01
Hai loại hợp đồng lao động
Bộ luật Lao động 2019 chỉ còn hai loại. Hợp đồng không xác định thời hạn là hợp đồng hai bên không ghi thời điểm chấm dứt. Hợp đồng xác định thời hạn ghi rõ ngày hết hiệu lực, trong khoảng không quá 36 tháng kể từ ngày có hiệu lực.
Hợp đồng theo mùa vụ hay công việc nhất định dưới 12 tháng không còn là loại riêng như luật cũ: công việc ấy ký hợp đồng xác định thời hạn. Nhóm người lao động từ đủ 18 tuổi vẫn có thể ủy quyền cho một người trong nhóm ký thay, nhưng hợp đồng phải bằng văn bản, kèm danh sách từng người.
Khi hợp đồng xác định thời hạn hết hạn mà người lao động vẫn làm, hai bên phải ký hợp đồng mới trong 30 ngày; trong thời gian chưa ký, quyền và nghĩa vụ vẫn theo hợp đồng cũ. Quá 30 ngày mà chưa ký thì hợp đồng cũ tự thành hợp đồng không xác định thời hạn. Nếu ký mới là hợp đồng xác định thời hạn thì chỉ được một lần; sau lần đó, người lao động còn làm tiếp phải ký không xác định thời hạn. Ví dụ: nhân viên ký 12 tháng, hết hạn ký tiếp 24 tháng, hết nữa vẫn làm thì lần ba bắt buộc là không xác định thời hạn.
02
Nội dung bắt buộc phải có
Điều 21 liệt kê 10 nhóm nội dung chủ yếu. Hợp đồng phải ghi tên, địa chỉ công ty và họ tên, chức danh người ký bên công ty; họ tên, ngày sinh, giới tính, nơi cư trú, số căn cước (hoặc chứng minh nhân dân, hộ chiếu) của người lao động. Tiếp đến là công việc và địa điểm làm việc; thời hạn hợp đồng; mức lương theo công việc hoặc chức danh, hình thức và thời hạn trả lương, phụ cấp và các khoản bổ sung; chế độ nâng bậc, nâng lương; thời giờ làm việc, nghỉ ngơi; trang bị bảo hộ lao động; bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng nghề.
Ở mục lương, phần phụ cấp và khoản bổ sung nên ghi theo từng khoản, đặt tên rõ. Cách ghi này quyết định khoản nào tính vào lương đóng bảo hiểm, như bài [lương đóng bảo hiểm xã hội và phụ cấp](/kien-thuc/luong-dong-bhxh-phu-cap) phân tích.
Với vị trí tiếp xúc bí mật kinh doanh hoặc công nghệ, công ty được thỏa thuận thêm bằng văn bản về phạm vi, thời hạn giữ bí mật và mức bồi thường khi vi phạm. Điều 21 chỉ quy định nội dung chứ không kèm biểu mẫu, nên mẫu riêng của công ty dùng được nếu đủ 10 nhóm trên; riêng ngành nông, lâm, ngư, diêm nghiệp được giảm bớt một số nội dung.
03
Hình thức, người ký và ký nhiều nơi
Hợp đồng phải bằng văn bản, làm thành 2 bản, mỗi bên giữ 1 bản. Hợp đồng ký qua phương tiện điện tử dưới dạng thông điệp dữ liệu có giá trị như văn bản; cách ký, lưu và lộ trình nằm ở bài [hợp đồng lao động điện tử](/kien-thuc/hop-dong-lao-dong-dien-tu). Chỉ hợp đồng dưới 1 tháng mới được giao kết bằng lời nói, trừ trường hợp ủy quyền theo nhóm.
Bên công ty ký là người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền; người được ủy quyền không được ủy quyền lại. Bên người lao động ký trực tiếp, từ đủ 18 tuổi; từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi thì cần người đại diện theo pháp luật đồng ý bằng văn bản.
Một người có thể ký nhiều hợp đồng với nhiều công ty nhưng phải thực hiện đủ từng hợp đồng, còn bảo hiểm xã hội, y tế, thất nghiệp thực hiện theo luật bảo hiểm (đóng theo hợp đồng giao kết đầu tiên, như bài [đối tượng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc](/kien-thuc/doi-tuong-dong-bhxh-bat-buoc) nêu).
