01
Giảm giá hàng bán khác trả lại hàng và chiết khấu thế nào
Khác biệt nằm ở nguyên nhân và ở việc khách có giữ hàng hay không. Giảm giá hàng bán xảy ra vì hàng kém, mất phẩm chất hoặc không đúng quy cách trong hợp đồng, và hàng ở lại với khách. Nếu khách gửi hàng về thì đó là hàng bán bị trả lại, có kho và giá vốn đi kèm (bài hàng bán bị trả lại). Nếu khoản bớt tiền là phần thưởng cho khách mua nhiều thì đó là chiết khấu thương mại (bài hạch toán chiết khấu thương mại). Giảm giá không đụng đến kho: số lượng hàng của hai bên không đổi, chỉ giá trị đổi.
02
Giảm giá ghi trên hóa đơn và giảm giá sau khi bán
Thỏa thuận giảm giá đạt được trước khi lập hóa đơn thì hóa đơn ghi giá đã giảm. Theo Thông tư 99, bên bán lúc này không dùng Tài khoản 521, doanh thu ghi theo giá đã giảm. Chỉ khoản giảm giá chấp thuận sau khi đã bán, đã ghi doanh thu và đã phát hành hóa đơn mới ghi vào Tài khoản 521.
03
Lập hóa đơn điều chỉnh khi giảm giá sau bán
Thông tư 91/2026/TT-BTC không có đoạn riêng nói về giảm giá hàng bán. Quy định gần nhất là Điều 10 khoản 1 điểm b, về hóa đơn đã lập sai các nội dung như hàng hóa không đúng quy cách, chất lượng hoặc số tiền: người bán chọn lập hóa đơn điều chỉnh hoặc hóa đơn thay thế. Với giảm giá, hóa đơn điều chỉnh gọn hơn vì chỉ ghi phần giảm, không phải lập lại cả hóa đơn. Cách chọn ký hiệu và các ràng buộc khác nằm ở bài xử lý hóa đơn điện tử sai sót từ 1/7/2026.
Hóa đơn điều chỉnh có dòng chữ Điều chỉnh cho hóa đơn Mẫu số... ký hiệu... số... ngày... tháng... năm. Giá trị giảm ghi số âm, ví dụ dòng Giảm giá do lỗi màu với tiền hàng âm và tiền thuế âm tương ứng. Nếu người mua là tổ chức kinh tế, hộ hoặc cá nhân kinh doanh, hai bên lập văn bản thỏa thuận ghi rõ nội dung điều chỉnh trước khi lập hóa đơn và người bán lưu để xuất trình. Với giảm giá, biên bản thỏa thuận còn ghi lý do (hàng lỗi gì), số tiền giảm, hóa đơn gốc được giảm; đó là hồ sơ chứng minh khoản giảm là thật.
04
Hạch toán bên bán
Hóa đơn gốc đã ghi doanh thu đầy đủ, nên khoản giảm giá ghi riêng vào Tài khoản 521. Thông tư 99 hướng dẫn: khoản giảm giá cho khách thuộc đối tượng chịu thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ ghi Nợ 521, Nợ 3331 (thuế đầu ra được giảm), Có 111, 112 hoặc 131. Cuối kỳ kết chuyển Tài khoản 521 sang 511 để ra doanh thu thuần, và 521 phải theo dõi chi tiết theo từng khách hàng và từng loại hàng (xem bài tài khoản 521 các khoản giảm trừ doanh thu).
Ví dụ: công ty bán lô vải 80.000.000 đồng chưa thuế, thuế 10% là 8.000.000 đồng. Khách phát hiện một phần vải lỗi màu và hai bên thỏa thuận giảm 5%: tiền hàng 4.000.000 đồng, thuế 400.000 đồng, tổng 4.400.000 đồng.
Ngày ghi nhận giảm giá
Nợ 521 4.000.000, Nợ 33311 400.000, Có 131 4.400.000.
Cuối kỳ
Nợ 511 4.000.000, Có 521 4.000.000.
