Bảo hiểm thất nghiệp 2026 theo Luật Việc làm: đóng, hưởng và việc công ty phải làm khi nhân viên nghỉ

Người làm không trọn thời gian chỉ thuộc diện khi lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức lương thấp nhất dùng để đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, tức mức tham chiếu 2.530.000 đồng từ 01/7/2026. Người quản lý doanh nghiệp có hưởng lương cũng đóng.

Ba nhóm không đóng: người đang hưởng lương hưu hoặc đã đủ điều kiện hưởng lương hưu, người làm theo hợp đồng thử việc (ký riêng), và người giúp việc gia đình. Người nước ngoài làm việc tại Việt Nam không nằm trong danh sách đối tượng của luật này nên không đóng. Làm cho nhiều công ty thì đóng cùng với bảo hiểm xã hội bắt buộc theo hợp đồng đầu tiên, cách xác định ở bài [đối tượng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc](/kien-thuc/doi-tuong-dong-bhxh-bat-buoc).

Căn cứ đóng là tiền lương tháng gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác trả đều, ổn định mỗi kỳ lương, khác với lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội ở chỗ trần. Trần BHTN là 20 lần lương tối thiểu tháng của vùng tại thời điểm đóng, chứ không phải 20 lần mức tham chiếu: vùng I 106.200.000 đồng, vùng II 94.600.000, vùng III 82.800.000, vùng IV 74.000.000 đồng.

Có ba tình huống làm tháng đó đổi. Người nghỉ không lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì tháng ấy không đóng. Người đang bị tạm giam hoặc tạm đình chỉ công việc thì tạm dừng đóng, và đóng bù nếu sau đó được truy lĩnh lương. Doanh nghiệp tuyển mới người khuyết tật được giảm phần bảo hiểm thất nghiệp của mình trong tối đa 12 tháng. Tỷ lệ của cả bốn loại bảo hiểm đặt cạnh nhau có trong bài [doanh nghiệp đóng bảo hiểm bao nhiêu phần trăm năm 2026](/kien-thuc/doanh-nghiep-dong-bao-hiem-bao-nhieu-phan-tram-2026).

Nhân viên hay hỏi tôi tự xin nghỉ có được không. Được, nếu báo trước đúng thời hạn và nghỉ hợp pháp, vì luật loại ra chỉ trường hợp nghỉ trái luật và nghỉ khi đủ điều kiện hưởng lương hưu. Tự ý bỏ việc không báo trước thì thuộc diện nghỉ trái luật nên không được hưởng; thời hạn báo trước nằm ở bài [chấm dứt hợp đồng lao động](/kien-thuc/cham-dut-hop-dong-lao-dong).

Thời gian hưởng tính theo số tháng đóng: đủ 12 đến đủ 36 tháng thì được 3 tháng, sau đó cứ đủ thêm 12 tháng được thêm 1 tháng, tối đa 12 tháng. Trợ cấp bắt đầu từ ngày làm việc thứ 11 kể từ khi nộp đủ hồ sơ. Trong thời gian hưởng, bảo hiểm y tế của người nghỉ việc do quỹ thất nghiệp đóng, và mỗi tháng họ phải báo tình hình tìm việc cho tổ chức dịch vụ việc làm công nơi nhận trợ cấp.

Ví dụ: nhân viên vùng I có lương đóng bình quân 6 tháng gần nhất là 15.000.000 đồng, đã đóng 63 tháng. Mỗi tháng nhận 60% × 15.000.000 = 9.000.000 đồng, thấp hơn trần 26.550.000. Thời gian hưởng: 3 tháng cho 36 tháng đầu, 27 tháng còn lại đủ 2 lần 12 tháng nên thêm 2 tháng, tổng 5 tháng, tức 45.000.000 đồng. Một nhân viên lương 50.000.000 đồng thì 60% là 30.000.000 đồng, bị chặn ở trần 26.550.000 đồng mỗi tháng.

Sau khi hưởng xong, thời gian đóng tiếp theo được tính lại từ đầu, trừ phần được bảo lưu. Thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp cũng không được tính để hưởng trợ cấp thôi việc hay trợ cấp mất việc làm; cách trừ khi tính hai khoản này nằm ở bài chấm dứt hợp đồng.

Trong 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng, công ty thanh toán đủ các khoản tiền liên quan, hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp, và trả lại giấy tờ gốc đã giữ. Người lao động nộp hồ sơ ở tổ chức dịch vụ việc làm công nơi muốn nhận trợ cấp, hoặc qua cổng dịch vụ công; giấy tờ chứng minh chấm dứt hợp đồng (quyết định thôi việc, thông báo, thỏa thuận hoặc hợp đồng đã hết hạn) do công ty cấp. Bảng báo giảm lao động nộp cùng kỳ nằm ở bài [thủ tục đăng ký BHXH và báo tăng giảm](/kien-thuc/thu-tuc-dang-ky-bhxh-bao-tang-giam).

ketoanx.com/payroll/insurance

Các bước

1. 1

   Mở Tiền lương→, Tham số lương, khối Đặt riêng tham số từ một tháng. Ô Có hiệu lực từ tháng chọn 01/2026, ô Vùng lương tối thiểu chọn vùng của công ty (ví dụ vùng I), để trống Trần BHTN (trống = theo vùng), rồi bấm Lưu tham số. Chưa chọn vùng thì phần mềm lấy vùng I. Tỷ lệ NLĐ đóng BHTN % và DN đóng BHTN % để trống là theo hệ thống, tức 1% mỗi bên.