04
Phụ lục và sửa đổi hợp đồng
Phụ lục là bộ phận của hợp đồng và có hiệu lực như hợp đồng. Dùng phụ lục để quy định chi tiết, sửa, bổ sung một số điều khoản (đổi chức danh, đổi lương, đổi địa điểm), nhưng không được sửa thời hạn hợp đồng; muốn đổi thời hạn thì ký hợp đồng mới. Phụ lục sửa điều khoản nào phải ghi rõ điều, khoản và ngày có hiệu lực.
Bên nào muốn sửa hợp đồng phải báo bên kia trước ít nhất 3 ngày làm việc. Hai bên thỏa thuận được thì ký phụ lục hoặc hợp đồng mới; không thỏa thuận được thì tiếp tục theo hợp đồng cũ. Đổi lương theo thang bảng lương vì thế vẫn nên có phụ lục hoặc quyết định đi kèm, và phải khớp với mức lương đóng bảo hiểm trên hồ sơ.
05
Những điều công ty không được làm khi ký
Khi giao kết và thực hiện hợp đồng, công ty không được giữ bản chính căn cước, bằng cấp hay chứng chỉ của nhân viên; không được yêu cầu đặt cọc bằng tiền hay tài sản khác để bảo đảm thực hiện hợp đồng; không được buộc người lao động làm việc để trả nợ cho công ty. Nhiều công ty nhỏ vẫn giữ bằng gốc cho chắc, và mức phạt cho việc này là 40 đến 50 triệu đồng với doanh nghiệp.
06
Loại hợp đồng kéo theo bảo hiểm và thuế thế nào
Hợp đồng không xác định thời hạn hoặc xác định thời hạn từ đủ 1 tháng thuộc diện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm thất nghiệp từ 01/01/2026; hợp đồng dưới 1 tháng thì không. Nhận định này áp cho người làm trọn thời gian; người làm không trọn thời gian có điều kiện riêng về mức lương, xem bài [lao động bán thời gian](/kien-thuc/lao-dong-ban-thoi-gian).
Với thuế thu nhập cá nhân, từ 01/7/2026 người cư trú ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên bị khấu trừ theo biểu lũy tiến, kể cả khi ký ở nhiều nơi. Người không ký hợp đồng hoặc ký dưới 3 tháng chịu khấu trừ 10% khi mỗi lần trả từ 5 triệu đồng trở lên. Chi tiết nằm ở bài [khấu trừ 10% thuế TNCN](/kien-thuc/khau-tru-10-phan-tram-thue-tncn).
07
Mức phạt và hợp đồng vô hiệu
Nghị định 283/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 10/9/2026 và thay Nghị định 12/2022, phạt công ty theo số người vi phạm khi không ký hợp đồng bằng văn bản với người làm từ đủ 1 tháng, ký sai loại hoặc thiếu nội dung chủ yếu. Mức dưới đây là mức của cá nhân; doanh nghiệp bị phạt gấp đôi.
| Số người vi phạm | Cá nhân | Doanh nghiệp |
|---|---|---|
| 1 đến 10 | 2 đến 5 triệu | 4 đến 10 triệu |
| 11 đến 50 | 5 đến 10 triệu | 10 đến 20 triệu |
| 51 đến 100 | 10 đến 15 triệu | 20 đến 30 triệu |
| 101 đến 300 | 15 đến 20 triệu | 30 đến 40 triệu |
| từ 301 | 20 đến 25 triệu | 40 đến 50 triệu |
Giữ bản chính giấy tờ, bắt đặt cọc, hoặc ký với người 15 đến dưới 18 tuổi mà không có văn bản đồng ý của người đại diện bị phạt 20 đến 25 triệu đồng với cá nhân, tức 40 đến 50 triệu đồng với doanh nghiệp. Dùng phụ lục để sửa thời hạn hợp đồng cũng bị phạt theo số người, nhưng nhẹ hơn: 1 đến 20 triệu đồng với cá nhân, gấp đôi với doanh nghiệp.