Doanh nghiệp theo Thông tư 133 không có Tài khoản 521: giảm giá ghi bên Nợ Tài khoản 511, nên bút toán đầu là Nợ 511, Nợ 33311, Có 131.
Hàng bán kỳ trước, giảm giá ở kỳ sau thì chia hai trường hợp theo Thông tư 99. Giảm giá phát sinh trước ngày phát hành báo cáo tài chính của kỳ trước thì điều chỉnh giảm doanh thu của kỳ trước; sau ngày phát hành thì ghi giảm doanh thu của kỳ phát sinh.
05
Hạch toán bên mua
Bên mua ghi nhận khoản giảm giá như giảm giá gốc của hàng đã mua. Theo Thông tư 99, bên mua phân bổ theo hàng còn tồn và hàng đã tiêu thụ trong kỳ: Nợ 111, 112 hoặc 331, Có 156 (phần hàng còn tồn), Có 632 (phần đã tiêu thụ), Có 133 (thuế đầu vào tương ứng). Thông tư 133 cũng yêu cầu chia như vậy: hàng còn thì giảm giá trị tồn kho, hàng đã bán thì giảm giá vốn.
Tiếp ví dụ, bên mua còn 60% số vải trong kho, 40% đã bán. Khoản giảm 4.000.000 đồng chia 2.400.000 đồng cho hàng tồn và 1.600.000 đồng cho giá vốn. Bên mua ghi Nợ 331 4.400.000, Có 156 2.400.000, Có 632 1.600.000, Có 133 400.000.
06
Kê khai thuế GTGT
Thông tư 91 khoản 6 điểm d nói rõ: với hóa đơn điều chỉnh thuộc khoản 5 (trả lại hàng, chiết khấu theo doanh số, điều chỉnh khi quyết toán), người bán kê khai vào kỳ lập hóa đơn điều chỉnh, người mua kê khai vào kỳ nhận. Giảm giá hàng bán không nằm trong danh sách khoản 5, nên chưa có điều khoản nào nói thẳng giảm giá kê khai ở kỳ nào.
Giảm giá cũng làm đổi giá trị của một giao dịch đã lập hóa đơn đúng, giống chiết khấu và trả lại hàng, nên kê khai theo kỳ lập hóa đơn điều chỉnh (bên mua theo kỳ nhận) là cách hợp lý nhất. Đây là suy luận từ điều khoản gần nhất chứ chưa phải câu chữ riêng cho giảm giá; khoản lớn hoặc khác kỳ, bạn nên xác nhận với cơ quan thuế quản lý. Hóa đơn điều chỉnh được ghi số âm làm giảm thuế đầu ra của bên bán và thuế đầu vào của bên mua. Cách điền tờ khai nằm ở bài tờ khai 01/GTGT theo Thông tư 89.
07
Những chỗ hay sai
Ghi giảm giá bên mua toàn bộ vào giá vốn dù hàng còn nằm trong kho làm giá vốn kỳ đó thấp quá. Ghi giảm giá bên bán thẳng vào 511 theo Thông tư 99 khiến mất dấu từng khoản giảm trừ. Nhầm với chiết khấu thanh toán (khách trả sớm được bớt, ghi 635 và 515) thì sai ở chỗ chiết khấu thanh toán không giảm doanh thu; xem bài chiết khấu thanh toán. Cuối cùng là giảm giá bằng miệng, không biên bản, không hóa đơn điều chỉnh, rồi trừ tiền khi khách thanh toán: sổ khớp với nhau nhưng thuế và hóa đơn không khớp.
08
Làm trên KetoanX
Giảm giá hàng bán lập ở Bán hàng, Chứng từ bán hàng, nút Giảm giá hàng bán, gắn với chứng từ bán gốc của đúng khách. Phần mềm ghi giảm doanh thu và thuế đầu ra, giảm phải thu hoặc tiền, và không đụng kho. Bên mua làm việc tương ứng ở Mua hàng, Chứng từ mua hàng, nút Giảm giá hàng mua. Các bước dưới đây lấy lại ví dụ lô vải ở trên, giả sử lô có 800 mét, đơn giá 100.000 đồng, nên giảm 4.000.000 đồng là 5.000 đồng mỗi mét.

