Tài khoản 333 thuế và các khoản phải nộp Nhà nước theo Thông tư 99: bản đồ các tài khoản con

Thuế gián thu (GTGT, tiêu thụ đặc biệt, xuất khẩu, bảo vệ môi trường) thực chất doanh nghiệp thu hộ Nhà nước, nên không nằm trong doanh thu. Có hai cách ghi sổ: tách thuế ngay khi ghi doanh thu, hoặc ghi doanh thu gồm thuế rồi định kỳ ghi giảm doanh thu bằng số thuế phải nộp. Dù chọn cách nào, hai chỉ tiêu doanh thu bán hàng và các khoản giảm trừ trên báo cáo kết quả kinh doanh đều không chứa thuế gián thu.

Khi thuế được hoàn hoặc được giảm, bạn xem khoản thuế đó đã nộp ở khâu mua hay phải nộp ở khâu bán. Thuế nhập khẩu, tiêu thụ đặc biệt, bảo vệ môi trường đã nộp lúc nhập khẩu mà được hoàn thì ghi giảm giá vốn nếu hàng đã xuất bán, ghi giảm giá trị hàng nếu xuất trả lại, ghi giảm chi phí khác hoặc nguyên giá nếu là TSCĐ; nếu đơn vị không có quyền sở hữu hàng (ví dụ tạm nhập tái xuất hộ bên thứ ba) thì ghi giảm khoản phải thu khác. Thuế GTGT đầu vào được hoàn thì giảm số thuế GTGT được khấu trừ. Thuế phải nộp khi bán hàng nhưng sau đó được giảm, được hoàn thì ghi vào thu nhập khác.

Trong giao dịch ủy thác xuất nhập khẩu, nghĩa vụ với ngân sách thuộc bên giao ủy thác. Bên nhận ủy thác chỉ là trung gian nộp hộ: số thuế đã nộp hộ ghi vào phải thu khác (138) và phải trả khác (338), không ghi vào 333.

Trường hợp cá biệt, 333 có số dư bên Nợ: khi doanh nghiệp đã nộp nhiều hơn số phải nộp, hoặc khoản thuế đã nộp được xét miễn, giảm, hoàn nhưng chưa nhận được.

Ví dụ số: trong tháng công ty bán hàng giá chưa thuế 100.000.000 đồng, thuế GTGT 10.000.000 đồng, thu qua ngân hàng; ghi Nợ 112 110.000.000, Có 511 100.000.000, Có 3331 (33311) 10.000.000. Cùng tháng mua hàng giá chưa thuế 60.000.000 đồng, thuế 6.000.000 đồng, chưa trả: Nợ 156 60.000.000, Nợ 133 6.000.000, Có 331 66.000.000. Cuối tháng khấu trừ 6.000.000 đồng: Nợ 3331 6.000.000, Có 133 6.000.000. Còn phải nộp 4.000.000 đồng; khi nộp ghi Nợ 3331 4.000.000, Có 112 4.000.000. Hàng nhập khẩu giá 200.000.000 đồng, thuế nhập khẩu 20.000.000 đồng ghi Nợ 156 220.000.000, Có 3333 20.000.000, Có 331 200.000.000, và thuế GTGT hàng nhập khẩu 22.000.000 đồng được khấu trừ ghi Nợ 133, Có 3331 (33312) 22.000.000. Cách ghi riêng từng loại thuế nằm ở bài hạch toán thuế GTGT, bài hạch toán thuế TNDN và bài hạch toán thuế TNCN. Tài khoản đứng trước trong lộ trình là bài tài khoản 642 chi phí quản lý doanh nghiệp.

Chỗ khác nằm ở các tài khoản xung quanh. Thuế tiêu thụ đặc biệt của hàng nhập khẩu (như xăng nhập khẩu) có tài khoản riêng 1383 từ Thông tư 99. Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp ở Thông tư 99 chia 82111 (theo luật thuế thu nhập doanh nghiệp) và 82112 (thuế bổ sung theo quy định về thuế tối thiểu toàn cầu), còn Thông tư 133 chỉ có 821. Danh mục đầy đủ ở bài hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99, còn bước chuyển sổ nằm ở bài chuyển số dư sang Thông tư 99.

ketoanx.com/tax/payments

Các bước

1. 1

   Cuối tháng, vào Thuế, cuối kỳ→, Thuế GTGT. Ở khung Khấu trừ thuế GTGT cuối kỳ, ô Kỳ chọn tháng rồi bấm Khấu trừ kỳ. Với ví dụ của bài, phần mềm bù 6.000.000 đồng thuế đầu vào vào thuế đầu ra.

2. 2

   Vào Thuế, cuối kỳ→, Nộp thuế. Ô Số dư đến ngày chọn ngày định nộp, bấm Xem. Bảng Số thuế còn phải nộp đến ngày … liệt kê từng tài khoản 333 với cột Còn phải nộp và Nộp thừa, còn được khấu trừ; dòng 33311 lúc này là 4.000.000.

