Giảm 30% thuế TNDN 2026: doanh nghiệp nào được giảm, xét doanh thu năm nào

Thứ được giảm là số thuế phải nộp, không phải thuế suất. Thuế suất của bạn vẫn là 15%, 17% hay 20% như bình thường; tính ra số thuế xong mới cắt đi 30%. Vì vậy thuế suất thực sau giảm là 10,5% (với mức 15%), 11,9% (với 17%) và 14% (với 20%).

Mỗi năm xét riêng. Năm 2026 doanh thu 9 tỷ thì được giảm cho năm 2026; sang năm 2027 doanh thu lên 11 tỷ thì năm 2027 không được giảm.

Nhiều kế toán nhầm ở đây vì Luật Thuế TNDN 2025 cũng dùng doanh thu để chọn thuế suất: tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng thì 15%, trên 3 tỷ đến 50 tỷ thì 17%, còn lại 20%. Nhưng phép xét thuế suất dùng doanh thu năm trước liền kề, còn phép xét giảm 30% dùng doanh thu năm hiện tại. Hai phép xét chạy độc lập, nên một công ty có thể chịu 20% mà vẫn được giảm, hoặc chịu 15% mà không được giảm.

Doanh thu gồm những khoản nào

Trong lúc chờ, cứ cộng cả ba nhóm: bán hàng và dịch vụ, tài chính, thu nhập khác. Nếu tổng ấy dưới 10 tỷ ngay cả khi chưa trừ hàng bán bị trả lại hay chiết khấu thì bạn gần như chắc chắn đủ điều kiện dù câu chữ cuối cùng hiểu theo cách nào. Nếu chỉ dưới 10 tỷ khi bỏ lãi tiền gửi hay tiền thanh lý tài sản ra, hãy chờ nghị định trước khi ghi số giảm.

Có những công ty không bị cấm mà giảm 30% vẫn chẳng mang lại đồng nào. Công ty lỗ, hoặc có thu nhập nhưng bù hết bằng lỗ năm trước chuyển sang, có số thuế bằng 0. Công ty đang trong thời gian được miễn toàn bộ thuế (ví dụ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong 3 năm miễn thuế đầu tiên sau khi thành lập) cũng có số thuế sau ưu đãi bằng 0. Giảm 30% của 0 vẫn là 0.

Số được giảm bằng 30% của số thuế còn phải nộp sau khi đã trừ mọi khoản ưu đãi, miễn, giảm khác và thuế đã nộp ở nước ngoài được trừ. Nói theo các bước:

1. 1

   Tính thu nhập tính thuế của năm (lợi nhuận kế toán, điều chỉnh các khoản không được trừ, trừ thu nhập miễn thuế và lỗ được chuyển).

2. 2

   Nhân với thuế suất 15%, 17% hoặc 20% (chọn theo doanh thu năm trước).

3. 3

   Trừ thuế được ưu đãi theo luật thuế TNDN, miễn giảm theo hiệp định, thuế đã nộp ở nước ngoài.

4. 4

   Lấy phần còn lại nhân 30%: đó là số được giảm.

Ví dụ 1: công ty nhỏ không có ưu đãi

Công ty A có doanh thu năm 2025 là 2,8 tỷ đồng nên năm 2026 áp thuế suất 15%. Doanh thu năm 2026 là 4,5 tỷ, dưới 10 tỷ, nên được giảm. Thu nhập tính thuế năm 2026 là 600 triệu đồng.

Thuế theo thuế suất: 600.000.000 × 15% = 90.000.000 đồng. Số được giảm: 90.000.000 × 30% = 27.000.000 đồng. Thuế phải nộp: 90.000.000 − 27.000.000 = 63.000.000 đồng, tức 10,5% thu nhập tính thuế.

Ví dụ 2: công ty đang được giảm 50% theo ưu đãi

Công ty B áp thuế suất 17%, thu nhập tính thuế 1 tỷ đồng, và đang trong thời gian được giảm 50% số thuế phải nộp theo ưu đãi đầu tư. Doanh thu năm 2026 là 7 tỷ.

Thuế theo thuế suất: 1.000.000.000 × 17% = 170.000.000 đồng. Ưu đãi giảm 50%: 85.000.000 đồng, còn lại 85.000.000 đồng. Giảm 30% tính trên phần còn lại: 85.000.000 × 30% = 25.500.000 đồng. Thuế phải nộp: 59.500.000 đồng.

Số giảm 30% ghi vào chỉ tiêu [C15] Thuế TNDN được miễn, giảm theo từng thời kỳ của tờ khai quyết toán 03/TNDN (mẫu theo Thông tư 89/2026/TT-BTC). Phần C của tờ khai đi theo đúng thứ tự tính ở trên:

Bạn tự xác định và tự kê khai số giảm trên tờ quyết toán; nghị quyết không đặt ra hồ sơ hay đơn xin giảm riêng. Nghị định hướng dẫn có thể thêm một mẫu phụ lục hoặc giấy đề nghị như các đợt giảm thuế trước, nên khi nghị định ra bạn cần xem lại phần thủ tục trước khi nộp quyết toán năm 2026.

