Phương pháp khấu trừ thuế GTGT và cách tính

Doanh nghiệp nào nộp thuế theo phương pháp khấu trừ

Bắt buộc với cơ sở kinh doanh có doanh thu hằng năm từ bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ từ 1 tỷ đồng trở lên, trừ hộ và cá nhân kinh doanh, và phải thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ. Doanh nghiệp, hợp tác xã dưới 1 tỷ đồng mặc định tính theo phương pháp tính trực tiếp trên doanh thu, nhưng được chọn khấu trừ nếu đang hoạt động và đã thực hiện đầy đủ sổ sách, hóa đơn, chứng từ. Cũng được chọn khấu trừ: doanh nghiệp mới thành lập từ dự án đầu tư của cơ sở đang khấu trừ, doanh nghiệp mới có dự án đầu tư được cấp có thẩm quyền phê duyệt hoặc phương án đầu tư do người có thẩm quyền của doanh nghiệp phê duyệt, doanh nghiệp mới đã mua sắm tài sản cố định, máy móc, công cụ, nhận tài sản góp vốn hoặc ký hợp đồng thuê địa điểm kinh doanh, tổ chức nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam. Chi nhánh mới thành lập khai thuế riêng thì theo phương pháp của doanh nghiệp mẹ.

Doanh thu dùng để xét ngưỡng 1 tỷ đồng là tổng chỉ tiêu tổng doanh thu của hàng hóa, dịch vụ bán ra chịu thuế giá trị gia tăng trên các tờ khai từ tháng 11 năm trước đến hết tháng 10 năm hiện tại (khai quý thì từ quý 4 đến hết quý 3), tính trước năm xác định phương pháp. Muốn biết năm 2027 công ty nộp theo cách nào, bạn cộng các tờ khai từ tháng 11/2025 đến hết tháng 10/2026. Phương pháp đã xác định được giữ ổn định 02 năm liên tục.

Doanh nghiệp mới thành lập trong năm và hoạt động chưa đủ 12 tháng: lấy tổng doanh thu chịu thuế của các tháng đã hoạt động, chia cho số tháng, nhân 12. Ra từ 1 tỷ đồng trở lên thì khấu trừ; dưới 1 tỷ đồng thì tính trực tiếp trong 02 năm, trừ khi đăng ký tự nguyện khấu trừ. Doanh nghiệp tạm nghỉ cả năm lấy theo doanh thu của năm liền trước năm nghỉ.

Công thức và các chỉ tiêu trên tờ khai

Thuế đầu ra là tổng thuế GTGT ghi trên hóa đơn bán hàng hóa, dịch vụ trong kỳ, trên tờ khai 01/GTGT là chỉ tiêu [35]. Thuế đầu vào được khấu trừ là tổng thuế ghi trên hóa đơn mua vào, chứng từ nộp thuế hàng nhập khẩu hoặc chứng từ nộp thuế thay phía nước ngoài, miễn là đủ điều kiện khấu trừ; đó là [25]. Chênh lệch [36] = [35] - [25] là thuế GTGT phát sinh trong kỳ.

Từ [36] bạn trừ thuế còn được khấu trừ ở kỳ trước chuyển sang [22], rồi cộng, trừ các khoản điều chỉnh [37], [38] và thuế GTGT nhận bàn giao [39a]. Kết quả không âm là thuế phải nộp trong kỳ ([40a], cuối cùng thành [40]); kết quả âm là thuế chưa khấu trừ hết ([41]). Trong phần chưa khấu trừ hết, số bạn đề nghị hoàn là [42], số còn lại chuyển kỳ sau là [43], và kỳ sau [43] này trở thành [22]. Các chỉ tiêu mới của mẫu từ kỳ 7/2026 có bài tờ khai 01/GTGT theo Thông tư 89, còn chọn khai theo tháng hay quý ở bài kê khai thuế GTGT theo tháng hay theo quý.

Ví dụ hai kỳ liên tiếp

Quý 3/2026 công ty bán hàng thuộc nhóm giảm thuế 1.000 triệu đồng thuế suất 8%, hàng 5% có 200 triệu đồng, và 100 triệu đồng hàng không chịu thuế. Thuế đầu ra là 80 + 10 = 90 triệu đồng ([35]). Thuế trên hóa đơn mua vào là 62 triệu đồng, trong đó 2 triệu đồng thuộc một hóa đơn trả tiền mặt từ 5 triệu đồng nên không được khấu trừ, vậy [25] = 60 triệu đồng. Kỳ trước chuyển sang [22] = 12 triệu đồng.