3. 3

   Ở khung Lập chứng từ nộp thuế, dòng 33311 gõ Số nộp lần này 4.000.000. Ô Tiểu mục điền sẵn theo loại thuế, ô Kỳ thuế điền sẵn kỳ khai liền trước theo kỳ khai của công ty (tháng hoặc quý); kiểm lại cả hai trên cổng thuế điện tử.

4. 4

   Phần dưới: Ngày nộp, Hình thức chọn Chuyển khoản (ủy nhiệm chi, báo nợ) hoặc Tiền mặt (phiếu chi), Tài khoản ngân hàng chi (để trống là tài khoản tiền gửi mặc định), Mã chương, Kho bạc nhà nước nhận, Tài khoản thu ngân sách, Mở tại ngân hàng. Mã chương và kho bạc lưu sẵn ở Đại lý thuế, kho bạc, gia hạn thì tự điền.

5. 5

   Nộp sau hạn thì dưới bảng hiện số ngày chậm và tiền chậm nộp ước tính; bấm Điền tiền chậm nộp … đồng để thêm dòng chi phí 811 cùng chứng từ (cách tính ở bài cách tính tiền chậm nộp thuế).

6. 6

   Bấm Lập chứng từ nộp thuế. Dòng mới hiện ở bảng Các lần nộp thuế đã lập; bấm In ở cột Giấy nộp tiền để in bản nội bộ.

Thuế TNDN tạm tính quý ghi ở Thuế, cuối kỳ→, Thuế TNDN tạm tính: bấm Tính, rồi ở khung Hạch toán thuế TNDN tạm tính kiểm Ngày hạch toán, Số thuế tạm tính (mặc định là phần chưa hạch toán), ghi chú quý và bấm Hạch toán. Sau đó nộp 3334 ở màn Nộp thuế như các bước 2 đến 6.

Phần mềm tự ghi gì

Bước 1 lập chứng từ khấu trừ ghi Nợ 33311 6.000.000, Có 1331 6.000.000, theo số nhỏ hơn giữa thuế đầu ra và thuế đầu vào còn được khấu trừ (thuế của tài sản cố định khấu trừ từ 1332). Bước 6 ghi Nợ 33311 4.000.000, Có 112 4.000.000; có tiền chậm nộp thì thêm Nợ 811, Có 112. Thuế TNDN ghi Nợ 82111 (sổ Thông tư 99; sổ không có tài khoản này thì 8211 hoặc 821), Có 3334. Số nộp không được vượt số còn phải nộp trên sổ: gõ quá thì nhận câu Số nộp vào tài khoản … vượt số còn phải nộp trên sổ đến ngày …; nếu bạn cố ý tạm nộp trước khi hạch toán số phải nộp, đánh dấu ô Nộp trước, nộp vượt số trên sổ (tạm nộp khi chưa hạch toán số thuế phải nộp). Bấm lập mà chưa gõ số nào thì gặp Nhập số tiền nộp lớn hơn 0 cho ít nhất một khoản.

Kiểm lại và giới hạn

Bấm số tài khoản trong bảng ở màn Nộp thuế để mở sổ của đúng tài khoản ấy. Muốn xem cả nhóm, vào Báo cáo→, Sổ chi tiết, ô Tài khoản gõ 333 (sổ gồm mọi tài khoản con 3331 đến 3339) hoặc gõ riêng 33311, chọn khoảng ngày, bấm Xem báo cáo; số dư âm là còn phải nộp. Tiền hoàn thuế GTGT hoặc thuế nộp thừa nhận về quỹ, ngân hàng lập ở Quỹ, ngân hàng→, Thu hoàn thuế. Phiếu chi nộp thuế lập tay ở màn Thu, chi vẫn vào sổ 333 nhưng không hiện trong bảng các lần nộp thuế và không in được giấy nộp tiền từ đó.

Danh sách mã chương, tiểu mục gợi ý đã đối chiếu với mục lục ngân sách áp dụng từ năm ngân sách 2026 (Thông tư 130/2025/TT-BTC, sửa bởi Thông tư 123/2026/TT-BTC). Dòng 3338 và 3339 không có tiểu mục gợi ý sẵn vì mỗi loại thuế khác, phí, lệ phí có mã riêng; mã đó và mã chương của công ty lấy trên thông báo của cơ quan thuế hoặc cổng thuế điện tử, xem thêm hướng dẫn màn Nộp thuế. KetoanX không tự nộp thuế điện tử: khai và nộp qua cổng của cơ quan thuế vẫn do bạn làm, phần mềm giữ sổ và lập chứng từ. Phần mềm không có chế độ kế toán hộ kinh doanh, bài này áp dụng cho doanh nghiệp; cách chuyển sổ nằm ở trang phần mềm kế toán Thông tư 99.