01
Khi nào ghi tài khoản 151, khi nào chưa ghi sổ
Tài khoản 151 chỉ xuất hiện ở ranh giới giữa hai kỳ. Ngày nào hóa đơn mua hàng đến mà hàng chưa về nhập kho, kế toán chưa định khoản; hóa đơn được đối chiếu với hợp đồng kinh tế và để vào tập hồ sơ riêng tên Hàng mua đang đi đường. Nếu hàng về trong kỳ, phiếu nhập kho cùng hóa đơn đủ căn cứ để ghi thẳng vào 152 nguyên liệu, vật liệu, 153 công cụ dụng cụ hoặc 156 hàng hóa, và không cần đi qua 151.
Đến hết kỳ kế toán mà hàng vẫn chưa về, kế toán lấy hóa đơn trong hồ sơ ra ghi vào 151. Bạn khóa sổ ngày 31/12, hóa đơn đã tới nhưng xe hàng sang 3/1 mới đến kho, thì lô hàng ấy nằm ở 151 trên báo cáo năm. Giá ghi theo giá gốc của hàng tồn kho.
02
Hàng nào là hàng đang đi đường
Điều kiện quyết định là hàng đã thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp. Hai nhóm vào 151.
Nhóm thứ nhất là hàng bạn đã trả tiền hoặc đã nhận hóa đơn và đồng ý trả, nhưng hàng còn nằm trong kho của người bán, ở cảng, bãi, kho ngoại quan hay trên xe, tàu. Nhóm thứ hai là hàng đã tới công ty mà bộ phận kiểm nghiệm chưa cho nhập kho. Cả nguyên liệu, vật liệu, công cụ dụng cụ và hàng hóa đều có thể ở 151.
Tiền đã ứng cho người bán mà hàng chưa thuộc về mình thì chưa phải hàng đi đường; khoản đó nằm ở bên Nợ của 331 hoặc khoản trả trước.
03
Kết cấu bên Nợ, bên Có và số dư
| Nội dung | |
|---|---|
| Bên Nợ | Giá trị hàng hóa, vật tư đã mua đang đi đường |
| Bên Có | Phần hàng đi đường đã về kho, hoặc đã giao thẳng cho khách |
| Số dư bên Nợ | Hàng đã mua mà cuối kỳ còn trên đường, chưa nhập kho |
Tài khoản này không có tài khoản cấp 2. Muốn theo dõi chi tiết thì mở theo từng mặt hàng, vật tư, từng lô hàng và từng hợp đồng kinh tế, nhờ đó đối chiếu được với hợp đồng khi hàng về.
04
Các bút toán thường gặp trên tài khoản 151
| Nghiệp vụ | Định khoản |
|---|---|
| Cuối kỳ, hóa đơn đã có, hàng chưa về, thuế GTGT được khấu trừ | Nợ 151; Nợ 133; Có 111, 112, 141, 331 |
| Thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ | Nợ 151 (gồm cả thuế); Có 111, 112, 141, 331 |
| Kỳ sau hàng về nhập kho hoặc dùng ngay | Nợ 152, 153, 156, 621; Có 151 |
| Kỳ sau hàng không về kho mà giao thẳng cho khách hoặc gửi đại lý, ký gửi | Nợ 157, 632; Có 151 |
| Hàng hao hụt, mất mát phát hiện ngay khi về kho hoặc xuất chuyển thẳng đi bán | Nợ 138 (1381, 1388); Có 151 |
Ví dụ với số giả định: ngày 29/12 công ty nhận hóa đơn mua 100 sản phẩm, đơn giá 200.000 đồng, tổng 20.000.000 đồng, thuế GTGT 10% là 2.000.000 đồng, chưa trả tiền. Xe hàng chưa tới kho nên đến 31/12 bạn ghi Nợ 151 20.000.000, Nợ 133 2.000.000, Có 331 22.000.000. Ngày 3/1 hàng về đủ, ghi Nợ 156 20.000.000, Có 151 20.000.000, và 151 về không. Nếu hàng về thiếu 4 sản phẩm do hao hụt chưa rõ nguyên nhân, phần thiếu 800.000 đồng ghi Nợ 1381, Có 151; còn 96 sản phẩm nhập kho theo giá 19.200.000 đồng: Nợ 156 19.200.000, Có 151 19.200.000.
Nếu công ty dùng hàng này cho hoạt động không được khấu trừ thuế đầu vào, giá trị hàng gồm cả thuế: Nợ 151 22.000.000, Có 331 22.000.000. Cách tính giá nhập kho đầy đủ, gồm cước vận chuyển, bốc xếp, nằm ở bài giá nhập kho và chi phí mua hàng.
05
Khác biệt với hàng về trước hóa đơn về sau
Tài khoản 151 là tình huống có hóa đơn mà hàng chưa về, ngược với hàng về kho mà chưa có hóa đơn.
Hàng đã nhập kho nhưng hóa đơn chưa tới thì không đi qua 151 mà ghi vào kho ngay; cách ghi và điều chỉnh khi nhận hóa đơn có trong bài hàng về trước hóa đơn về sau. Còn hàng nhập khẩu đang trên đường về cảng cũng có thể ở 151 nếu đã thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp, chi tiết nằm ở bài hạch toán hàng nhập khẩu.
06
Khác biệt với Thông tư 133 và Thông tư 200
Ba chế độ cùng có 151, cùng số hiệu, và đều không chia tài khoản con.