2. 2

   Mở Tiền lương→, Hồ sơ nhân viên, sửa từng người. Ô Lương đóng BH (trống = lương cơ bản cộng các phụ cấp, khoản bổ sung khai ở dưới; bắt buộc với lương giờ, ngày, sản phẩm, khoán) nhập 15.000.000 cho nhân viên trong ví dụ.

3. 3

   Ô Diện tham gia bảo hiểm chọn Đóng đủ BHXH, BHYT, BHTN cho mọi người có hợp đồng từ đủ 1 tháng, kể cả hợp đồng 1 đến dưới 3 tháng mà luật cũ bỏ ra. Ba nhóm không đóng chọn đúng diện: Người nước ngoài có HĐLĐ: BHXH, BHYT, không BHTN; Không thuộc diện bắt buộc (thử việc hợp đồng riêng, HĐLĐ dưới 1 tháng): trả thêm khoản tương đương; Đang hưởng lương hưu: không đóng BHXH, BHYT, BHTN.

4. 4

   Tuyển mới người khuyết tật thì nhập ô Giảm BHTN phần doanh nghiệp đến tháng (tuyển người khuyết tật) là tháng cuối của 12 tháng được giảm. Ô Ngày vào làm và Ngày nghỉ việc (ngày làm việc cuối cùng) quyết định báo tăng, báo giảm; khai thêm Loại hợp đồng lao động, Số hợp đồng, Hợp đồng có hiệu lực từ, Hợp đồng đến ngày để danh sách bảo hiểm đủ cột.

5. 5

   Nghỉ không lương: ở Tiền lương→, Chấm công, nhập số ngày vào ô Công không lương. Từ 14 ngày trở lên trong tháng thì phiếu lương tháng đó không trích bảo hiểm, trừ khi hồ sơ nhân viên tích Thỏa thuận vẫn đóng bảo hiểm khi nghỉ không lương từ 14 ngày.

6. 6

   Mở Tiền lương→, Bảng lương, chọn kỳ rồi bấm Tính lương kỳ. Trên trang kỳ lương, nút Lập chứng từ nộp bảo hiểm lập chứng từ nộp tiền cho cơ quan bảo hiểm.

7. 7

   Mở Tiền lương→, Lao động tham gia bảo hiểm, ô Tháng chọn tháng có người nghỉ (hoặc bấm Tháng trước, Tháng sau), xem dòng phương án GH (giảm hẳn) của người đó, rồi bấm Xuất Excel.

Phần mềm tự ghi gì

Với lương đóng 15.000.000, phiếu lương trừ 150.000 BHTN của người lao động và tính 150.000 phần công ty. Chứng từ hạch toán lương của kỳ ghi Nợ 334, Có 3386 150.000 và Nợ tài khoản chi phí lương của bộ phận, Có 3386 150.000; công ty theo Thông tư 133 dùng 3385. Nhân viên lương 50.000.000 ở vùng I vẫn dưới trần 106.200.000, nên BHTN mỗi bên là 500.000. Người diện Không thuộc diện bắt buộc… không bị trừ BHTN, phiếu lương cộng thêm khoản tương đương phần công ty lẽ ra phải đóng.

Báo lỗi hay gặp: Kỳ lương này đã được tính. Xóa chứng từ lương của kỳ để tính lại. khi sửa hồ sơ sau khi đã tính; Hệ thống tài khoản thiếu tài khoản bảo hiểm thất nghiệp (3386 theo TT200 và TT99, 3385 theo TT133) khi hệ thống tài khoản chưa có tài khoản này. Tham số mới không làm đổi kỳ lương đã tính, chỉ dùng cho các kỳ tính sau khi lưu.

Kiểm lại và giới hạn

Trên Tham số lương, bảng Tham số áp dụng cho kỳ lương … có dòng Vùng lương tối thiểu của công ty và Trần lương đóng BHTN (20 lần lương tối thiểu vùng), cột Đang áp dụng so với Mặc định của hệ thống; bạn bấm Xem tham số áp dụng cho kỳ để soát trước khi tính lương. Bảng Lao động tham gia bảo hiểm là bản nội bộ sắp cột theo D02-LT, mã phương án là gợi ý, cần đối chiếu bảng mã của cơ quan BHXH trước khi nộp; nó không phải tệp nộp.

KetoanX chưa tính trợ cấp thất nghiệp của nhân viên nghỉ việc, và chưa có diện riêng cho người làm không trọn thời gian; với người này bạn tự so lương tháng với mức tham chiếu rồi chọn diện đóng đủ hoặc không thuộc diện. Hướng dẫn từng ô có ở hướng dẫn màn lao động tham gia bảo hiểm và hướng dẫn màn tham số lương.