Tổng số thuế tạm nộp của bốn quý phải đạt ít nhất 80% số thuế phải nộp theo quyết toán năm. Thiếu thì phần thiếu bị tính tiền chậm nộp 0,03% mỗi ngày, từ ngày liền sau hạn tạm nộp quý 4 tới ngày liền trước ngày nộp. Nếu công ty được giảm, số quyết toán nhỏ đi 30% nên mức 80% cũng nhỏ theo. Rủi ro chỉ đến khi bạn trừ 30% lúc tạm nộp rồi cuối năm hóa ra không được giảm.

Ví dụ: công ty C ước thuế cả năm 200 triệu, tin rằng doanh thu dưới 10 tỷ nên tạm nộp tổng cộng 140 triệu (đã trừ 30%). Cuối năm doanh thu thành 10,3 tỷ, không được giảm, số quyết toán là 200 triệu và mức tối thiểu phải tạm nộp là 160 triệu. Công ty thiếu 20 triệu so với mức 80% và bị tính tiền chậm nộp trên 20 triệu đó, ngoài 60 triệu còn phải nộp khi quyết toán.

Đã tạm nộp đủ các quý đầu năm thì sao

Nghị quyết ra ngày 24/8/2026, nên phần lớn doanh nghiệp đã tạm nộp quý 1, quý 2 theo số chưa giảm. Số nộp thừa sẽ lộ ra khi lập quyết toán năm 2026: [C17] nhỏ hơn tổng đã tạm nộp, và phần chênh được bù trừ vào số thuế phải nộp kỳ sau hoặc đề nghị hoàn như mọi khoản nộp thừa khác. Bạn không cần lập tờ khai bổ sung cho các quý đã nộp.

Nếu trong năm bạn đã ghi chi phí thuế theo số chưa giảm, khi quyết toán ghi giảm phần được giảm: Nợ 3334, Có 8211 (hoặc 821). Phần giảm không đi vào thu nhập khác, vì bản chất nó làm nhỏ số thuế phải nộp chứ không phải một khoản Nhà nước trả cho công ty.

Người làm công ăn lương không được giảm: phần giảm chỉ áp cho thu nhập từ kinh doanh, nên bảng lương và thuế TNCN khấu trừ hằng tháng của nhân viên công ty vẫn tính như cũ.

ketoanx.com/tax/cit

Các bước

1. 1

   Mở Thuế, cuối kỳ→, Thuế TNDN tạm tính. Ô Từ ngày mặc định là 01/01 của năm hiện tại, ô Đến ngày mặc định là hôm nay; doanh thu và chi phí lấy từ sổ trong khoảng đó. Với ví dụ 1 (công ty A), giả sử sổ năm 2026 có doanh thu 4.500.000.000 và chi phí 3.900.000.000, tức lợi nhuận 600.000.000, và không có điều chỉnh nào.

2. 2

   Ô Tổng doanh thu năm 2025 quyết định thuế suất. Để trống thì lấy từ sổ năm 2025; công ty A chưa có sổ năm đó nên nhập 2.800.000.000. Dòng chữ nhỏ dưới bảng báo Thuế suất gợi ý 15%, và ô Thuế suất tự chọn 15%. Ô Số tháng hoạt động năm 2025 để 12.

3. 3

   Khi kỳ thuộc năm 2026 hoặc 2027, màn có thêm hai ô. Ô Doanh thu năm 2026 (ước tính cả năm; …) để trống thì phần mềm chưa xét giảm 30%, trừ khi khoảng ngày phủ trọn năm; kỳ đang xem chưa đủ năm nên công ty A nhập doanh thu ước tính cả năm 4.500.000.000. Ô Giảm 30% theo Nghị quyết 43/2026 có hai lựa chọn, Áp dụng nếu doanh thu năm không quá 10 tỷ (mặc định) và Không áp dụng. Chọn Không áp dụng cho công ty hình thành từ chia, tách sau 24/8/2026 mà tổng doanh thu vượt 10 tỷ, vì phần mềm không hỏi điều kiện này.

4. 4

   Ba ô Điều chỉnh tăng, Điều chỉnh giảm, Lỗ được chuyển nhập tay các khoản mà sổ chưa phân loại được; công ty A để trống. Bấm Tính.

5. 5

   Bảng kết quả ghi Thuế TNDN phải nộp tạm tính (15%) 90.000.000, dòng Giảm 30% thuế TNDN (Nghị quyết 43/2026/QH16) -27.000.000 và dòng Thuế TNDN tạm tính sau giảm 63.000.000. Dòng giải thích bên dưới ghi doanh thu năm, ngưỡng 10 tỷ và phép tính 30% × 90.000.000.