[36] = 90 - 60 = 30 triệu đồng. [40a] = 30 - 12 = 18 triệu đồng, và đó là số phải nộp của quý 3. Hóa đơn nào đủ điều kiện xem bài điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào; số thuế bị loại xử lý ra sao xem bài thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ.

Quý 4 công ty đầu tư thêm máy móc: thuế đầu ra 40 triệu đồng, thuế đầu vào được khấu trừ 70 triệu đồng. [36] = 40 - 70 = -30 triệu đồng, [22] = 0 vì quý trước đã trừ hết. Thuế phải nộp bằng 0, và 30 triệu đồng thuế chưa khấu trừ hết được ghi ở [41]. Công ty không đủ điều kiện hoàn thuế nên [42] = 0, [43] = 30 triệu đồng và sang quý 1/2027 thành [22].

Thuế đầu vào còn lại: chuyển kỳ hay hoàn

Mặc định phần thuế đầu vào chưa khấu trừ hết được khấu trừ vào tháng, quý tiếp theo. Chỉ một số trường hợp mới được hoàn tiền, chẳng hạn có hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu mà thuế đầu vào chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên, dự án đầu tư đang trong giai đoạn đầu tư, sản xuất hàng hóa, dịch vụ chịu 5%, giải thể, phá sản; mọi trường hợp đều đòi hỏi doanh nghiệp nộp theo phương pháp khấu trừ, có sổ sách kế toán và tài khoản ngân hàng theo mã số thuế. Các trường hợp, mức hoàn, hồ sơ nằm ở bài hoàn thuế GTGT.

Thuế đầu vào phát sinh tháng nào được kê khai, khấu trừ ở tháng đó (hoặc quý đó), không phân biệt hàng đã xuất dùng hay còn trong kho. Phát hiện sai sót ở kỳ trước thì làm theo hướng dẫn riêng, có bài về khai bổ sung tờ khai thuế GTGT.

Đổi giữa hai phương pháp

Từ trực tiếp sang khấu trừ, bạn được khấu trừ thuế của hàng hóa, dịch vụ mua vào phát sinh từ kỳ đầu tiên kê khai theo khấu trừ; thuế của hàng mua trước đó không được trừ. Từ khấu trừ sang trực tiếp, phần thuế đầu vào của thời gian khấu trừ mà kỳ cuối cùng chưa trừ hết được tính vào chi phí tính thuế thu nhập doanh nghiệp, hoặc vào nguyên giá tài sản cố định, trừ các lần mua từ 5 triệu đồng trở lên không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Chuyển này xảy ra khi doanh thu xuống dưới 1 tỷ đồng và công ty không chọn tự nguyện khấu trừ.

Hạch toán cuối kỳ

Thuế đầu vào của hàng hóa, dịch vụ ghi Nợ 1331, của tài sản cố định ghi Nợ 1332. Thuế đầu ra ghi Có 33311. Cuối kỳ, số nhỏ hơn giữa thuế đầu ra và thuế đầu vào còn được khấu trừ được bù trừ bằng bút toán Nợ 33311, Có 1331 (và 1332). Số dư Có 33311 sau đó là thuế phải nộp; số dư Nợ 133 là thuế còn được khấu trừ chuyển kỳ sau. Các bút toán nộp thuế, hoàn thuế và xử lý chênh lệch có bài riêng về hạch toán thuế GTGT.

Làm trên KetoanX

Công ty khấu trừ chọn phương pháp ở Hệ thống, Thông tin thuế, người ký, nhập chứng từ mua bán với đúng thuế suất từng dòng, lập tờ khai 01/GTGT ở Thuế, cuối kỳ, Tờ khai thuế và bù trừ thuế ở Thuế, cuối kỳ, Thuế GTGT. Với ví dụ quý 3/2026 của bài, kết quả là tờ khai có [40a] 18.000.000 và một chứng từ khấu trừ cuối kỳ ghi vào sổ.

Màn hình Thuế GTGT trong KetoanX, công ty mẫu — Màn hình **Thuế GTGT** của công ty mẫu, chụp từ ứng dụng KetoanX.

