Tài khoản 241 theo Thông tư 99 có bốn tài khoản con: 2414 là nâng cấp, cải tạo tài sản cố định

Tài khoản 2411 gom chi phí mua sắm tài sản cố định hoặc bất động sản đầu tư mà phải qua giai đoạn lắp đặt, chạy thử. Tài khoản 2412 gom chi phí đầu tư xây dựng cơ bản: xây mới, mở rộng, trang bị lại kỹ thuật công trình. Tài khoản 2413 gom chi phí sửa chữa, bảo dưỡng định kỳ; Thông tư 200 và 133 gọi nó là sửa chữa lớn. Tài khoản 2414 gom chi phí nâng cấp, cải tạo khiến tài sản chạy được nhiều hơn hoặc dùng được lâu hơn.

Khi chuyển từ sổ Thông tư 200 hay 133 sang Thông tư 99, số dư 2411, 2412 giữ nguyên số hiệu. Số dư 2413 cũ là các công trình sửa chữa lớn đang làm dở; hãy xem lại từng công trình xem là sửa chữa định kỳ (giữ ở 2413) hay nâng cấp, cải tạo (chuyển sang 2414).

Không phải khoản nào cũng được cộng vào giá trị công trình. Chỉ chi phí liên quan trực tiếp, cần thiết và không tránh được mới được vốn hóa, và việc xây dựng không bị gián đoạn bất thường do chậm triển khai hay chậm tiến độ so với dự kiến. Chi phí đi vay ngoài lãi (thẩm định, kiểm toán, lập hồ sơ vay, thu xếp khoản vay) hạch toán vào chi phí tài chính, trừ khi khoản vay riêng cho đầu tư xây dựng và đủ điều kiện của chuẩn mực số 16 về chi phí đi vay thì được vốn hóa. Đi vay để đầu tư vào công ty con, liên doanh, liên kết thì không vốn hóa. Điều kiện chi tiết ở bài chi phí lãi vay vốn hóa.

Chi tiết theo từng công trình và hạng mục, mỗi hạng mục theo từng nội dung chi phí, lũy kế từ ngày khởi công đến khi hoàn thành. Chi phí quản lý dự án và chi phí khác tính thẳng cho hạng mục nếu xác định được; chi chung cho nhiều hạng mục thì phân bổ theo tiêu thức hợp lý nhất.

Công trình đã xong, đang chờ nghiệm thu hay duyệt quyết toán vẫn dư Nợ ở 241, vì vậy hãy mở một sổ chi tiết riêng cho nhóm công trình hoàn thành chờ bàn giao này.

Ví dụ với số giả định: công ty thuê nhà thầu xây nhà kho, giá 500.000.000 đồng chưa thuế, thuế GTGT 10% là 50.000.000 đồng. Ứng trước ngày ký hợp đồng 100.000.000 đồng: Nợ 331 100.000.000, Có 112 100.000.000. Nhận khối lượng nghiệm thu ghi Nợ 2412 500.000.000, Nợ 1332 50.000.000, Có 331 550.000.000. Chi phí tự bỏ ra quản lý dự án 20.000.000 đồng, không có thuế: Nợ 2412 20.000.000, Có 112 20.000.000. Dồn đến lúc xong, 2412 là 520.000.000 đồng. Trả nốt cho nhà thầu 450.000.000 đồng: Nợ 331 450.000.000, Có 112 450.000.000.

Trường hợp chạy thử có thu được sản phẩm thì chi phí chạy thử không vào 241 mà vào 154 để tính giá thành sản phẩm chạy thử, rồi phần chênh lệch giữa chi phí chạy thử và tiền bán sản phẩm mới chuyển Nợ 241, Có 154 (nếu chi phí lớn hơn) hoặc ngược lại.

Sửa chữa, bảo dưỡng định kỳ tập hợp ở 2413 theo từng công trình sửa chữa. Khi công việc hoàn thành, bàn giao, chi phí không cộng vào nguyên giá mà chuyển sang chi phí chờ phân bổ (Nợ 242, Có 2413), sau đó mỗi kỳ phân bổ vào chi phí của bộ phận dùng tài sản (Nợ 623, 627, 641, 642; Có 242). Nếu thuế đầu vào không được khấu trừ thì ghi cả thuế vào chi phí sửa chữa.

