01
Tra cứu hóa đơn đầu vào ở đâu
Người mua có quyền tra cứu và nhận file gốc hóa đơn điện tử do người bán lập (Điều 18 Nghị định 254/2026/NĐ-CP), và người bán có nghĩa vụ công bố cách tra cứu, nhận file gốc ấy (Điều 17). Nên khi nhà cung cấp chỉ gửi bản PDF, hãy đòi tệp XML hoặc đường dẫn tra cứu của họ. Bản PDF chỉ là bản hiển thị để đọc; hóa đơn điện tử được lập theo định dạng XML gồm phần dữ liệu nghiệp vụ và phần chữ ký số, hóa đơn có mã còn có thêm phần mã của cơ quan thuế.
Chỗ tra thứ hai là cổng hóa đơn điện tử của cơ quan thuế. Người mua là một trong những bên được khai thác thông tin hóa đơn điện tử từ Hệ thống thông tin quản lý thuế (Điều 37 Nghị định 254). Thông tin được cung cấp gồm nội dung hóa đơn theo Điều 10 và tình trạng hóa đơn, nên bạn đối chiếu được nội dung tệp nhận về với dữ liệu mà người bán đã gửi cơ quan thuế. Cách truy cập cụ thể theo hướng dẫn trên cổng.
Với hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền, nguyên tắc cũng vậy: khoản chi mua hàng có hóa đơn này, tra được từ hệ thống thông tin quản lý thuế, được xem là có hóa đơn hợp pháp khi xác định nghĩa vụ thuế; xem thêm bài hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.
02
Hóa đơn hợp pháp và các dấu hiệu hóa đơn không hợp pháp
Nghị định 254 định nghĩa hóa đơn hợp pháp là hóa đơn đúng hình thức và nội dung theo quy định của chính nghị định ấy. Ngược lại, sử dụng hóa đơn không hợp pháp gồm các tình huống người mua cần để mắt tới
- Hóa đơn giả, hoặc hóa đơn chưa có hay đã hết giá trị sử dụng.
- Hóa đơn của người bán đang bị ngừng sử dụng hóa đơn vì bị cưỡng chế nợ thuế, trong thời gian bị ngừng.
- Hóa đơn có mã mà chưa được cấp mã, hoặc người bán không đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử với cơ quan thuế.
- Hóa đơn lập từ ngày cơ quan thuế xác định người bán không hoạt động tại địa chỉ kinh doanh đã đăng ký, hoặc trước ngày ấy khi cơ quan có thẩm quyền đã kết luận đó là hóa đơn không hợp pháp.
- Hóa đơn khống, hóa đơn phản ánh sai giá trị thực tế phát sinh, hóa đơn tẩy xóa, hóa đơn dùng để quay vòng hàng hóa hoặc để hợp thức hóa hàng hóa mua bán của người khác.
Rủi ro và mức phạt khi dùng loại hóa đơn này nằm ở bài hóa đơn bất hợp pháp, doanh nghiệp bán hàng bỏ trốn.
03
Kiểm tệp XML trước khi ghi sổ
Có năm nhóm cần kiểm: người mua, người bán, ngày lập, thuế cùng số tiền, và chữ ký số cùng mã cơ quan thuế.
Người mua: tên và mã số thuế phải là của công ty bạn, ghi đúng như giấy đăng ký. Hóa đơn bán cho người tiêu dùng, hoặc không có thông tin người mua, không có giá trị để doanh nghiệp dùng hạch toán chi phí hay quyết toán thuế. Nhân viên đi mua hàng lẻ cần nhắc người bán ghi tên và mã số thuế công ty từ lúc lập. Nếu công ty bạn vừa đổi tên hay địa chỉ, xem bài hóa đơn khi đổi tên, địa chỉ công ty.
Người bán: tên, địa chỉ, mã số thuế đúng cấu trúc, và nên đối chiếu với thông tin nhà cung cấp trên cổng. Ký hiệu hóa đơn có hai số năm phải trùng năm lập.
Ngày lập: không ở tương lai và khớp thời điểm giao hàng hay cung cấp dịch vụ theo quy tắc lập hóa đơn.
Thuế và số tiền: thuế suất ghi cho từng dòng hợp lệ, tổng tiền hàng bằng tổng các dòng, số lượng nhân đơn giá khớp thành tiền, tiền thuế theo từng thuế suất cộng lại khớp tổng tiền thuế.
Chữ ký số của người bán, và mã của cơ quan thuế nếu là hóa đơn có mã. Chữ ký số của người mua thì không nhất thiết phải có.