Các bước

Mở Hệ thống, Thông tin thuế, người ký, khung Phương pháp tính thuế GTGT và chọn nút Phương pháp khấu trừ (công ty mới đã ở sẵn phương pháp này). Công ty đang tính trực tiếp thì nhập thêm ô Áp dụng từ ngày (phải là ngày đầu tháng) và bấm Đổi phương pháp; hộp Kiểm tra trước khi đổi phương pháp liệt kê cảnh báo, đọc xong bấm Vẫn đổi phương pháp. Chỉ chủ sở hữu hoặc quản trị viên đổi được.
Nhập chứng từ quý 3/2026 ở Bán hàng, Chứng từ bán hàng và Mua hàng, Chứng từ mua hàng. Ở cột Thuế suất GTGT của chứng từ bán, hàng thuộc nhóm giảm thuế (1.000 triệu đồng) chọn 8%, hàng 200 triệu đồng chọn 5%, hàng 100 triệu đồng không chịu thuế chọn KCT. Bấm Cất và ghi sổ: chứng từ chưa ghi sổ không lên tờ khai.
Lập tờ khai: vào Thuế, cuối kỳ, Tờ khai thuế, khung Lập tờ khai mới. Loại tờ khai chọn Tờ khai thuế GTGT (01/GTGT), Kỳ kê khai theo để Quý (mặc định), Quý chọn 3, Năm 2026, bấm Lập tờ khai. Kỳ từ tháng 7/2026 dùng mẫu Thông tư 89, có thêm [32b] và [34a].
Đọc các chỉ tiêu phần mềm điền sẵn. [22] là 12.000.000, lấy từ [43] của tờ khai kỳ trước (chưa có thì lấy số dư Nợ 133 trừ số dư Có 3331 trước ngày đầu kỳ). [24] là 62.000.000, [26] là 100.000.000, [30] và [31] là 200.000.000 và 10.000.000. [32] và [33] là 1.000.000.000 và 80.000.000, vì dòng 10% đã gồm phần hàng 8%; phần này hiện thêm trong Phụ lục giảm thuế GTGT: hàng hóa, dịch vụ áp dụng thuế suất 8%.
Tìm khung Thanh toán tiền mặt từ 5 triệu đồng: không được khấu trừ thuế đầu vào. Hóa đơn mua vào trả tiền mặt từ 5 triệu đồng (thuế 2.000.000) đã được tích sẵn ở cột Bỏ khấu trừ, nên [25] hiện 60.000.000 chứ không phải 62.000.000. Nếu thực tế khoản ấy đã chuyển khoản thì bỏ tích để trả 2.000.000 về [25].
Các chỉ tiêu có công thức tự tính lại ngay khi bạn sửa số: [36] bằng 90.000.000 trừ 60.000.000 là 30.000.000, [40a] bằng 30.000.000 trừ 12.000.000 là 18.000.000, [41] và [43] đều bằng 0. Ô nhập chỉ nhận số nguyên đồng, và lỗi báo ngay dưới bảng. Sửa xong bấm Lưu số liệu đã sửa; muốn lập lại từ sổ thì bấm Lấy lại số liệu từ sổ sách (số sửa tay mất).
Khi số khớp bấm Chốt tờ khai. Kỳ từ tháng 7/2026 chưa có nút Tải XML, nên bạn nhập số vào HTKK bản mới và đối chiếu từng chỉ tiêu.
Bù trừ thuế: quay về Thuế, cuối kỳ, Thuế GTGT, khung Khấu trừ thuế GTGT cuối kỳ, ô Kỳ chọn tháng 09/2026 và bấm Khấu trừ kỳ. Công ty khai quý chạy ở tháng cuối quý, vì phần mềm lấy số dư lũy kế đến cuối tháng đã chọn.
Quý 4 làm tương tự với thuế đầu ra 40.000.000 và đầu vào 70.000.000: [36] âm 30.000.000, [41] là 30.000.000, [42] để 0 vì chưa đủ điều kiện hoàn, [43] là 30.000.000 và thành [22] của quý 1/2027.

Phần mềm tự ghi gì

Chứng từ mua ghi Nợ 1331 (tài sản cố định thì Nợ 1332), chứng từ bán ghi Có 33311; tờ khai chỉ đọc các số ấy, không ghi bút toán. Bút toán Khấu trừ kỳ là Nợ 33311, Có 1331 (và 1332) theo số nhỏ hơn giữa số dư Có 33311 và số dư Nợ 133 lũy kế đến cuối tháng. Ở quý 3 trên, số dư 133 là 12.000.000 chuyển sang cộng 62.000.000 mua vào, tức 74.000.000, nhỏ hơn 90.000.000 thuế đầu ra, nên chứng từ là 74.000.000 và 33311 còn dư Có 16.000.000. Con số này lệch 2.000.000 so với [40a] 18.000.000 vì thuế mua trả tiền mặt chưa được hạch toán ra khỏi 133. Mở Thuế, cuối kỳ, Đối chiếu thuế GTGT sổ và tờ khai, chọn kỳ Quý 3/2026 rồi bấm Đối chiếu để thấy khoản lệch và nguyên nhân.