Hợp đồng vô hiệu toàn bộ khi mọi nội dung vi phạm pháp luật, khi người ký không đúng thẩm quyền hoặc vi phạm nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, và khi công việc là việc pháp luật cấm. Vô hiệu từng phần khi chỉ một phần vi phạm mà không ảnh hưởng phần còn lại. Chỉ Tòa án có quyền tuyên bố vô hiệu.
08
Làm trên KetoanX
Mỗi lần ký, ký tiếp hay ký phụ lục, bạn cập nhật nhóm ô hợp đồng trên hồ sơ của người đó ở Tiền lương, Hồ sơ nhân viên: Loại hợp đồng lao động, Số hợp đồng, Hợp đồng có hiệu lực từ, Hợp đồng đến ngày, cùng lương và phụ cấp theo hợp đồng. Các ô này đi vào danh sách tăng giảm lao động nộp bảo hiểm, còn Diện tính thuế TNCN và Diện tham gia bảo hiểm trên cùng hồ sơ quyết định cách khấu trừ thuế và trích bảo hiểm. Ví dụ dưới đây theo đúng chuỗi ở đầu bài: hợp đồng 12 tháng, ký tiếp 24 tháng, rồi lần ba không xác định thời hạn.

Các bước
Vào Tiền lương, Hồ sơ nhân viên, bấm mã nhân viên để mở hồ sơ (người mới thì bấm Thêm nhân viên).
Lần ký đầu, hợp đồng 12 tháng từ 01/01/2026: Loại hợp đồng lao động chọn Xác định thời hạn, Số hợp đồng ghi số trên bản giấy, Hợp đồng có hiệu lực từ 01/01/2026, Hợp đồng đến ngày 31/12/2026. Ô loại hợp đồng còn có Không xác định thời hạn, Hợp đồng thử việc, Khác và
Mùa vụ, công việc dưới 12 tháng (hợp đồng cũ); lựa chọn cuối chỉ dành cho hợp đồng ký theo luật cũ còn hiệu lực, việc mùa vụ ký từ 2021 trở đi chọn Xác định thời hạn.Diện tính thuế TNCN chọn
Cư trú, hợp đồng từ 3 tháng (lũy tiến)cho hợp đồng này. Hợp đồng dưới 3 tháng chọnCư trú, dưới 3 tháng hoặc không hợp đồng (10%), người không cư trú chọn Không cư trú (20%). Diện tham gia bảo hiểm giữ Đóng đủ BHXH, BHYT, BHTN vì hợp đồng từ đủ 1 tháng.Lương và phụ cấp ghi theo từng khoản như hợp đồng:
Lương cơ bản (mức khoán, đơn giá giờ hoặc ngày công), Phụ cấp chức vụ (đóng BH), Phụ cấp lương khác (đóng BH),Các khoản bổ sung khác (đóng BH)cho khoản tính vào lương đóng bảo hiểm, còn Phụ cấp chịu thuế và Phụ cấp không chịu thuế cho khoản tính lương, tính thuế. Bấm Lưu hồ sơ.Ký tiếp 24 tháng từ 01/01/2027: mở lại hồ sơ, giữ Xác định thời hạn, sửa Số hợp đồng, Hợp đồng có hiệu lực từ 01/01/2027 và Hợp đồng đến ngày 31/12/2028, bấm Lưu hồ sơ. Đây là lần ký thêm duy nhất được phép.
Hết hạn mà người lao động còn làm: lần ba chọn Không xác định thời hạn, nhập số và ngày hiệu lực của hợp đồng mới, xóa trống ô Hợp đồng đến ngày.
Phụ lục đổi lương: nhập mức mới vào
Lương cơ bản (mức khoán, đơn giá giờ hoặc ngày công)hoặcLương đóng BH (trống = lương cơ bản cộng các phụ cấp, khoản bổ sung khai ở dưới; bắt buộc với lương giờ, ngày, sản phẩm, khoán), và ghi ngày có hiệu lực của phụ lục vàoMức lương mới áp dụng từ ngày (khi đổi lương). Để trống ô ngày thì phần mềm lấy ngày hôm nay. Phụ lục không đổi được thời hạn nên không sửa Hợp đồng đến ngày ở bước này.