6. 6

   Muốn ghi sổ thì dùng khung Hạch toán thuế TNDN tạm tính ngay dưới bảng (khung chỉ hiện khi số thuế lớn hơn 0 và bạn có quyền thêm ở phân hệ Thuế). Ô Ngày hạch toán mặc định bằng Đến ngày, ô Số thuế tạm tính mặc định bằng số sau giảm, 63.000.000, ô Ghi chú để ghi quý hay năm. Bấm Hạch toán và xác nhận.

7. 7

   Ví dụ 2 (công ty B, có ưu đãi) làm ở tờ quyết toán, vì màn tạm tính không có ô nhập ưu đãi và tính 30% trên toàn bộ thuế theo thuế suất. Vào Tờ khai thuế, ở khung Lập tờ khai mới chọn Quyết toán thuế TNDN (03/TNDN), ô Năm 2026, bấm Lập tờ khai. Phần mềm điền sẵn [C15] ngay lúc lập, nhưng tính khi chưa có ưu đãi nên với thuế theo thuế suất 170.000.000 nó điền 51.000.000, đúng con số sai mà bài cảnh báo ở trên.

8. 8

   Ô Thuế suất phổ thông áp dụng phải đang là 17% (doanh thu năm trước trên 3 đến 50 tỷ đồng); phần mềm tự chọn theo doanh thu năm 2025 trên sổ, sổ không có số này thì bạn chọn tay. Trong khung Miễn, giảm, ưu đãi thuế, ô Diện ưu đãi chọn Ưu đãi theo ngành nghề, địa bàn: tự nhập thuế suất và thời gian miễn, giảm. Nhập Năm đầu có thu nhập chịu thuế 2026, Thuế suất ưu đãi % 17, Số năm miễn thuế 0, Số năm giảm 50% tiếp theo 1, để trống Thu nhập tính thuế được ưu đãi. Bấm Điền C2, C11, C12, C13 theo diện ưu đãi: [C13] thành 85.000.000.

9. 9

   Cũng trong khung đó, khối Giảm 30% thuế TNDN năm 2026 (Nghị quyết 43/2026/QH16), điền vào [C15] đã tính lại thành 25.500.000. Bấm Điền [C15] = 25.500.000 đồng (nút chỉ hiện khi số đang ghi ở [C15] khác số tính), rồi Lưu số liệu đã sửa. [C17] ra 59.500.000.

10. 10

    Bấm Chốt tờ khai khi đã đối chiếu xong. Ngay dưới tờ khai, mục Chứng từ điều chỉnh chi phí thuế TNDN theo quyết toán có ô Ngày hạch toán và nút Lập chứng từ điều chỉnh để đưa chi phí thuế về đúng số phải nộp.

Phần mềm tự ghi gì

Bút toán chỉ sinh khi bạn bấm Hạch toán ở màn tạm tính hoặc Lập chứng từ điều chỉnh ở tờ quyết toán; việc điền [C15] không tự ghi sổ. Ví dụ 1 ghi một chứng từ Nợ 8211 63.000.000, Có 3334 63.000.000 (Thông tư 99; sổ theo Thông tư 133 dùng 821). Chứng từ điều chỉnh của tờ quyết toán so [E] với số đã ghi Nợ 8211 (821), Có 3334 trong năm: công ty B chưa ghi gì thì được chứng từ Nợ 8211 59.500.000, Có 3334 59.500.000; đã ghi 85.000.000 trong năm theo các quý tạm nộp thì được chứng từ ngược lại Nợ 3334 25.500.000, Có 8211 25.500.000.

Hay gặp hai câu báo: Số đã ghi nhận chi phí thuế TNDN trong năm (… đồng) bằng số phải nộp theo quyết toán: không cần điều chỉnh khi hai số đã khớp, và Kỳ … đã có tờ khai. Mở tờ khai đã lập để xem, hoặc lập tờ khai bổ sung khi lập lại tờ của năm đã có.

Kiểm lại và giới hạn

Mở lại tờ quyết toán, so cột số tiền của [C9], [C10], [C15], [C17] với bảng ở ví dụ 2; mở Nộp thuế để thấy số dư 3334 sau khi hạch toán. Phía dưới bảng chỉ tiêu, tờ khai so tổng đã tạm nộp với mức 80% số quyết toán và báo số thiếu cùng số ngày chậm nộp.

Có bốn giới hạn. Phần mềm không hỏi về việc chia, tách công ty, nên bước chọn Không áp dụng ở màn tạm tính là của bạn; trên tờ quyết toán thì tự sửa [C15] về 0. Doanh thu năm được tính bằng doanh thu bán hàng, doanh thu tài chính và thu nhập khác trên sổ, trong khi nghị định hướng dẫn chưa ra nên cách xác định có thể đổi. Màn tạm tính luôn tính 30% trên toàn bộ thuế theo thuế suất, không trừ ưu đãi, nên công ty đang hưởng ưu đãi chỉ nên dùng màn đó để ước chừng. Cuối cùng, khoản giảm 30% thuế TNCN của cá nhân kinh doanh không nằm ở hai màn này.

Cách nhập từng ô và các trường hợp khác của màn này có đủ trong bài hướng dẫn sử dụng thuế TNDN tạm tính.