Ví dụ một hóa đơn nhận được có hai dòng: 10 cái × 120.000 = 1.200.000 thuế 10% là 120.000; 5 cái × 200.000 = 1.000.000 thuế 5% là 50.000. Tiền hàng đúng là 2.200.000, tiền thuế 170.000, tổng thanh toán 2.370.000. Nếu tệp ghi tổng tiền thuế 180.000 và tổng thanh toán 2.380.000 thì lệch 10.000 đồng. Đây không phải lỗi bạn tự sửa trên chứng từ: người bán phải xử lý, và việc xử lý hóa đơn sai thuế nằm ở bài xử lý hóa đơn điện tử sai sót từ 1/7/2026.
04
Phát hiện vấn đề thì làm gì
Tùy mức sai. Sai tên, địa chỉ nhưng mã số thuế, hàng hóa, số tiền, thuế đúng thì người bán báo cho bạn và gửi cơ quan thuế mẫu thông báo, không phải lập lại hóa đơn. Sai mã số thuế, số tiền, thuế suất hay nội dung bắt buộc khác thì họ lập hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế, và bạn lập chứng từ theo hóa đơn mới. Hóa đơn thuộc nhóm không hợp pháp ở trên thì không nên ghi sổ để khấu trừ (điều kiện khấu trừ nằm ở bài điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào 2026); hãy giữ hồ sơ chứng minh giao dịch thật và hỏi lại người bán.
Trong lúc chờ người bán xử lý, hãy chưa ghi sổ hóa đơn đó thay vì ghi rồi sửa: hóa đơn gốc có thể bị thay thế, và ghi cả hai sẽ khấu trừ hai lần.
05
Làm trên KetoanX
KetoanX không tra được hóa đơn trên hệ thống của cơ quan thuế và chưa xác thực chữ ký số trong tệp; hai việc đó bạn làm trên cổng thuế và phần mềm đọc chữ ký số. Phần KetoanX làm được nằm ở trang Hóa đơn điện tử đầu vào, vào bằng Mua hàng, Hóa đơn điện tử đầu vào: nhập tệp XML, đọc sẵn người bán, dòng hàng, số tiền, rồi chạy các phép kiểm tại chỗ trên nội dung tệp và xếp hóa đơn vào một trong ba mức Đạt, Cần xem, Không hợp lệ.

Các bước
Vào Mua hàng, Hóa đơn điện tử đầu vào. Nếu chưa có hóa đơn nào, trang chỉ cách lấy tệp: tải tệp .xml đính kèm thư của nhà cung cấp hoặc tải từ cổng hoadondientu.gdt.gov.vn. Bản PDF chỉ để xem nên không nhập được. Bạn phải có quyền Thêm ở phân hệ Mua hàng thì ô nhập tệp mới hiện.
Ở ô
Tệp XML hóa đơn điện tử (chọn được nhiều tệp)chọn tệp của hóa đơn hai dòng trong ví dụ trên, rồi bấm Nhập hóa đơn (chọn nhiều tệp thì nút đổi thành Nhập 3 tệp, số tệp tương ứng). Mỗi lần nhận tối đa 50 tệp, mỗi tệp không quá 2 MB; tệp sai đuôi báoChỉ nhận tệp .xml của hóa đơn điện tử, tệp quá cỡ báo Tệp lớn hơn 2 MB, quên chọn thì báo Chưa chọn tệp XML nào.Bảng kết quả hiện từng tệp với cột Kết quả (Đã nhập, Đã có, Lỗi) và cột Kiểm tra. Hóa đơn cùng người bán, ký hiệu và số đã nhập từ trước thì không bị ghi đè mà báo
Đã có hóa đơn … ; giữ nguyên bản đã nhập, nên nhập lại tệp nhiều lần không sinh bản sao.Bấm số hóa đơn trong danh sách để mở trang Hóa đơn của nó. Phần Người bán và Người mua và thông tin chung cho bạn đối chiếu tên, mã số thuế, hình thức thanh toán, dòng Chữ ký số của người bán (chỉ ghi Có (chưa xác thực) hoặc Không có trong tệp), rồi bảng Hàng hóa, dịch vụ với từng dòng và khối Tổng theo thuế suất.