Phần mềm tự ghi gì
Lưu hồ sơ không sinh bút toán. Mỗi lần lương cơ bản hoặc lương đóng bảo hiểm đổi, hồ sơ ghi thêm một dòng ở khung Lịch sử lương (cột Áp dụng từ, Lương cơ bản, Lương đóng bảo hiểm), và Tiền lương, Lao động tham gia bảo hiểm của tháng áp dụng hiện dòng Điều chỉnh mức đóng với mức cũ, mức mới. Loại hợp đồng, số và ngày hợp đồng hiện ở cột Loại hợp đồng và Số, ngày hợp đồng của danh sách đó. Bảng lương tháng khấu trừ thuế theo Diện tính thuế TNCN: lũy tiến từng phần, 10% hoặc 20%.
Câu báo hay gặp khi lưu: Lương đóng BH … đồng thấp hơn mức tham chiếu … đồng (mức thấp nhất làm căn cứ đóng BHXH); Ngày nghỉ việc không được trước ngày vào làm; và phần Lưu ý: … nối sau câu Đã lưu hồ sơ nhân viên khi lương cơ bản thấp hơn lương tối thiểu vùng hay lương thử việc dưới 85% Lương chính thức (khi đang thử việc).
Kiểm lại và giới hạn
Mở lại hồ sơ để xem khung Lịch sử lương, và mở Tiền lương, Lao động tham gia bảo hiểm của tháng ký để thấy loại, số, ngày hợp đồng đã lên danh sách D02-LT. Chi tiết từng ô có ở hướng dẫn màn Hồ sơ nhân viên.
KetoanX không có mẫu hợp đồng lao động và chưa nhắc ngày hết hạn từ ô Hợp đồng đến ngày; phần mềm cũng không kiểm số lần ký xác định thời hạn hay việc ghi Hợp đồng đến ngày quá 36 tháng. Bạn tự theo dõi hạn 30 ngày và lần ký thêm duy nhất, ví dụ đặt một việc ở Hệ thống, Nhắc việc, lịch hẹn với Việc cần làm là ký tiếp hợp đồng và Đến hạn là ngày hết hạn. Bản hợp đồng đã ký không gắn vào hồ sơ nhân viên; muốn lưu bản quét trong phần mềm thì tải lên Hệ thống, Kho tài liệu (PDF, ảnh, Word, tối đa 10 MB mỗi tệp), xếp theo thư mục tên nhân viên.
09
Lỗi hay gặp
Lỗi hay gặp nhất là để hợp đồng hết hạn mà không ký tiếp, rồi vài tháng sau mới nhận ra nhân viên đã thành hợp đồng không xác định thời hạn. Kế đến là dùng phụ lục để gia hạn, vì phụ lục không sửa được thời hạn. Cách xử lý hợp đồng xác định thời hạn khi chấm dứt nằm ở bài [chấm dứt hợp đồng lao động](/kien-thuc/cham-dut-hop-dong-lao-dong), còn đoạn thử việc trước hợp đồng chính nằm ở bài [thời gian và lương thử việc](/kien-thuc/thu-viec).
Bài liên quan
Bảo hiểm và lao động
Bảo hiểm xã hội bắt buộc 2026
Doanh nghiệp có người lao động theo hợp đồng phải đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp.
Bảo hiểm và lao động
Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc 2026
Phải đóng BHXH bắt buộc là người làm theo hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng, người quản lý doanh nghiệp (có lương hay không lương), người làm không trọn thời gian có lương tháng đạt mức đóng thấp nhất, và chủ hộ kinh doanh theo lộ trình.
Thuế TNCN
Khấu trừ 10% thuế TNCN: thời vụ, cộng tác viên
Doanh nghiệp khấu trừ 10% thuế TNCN trước khi trả tiền cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động, hoặc ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng, khi mỗi lần chi từ 5 triệu đồng trở lên.
Dùng thử trên sổ của chính bạn
Đăng ký mất vài phút, không cần thẻ thanh toán. Mọi chức năng đều miễn phí.