có 133 1.000.000 đồng; thông báo thành công có dạng Đã lập chứng từ …: Nợ 642, Có 1331 1.000.000 đồng. Ở bước 5 là Nợ tài khoản bạn chọn, Có 1331 40.000.000. Chứng từ là loại chứng từ nghiệp vụ khác do hệ thống lập, ghi sổ ngay; tờ khai 01/GTGT của kỳ chứa ngày hạch toán trừ số này khỏi [25]. Sửa hoặc xóa chứng từ thì tờ khai đổi theo, tờ khai đã lập từ trước thì bấm Lấy lại số liệu từ sổ sách.

Báo lỗi thường gặp: Số thuế điều chỉnh phải là số nguyên đồng lớn hơn 0; Tài khoản … có tài khoản con: chọn tài khoản chi tiết khi nhập tài khoản cha; Tài khoản đối ứng không được là tài khoản thuế GTGT; Sổ đã khóa đến ngày … khi ngày hạch toán nằm trong kỳ đã khóa.

Kiểm lại và giới hạn

Bảng Chứng từ điều chỉnh đã lập cuối trang liệt kê số chứng từ, Nợ, Có, số thuế; lọc bằng Từ ngày, Đến ngày rồi Xem. Sang Thuế, cuối kỳ→, Tờ khai thuế kiểm [24] vẫn là toàn bộ thuế trên hóa đơn mua vào còn [25] đã giảm. Thuế, cuối kỳ→, Đối chiếu thuế GTGT sổ và tờ khai cho thấy phần chênh lệch do thuế không được khấu trừ.

Phần mềm không tự nhận ô tô vượt 1,6 tỷ đồng hay tài sản cố định thuộc nhóm không được khấu trừ; bạn tính phần không được trừ và lập chứng từ như bước 5. Bạn cũng tự chọn tài khoản đối ứng, và tự loại khoản không được tính vào chi phí được trừ khi quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp. Phần thuế của KetoanX còn các chức năng khác, và bức tranh chung nằm ở tổng quan thuế GTGT 2026.

Muốn xem đủ mọi ô, mọi nút và lỗi hay gặp của màn này, đọc bài hướng dẫn sử dụng điều chỉnh thuế GTGT.

Màn xem chỉ tiêu và bấm khấu trừ cuối kỳ được tả trong bài hướng dẫn thuế GTGT.