Mục Kết quả kiểm tra liệt kê từng phép kiểm kèm biểu tượng đạt, cần xem hay lỗi. Với hóa đơn ví dụ, dòng 1 gồm 10 cái đơn giá 120.000 thuế 10%, dòng 2 gồm 5 cái đơn giá 200.000 thuế 5%, nhưng tệp ghi tổng thuế 180.000 và tổng thanh toán 2.380.000. Phần mềm báo mức lỗi
Tiền thuế không khớp thuế suất: tổng tiền thuế 180.000 trên hóa đơn, tính theo thuế suất là 170.000, còn phép cộng tiền hàng và thuế thành tổng thanh toán vẫn khớp nên không báo thêm lỗi nào khác.Các phép kiểm khác cũng chạy ở bước nhập: mã số thuế người mua so với mã công ty khai ở Cài đặt công ty, tên người mua, cấu trúc mã số thuế người bán, ngày lập ở tương lai, thuế suất ngoài các mức 0%, 5%, 8%, 10%, KCT, KKKNT, tổng các dòng so với tổng tiền chưa thuế, số lượng nhân đơn giá so với thành tiền. Hóa đơn bán cho người tiêu dùng bị gắn Không hợp lệ với câu
không dùng để tính chi phí được trừ, không khấu trừ thuế GTGT đầu vào.Muốn lọc lại sau này, dùng ô Trạng thái (Tất cả, Chưa hạch toán, Đã hạch toán, Bỏ qua), Ngày lập từ, Đến ngày rồi bấm Lọc. Hóa đơn có lỗi chưa cần ghi sổ thì bấm Bỏ qua hóa đơn này ở trang hóa đơn; chờ người bán gửi hóa đơn thay thế rồi bấm Khôi phục hoặc nhập tệp mới.
Phần mềm tự ghi gì
Nhập và kiểm hóa đơn chưa ghi bút toán nào, vì mới chỉ lưu bản đọc của tệp. Bút toán chỉ sinh khi bạn dùng mục Lập chứng từ từ hóa đơn ở cuối trang hóa đơn, chọn Loại chứng từ cần lập rồi bấm Lập chứng từ mua (ví dụ Chứng từ mua hàng qua kho ghi Nợ 156 và Nợ 1331, Có 331; chọn thanh toán tiền mặt hay chuyển khoản thì có thêm phiếu chi hoặc báo nợ cấn trừ 331). Nếu hóa đơn đang ở mức Không hợp lệ thì trang hiện dòng cảnh báo Hóa đơn có mục không hợp lệ ở phần kiểm tra. Hãy xem lại với người bán trước khi hạch toán, và phần mềm vẫn cho lập nếu bạn quyết định làm vậy. Hóa đơn thay thế cho hóa đơn gốc đã lập chứng từ thì bị chặn lập tiếp để khỏi ghi sổ và khấu trừ hai lần, kèm lời nhắc sửa chứng từ cũ theo hóa đơn mới hoặc xóa chứng từ cũ rồi lập lại.
Kiểm lại và giới hạn
Danh sách hóa đơn có cột Kiểm tra và Trạng thái để thấy hóa đơn nào đã hạch toán, kèm số chứng từ. Trang ghi sẵn rằng kết quả là kiểm tại chỗ trên nội dung tệp, chưa xác thực chữ ký số và không tra được hóa đơn trên hệ thống của cơ quan thuế, nên việc tra tình trạng hóa đơn và người bán vẫn làm ở cổng hoadondientu.gdt.gov.vn. Phép kiểm chữ ký số chỉ xem tệp có khối chữ ký hay không; hóa đơn có chữ ký giả vẫn có thể qua mức Đạt. Nhiều hóa đơn chưa hạch toán cùng lúc thì dùng Mua hàng, Lập chứng từ hàng loạt từ hóa đơn đầu vào: lọc Ngày lập từ, Đến ngày, chọn hóa đơn, chọn Loại chứng từ cần lập rồi bấm Lập chứng từ cho N hóa đơn; kết quả báo riêng từng hóa đơn.
Các bước chi tiết hơn, kèm những trường hợp ít gặp, nằm ở bài hướng dẫn sử dụng hóa đơn điện tử đầu vào.
Bài liên quan
Hóa đơn
Hóa đơn điện tử 2026: Nghị định 254, TT 91
Từ ngày 01/7/2026, hóa đơn điện tử theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC, cùng ký ngày 30/6/2026.
Thuế GTGT
Điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào 2026
Thuế GTGT trên hóa đơn mua vào được khấu trừ khi đủ bốn điều kiện: hàng, dịch vụ dùng cho hoạt động chịu thuế; có hóa đơn GTGT hợp pháp (hoặc chứng từ nộp thuế nhập khẩu, nộp thay); có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt nếu giá mua từ 5 triệu đồng đã gồm thuế; và không thuộc hành vi luật cấm.
Hóa đơn
Hóa đơn lập sai trước 1/7/2026: xử lý
Từ 01/7/2026, hóa đơn lập trước ngày đó mà nay mới thấy sai được xử lý theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC, vì Nghị định 123/2020, Nghị định 70/2025 và Thông tư 32/2025 đã hết hiệu lực.
Dùng thử trên sổ của chính bạn
Đăng ký mất vài phút, không cần thẻ thanh toán. Mọi chức năng đều miễn phí.