Thông tư 133 nêu thêm bút toán kết chuyển hàng đi đường đầu kỳ và cuối kỳ cho doanh nghiệp kế toán hàng tồn kho theo phương pháp kiểm kê định kỳ. Thông tư 99 không còn phần này, mà thêm hướng dẫn bút toán kỳ sau: hàng đi đường giao thẳng cho khách hoặc gửi đại lý (Nợ 157, 632; Có 151) và hàng hao hụt phát hiện khi nhập kho (Nợ 138; Có 151). Doanh nghiệp theo Thông tư 133 sang Thông tư 99 giữ số dư 151 như cũ; xem bài chuyển số dư sang Thông tư 99. Danh mục đầy đủ ở bài hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99.
07
Làm trên KetoanX
KetoanX không có màn riêng cho hàng đang đi đường, nên bạn tạo một kho ảo mang tài khoản 151. Mua hàng vào kho ấy thì phần mềm ghi Nợ 151; khi xe hàng đến, bạn chuyển kho sang kho thật và số tiền đi từ 151 về 156.

Các bước
Đi tới Kho, Vật tư, hàng hóa, kho, phần danh sách kho, và tạo kho mới. Nhập Mã kho DD và Tên kho Kho hàng đi đường (hai ô bắt buộc). Sau khi lưu, sửa dòng kho này, ô TK kho riêng nhập 151. Chỉ làm một lần cho cả công ty.
Ngày 31/12, mở Mua hàng, Chứng từ mua hàng rồi bấm Lập chứng từ mua hàng. Điền Ngày chứng từ và Số chứng từ theo hóa đơn, chọn Nhà cung cấp, đặt ô Thanh toán là Chưa thanh toán (công nợ), ô Kho là Kho hàng đi đường. Thêm dòng hàng: 100 sản phẩm, đơn giá 200.000, thuế GTGT 10%. Bấm Cất và ghi sổ.
Hàng về ngày 3/1: vào Kho, Chuyển kho. Loại chuyển kho để Chuyển kho nội bộ, Kho xuất là Kho hàng đi đường, Kho nhập là kho chính, số lượng thực nhận 96. Bấm Lập phiếu chuyển kho.
Phần mềm tự ghi gì
Chứng từ mua ghi Nợ 151 20.000.000, Nợ 1331 2.000.000, Có 331 22.000.000. Phiếu chuyển kho ghi Nợ 156, Có 151 theo giá xuất, ở ví dụ 19.200.000 đồng cho 96 sản phẩm.
Kiểm lại và giới hạn
Cuối kỳ, xem Kho, Tồn kho để biết lô nào còn ở kho đi đường. 4 sản phẩm thiếu (Nợ 1381, Có 151) phần mềm không tự ghi; bạn thêm bằng Lập chứng từ nghiệp vụ khác. Hàng không qua kho mà giao thẳng cho khách thì lập chứng từ bán hàng lấy hàng từ kho đi đường, nên giá vốn ghi Có 151. KetoanX không làm chế độ kế toán cho hộ kinh doanh, nên bài chỉ dùng cho doanh nghiệp. Cách chuyển sổ nằm ở trang phần mềm kế toán Thông tư 99.
Các bước chi tiết hơn, kèm những trường hợp ít gặp, nằm ở bài hướng dẫn sử dụng chứng từ mua hàng.
08
Câu hỏi hay gặp về tài khoản 151
Ba câu sau hay nảy ra khi khóa sổ cuối năm.
Trả tiền trước cho người bán, hàng chưa nhận thì ghi 151 chưa?
Chưa. Hàng chỉ vào 151 khi đã thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp. Tiền ứng trước ghi Nợ 331 theo đối tượng người bán, đến khi hàng thuộc về mình mới chuyển thành giá trị hàng.
Hàng đã về công ty nhưng chờ kiểm nghiệm có ghi 151 không?
Có. Hàng đã về đến nơi mà chưa kiểm nhận nhập kho vẫn là hàng đang đi đường theo cách phân loại của tài khoản này.
Cước vận chuyển hàng mua tính vào đâu?
Cước, bốc xếp liên quan trực tiếp đến việc mua hàng tính vào giá gốc của hàng. Từng khoản chi phí nào được cộng vào giá nhập kho đã nói ở phần ví dụ trên.
Bài liên quan
Hệ thống tài khoản
Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99
Hệ thống tài khoản theo Thông tư 99/2025/TT-BTC áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ ngày 01/01/2026, thay hệ thống của Thông tư 200/2014.
Mua hàng và bán hàng
Hàng về trước hóa đơn về sau: hạch toán, kê khai
Hàng về mà chưa có hóa đơn thì nhập kho theo giá tạm tính chưa thuế (Nợ 156 hoặc 152, Có 331), chưa ghi thuế đầu vào.
Hệ thống tài khoản
Tài khoản 229 dự phòng tổn thất tài sản TT 99
Tài khoản 229 theo Thông tư 99 có năm tài khoản cấp 2: 2291 dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh, 2292 dự phòng tổn thất đầu tư vào đơn vị khác, 2293 dự phòng phải thu khó đòi, 2294 dự phòng giảm giá hàng tồn kho và 2295 dự phòng tổn thất tài sản sinh học (không tính tài sản cố định).
Dùng thử trên sổ của chính bạn
Đăng ký mất vài phút, không cần thẻ thanh toán. Mọi chức năng đều miễn phí.