Muốn sổ khớp tờ khai, vào Thuế, cuối kỳ, Điều chỉnh thuế GTGT, khung Lập chứng từ điều chỉnh: Loại điều chỉnh chọn loại Thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ (giảm [25]), Số thuế điều chỉnh (đồng) 2.000.000, Tài khoản đối ứng 642, bấm Lập chứng từ. Chứng từ này cũng trừ [25] trên tờ khai; khoản tiền mặt có chứng từ điều chỉnh cùng số thuế trong kỳ được tờ khai tự bỏ tích ở khung tiền mặt, dòng ghi đã giảm [25] ở chứng từ nào, nên [25] không bị trừ hai lần.

Ba câu báo lỗi hay gặp. Kỳ này đã khấu trừ thuế GTGT. Xóa chứng từ khấu trừ để làm lại. khi ngày cuối tháng ấy đã có chứng từ loại KT. Không có thuế GTGT đầu vào hoặc đầu ra để khấu trừ khi một trong hai số dư bằng 0. Chỉ tiêu [42] (đề nghị hoàn) không được lớn hơn [41] khi nhập [42] quá số chưa khấu trừ hết.

Kiểm lại và giới hạn

Danh sách Tờ khai đã lập phải có dòng Tờ khai thuế GTGT (01/GTGT) kỳ Quý 3/2026, cột Số liệu chính ghi Phải nộp 18.000.000 (kỳ có thuế còn được khấu trừ thì ghi Chuyển kỳ sau). Sau khi chạy khấu trừ, số dư Nợ 133 cuối kỳ phải bằng [43] cộng [42]; xem ở Báo cáo, Sổ chi tiết, tài khoản 133.

Phần mềm chưa làm hai việc. Nó không đề xuất đổi phương pháp theo doanh thu 1 tỷ đồng: bạn cộng doanh thu từ tháng 11 đến tháng 10 rồi tự quyết, và chỉ được cảnh báo khi đổi mà đã có tờ khai hoặc chứng từ trong kỳ. Nó cũng không tự hạch toán thuế mua trả tiền mặt không được khấu trừ, như bước điều chỉnh ở trên. Công ty chọn phương pháp trực tiếp dùng màn khác và không có khấu trừ cuối kỳ. Nếu cần nhìn rộng hơn, xem tổng quan thuế GTGT 2026; Phần thuế của KetoanX liệt kê các chức năng liên quan.

Muốn xem đủ mọi ô, mọi nút và lỗi hay gặp của màn này, đọc bài hướng dẫn sử dụng thuế GTGT.

Bài liên quan

Thuế GTGT
Thuế GTGT 2026: người nộp, phương pháp, thuế suất
Năm 2026 thuế GTGT theo Luật 48/2024/QH15 (hiệu lực 1/7/2025, đã sửa đổi).
16/10/2026
Thuế GTGT
Điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào 2026
Thuế GTGT trên hóa đơn mua vào được khấu trừ khi đủ bốn điều kiện: hàng, dịch vụ dùng cho hoạt động chịu thuế; có hóa đơn GTGT hợp pháp (hoặc chứng từ nộp thuế nhập khẩu, nộp thay); có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt nếu giá mua từ 5 triệu đồng đã gồm thuế; và không thuộc hành vi luật cấm.
16/10/2026
Thuế GTGT
Tờ khai 01/GTGT theo Thông tư 89 khác mẫu cũ ở đâu
Từ kỳ tính thuế tháng 7/2026 hoặc quý 3/2026, tờ khai GTGT theo phương pháp khấu trừ lập theo mẫu 01/GTGT kèm Thông tư 89/2026/TT-BTC; kỳ trước đó, kể cả khi khai bổ sung, vẫn dùng mẫu Thông tư 80/2021/TT-BTC.
16/10/2026

Dùng thử trên sổ của chính bạn

Đăng ký mất vài phút, không cần thẻ thanh toán. Mọi chức năng đều miễn phí.

Dùng miễn phí Lộ trình Thuế GTGT

Phương pháp khấu trừ thuế GTGT: ai áp dụng, cách tính, ví dụ