Chi phí nâng cấp, cải tạo (tài sản chạy được nhiều hơn hoặc dùng được lâu hơn) tập hợp ở 2414 (Nợ 2414; Có 112, 331), và khi hoàn thành kết chuyển tăng nguyên giá (Nợ 211; Có 2414). Nếu quyết toán chưa duyệt thì dùng giá tạm tính như xây dựng cơ bản mới. Cách phân biệt nâng cấp với sửa chữa thường và ví dụ nằm ở bài sửa chữa, nâng cấp tài sản cố định; việc tự xây dựng, tự sản xuất tài sản có bài tài sản cố định tự xây dựng, tự sản xuất. Chi phí chờ phân bổ xem bài tài khoản 242.

Hệ quả thực tế: ở Thông tư 99, sửa chữa định kỳ (chuyển sang chi phí chờ phân bổ) và nâng cấp, cải tạo (tăng nguyên giá) nằm ở hai con riêng với hai cách kết chuyển. Thông tư 99 cũng ghi rõ 241 chỉ dùng cho đơn vị không lập ban quản lý dự án; chủ đầu tư có ban quản lý dự án phụ thuộc thì hạch toán chủ đầu tư theo phần riêng của Thông tư. Trình tự chuyển sổ ở bài chuyển số dư sang Thông tư 99, danh mục đầy đủ ở bài hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99.

ketoanx.com/assets/increase

Các bước

1. 1

   Vào Mua hàng→, Chứng từ mua hàng và bấm Mua dịch vụ. Điền Ngày chứng từ, Số chứng từ theo hóa đơn của nhà thầu, chọn Nhà cung cấp, đặt ô Thanh toán là Chưa thanh toán (công nợ).

2. 2

   Ở dòng hàng chọn một dịch vụ (ví dụ xây dựng), nhập số tiền 500.000.000, thuế GTGT 10%, và ô Tài khoản chi phí của dòng nhập 2412. Bấm Cất và ghi sổ. Chi phí tự làm không có hóa đơn (20.000.000 đồng) lập tương tự rồi chọn thanh toán chuyển khoản hoặc tiền mặt.

3. 3

   Khi công trình xong, vào Tài sản, chi phí→, Ghi tăng tài sản, khung Ghi tăng có chứng từ. Nhập Mã TSCĐ, Tên tài sản (ví dụ NK01 và Nhà kho), Ngày ghi tăng, Nguyên giá (chưa thuế) 520.000.000, Thời gian sử dụng (tháng) theo kế hoạch khấu hao.

4. 4

   Ô Nguồn hình thành chọn Xây dựng cơ bản hoàn thành (Có 2412) và để trống ô TK đối ứng (Có): phần mềm lấy 2412 theo nguồn. Để trống thuế vì thuế đã ghi ở chứng từ mua. Bấm Ghi tăng.

Phần mềm tự ghi gì

Chứng từ mua dịch vụ ghi Nợ 2412 500.000.000, thuế GTGT đầu vào Nợ 133, Có 331 550.000.000. Chứng từ ghi tăng ghi Nợ tài khoản nguyên giá (211), Có 2412 520.000.000 và lập thẻ tài sản. Để nguyên 331 ở ô TK đối ứng (Có) thì phần mềm ghi Có 331 lần hai, tức nợ phải trả bị tính đôi thay vì kết chuyển chi phí xây dựng.

Kiểm lại và giới hạn

Mở Báo cáo→, Sổ chi tiết chọn tài khoản 2412 để xem số dư dở dang, và Tài sản cố định để thấy thẻ tài sản mới. Phần mềm không tự điều chỉnh giá tạm tính khi quyết toán được duyệt (Nợ 138, Có 211) và chưa có mẫu quyết toán vốn đầu tư; bạn điều chỉnh bằng nút Lập chứng từ nghiệp vụ khác. Chi tiết theo công trình, hạng mục chưa có trường riêng, nên ghi tên công trình vào diễn giải của chứng từ. KetoanX không có chế độ kế toán hộ kinh doanh; bài này áp dụng cho doanh nghiệp. Cách chuyển sổ nằm ở trang phần mềm kế toán Thông tư 99.

Các bước chi tiết hơn, kèm những trường hợp ít gặp, nằm ở bài hướng dẫn sử dụng tài sản cố định.