Các bước
Vào Bán hàng, Chứng từ bán hàng, bấm Giảm giá hàng bán. Trang mở với tiêu đề Giảm giá hàng bán.
Ô Chứng từ gốc chọn chứng từ bán lô vải (danh sách ghi số, ngày và tên khách). Vừa chọn xong, biểu mẫu tải lại với khách, loại tiền và các dòng hàng của chứng từ gốc điền sẵn, mỗi dòng kèm dòng nhắc kiểu Chứng từ gốc: 800 × 100000. Chọn nhầm khách thì phần mềm báo
Đối tượng trên chứng từ khác với chứng từ gốc.Hai ô ngày Ngày chứng từ và Ngày hạch toán mặc định là hôm nay. Ngày hạch toán không được trước ngày của chứng từ gốc, và đây là ngày quyết định khoản giảm vào kỳ tờ khai nào, nên đặt đúng ngày lập hóa đơn điều chỉnh.
Ô Thanh toán có ba lựa chọn Chưa thanh toán (công nợ), Tiền mặt, Chuyển khoản. Giữ Chưa thanh toán (công nợ) nếu khoản giảm trừ vào số khách còn nợ: phần mềm ghi giảm 131. Chọn tiền mặt hoặc chuyển khoản khi bạn hoàn tiền cho khách; phần mềm ghi thẳng vào tiền, không lập phiếu chi kèm.
Ở bảng dòng hàng, cột Số lượng đã điền 800, cột Đơn giá đổi tên thành Giảm mỗi đơn vị và để trống. Nhập 5.000. Cột Thuế suất GTGT lấy từ chứng từ gốc (10%); không có cột chiết khấu hay kho vì giảm giá không dùng. Chân bảng hiện Cộng tiền hàng 4.000.000, tiền thuế 400.000 và Tổng thanh toán 4.400.000. Chỉ giảm một phần lô thì sửa Số lượng hoặc Giảm mỗi đơn vị cho ra đúng số tiền thỏa thuận.
Nếu hóa đơn điều chỉnh đã lập ở phần mềm hóa đơn khác, điền bốn ô Mẫu số HĐ, Ký hiệu HĐ, Số hóa đơn, Ngày hóa đơn của hóa đơn điều chỉnh đó (ví dụ ký hiệu C26TAA, số gồm tối đa 8 chữ số) để chứng từ có số hóa đơn đi kèm. Ô Diễn giải ghi lý do, ví dụ Giảm giá do lỗi màu.
Bấm Cất và ghi sổ. Muốn lưu nháp chưa vào sổ thì bấm Cất, chưa ghi sổ.
Phần mềm tự ghi gì
Với chế độ Thông tư 99, chứng từ ghi hai bút toán: Nợ 521 4.000.000, Có 131 4.000.000 (diễn giải Giảm giá hàng bán), và Nợ 33311 400.000, Có 131 400.000. Công ty theo Thông tư 133 không có 521 nên dòng đầu ghi Nợ tài khoản doanh thu của mặt hàng. Nếu hệ thống tài khoản có 5213 (bộ tài khoản theo Thông tư 200) thì khoản giảm ghi vào 5213 thay cho 521.
Bút toán cuối kỳ Nợ 511, Có 521 4.000.000 phần mềm làm ở Thuế, cuối kỳ, Cuối kỳ, mục Kết chuyển lãi lỗ cuối kỳ, nút Kết chuyển kỳ, cùng lượt với các kết chuyển khác của tháng; bạn không lập tay.
Bên mua với chứng từ Giảm giá hàng mua và cùng khoản giảm: Nợ 331 4.400.000, Có 156 2.400.000, Có 632 1.600.000, Có 133 400.000. Phần mềm chia 2.400.000 và 1.600.000 theo tỷ lệ: số còn tồn của mặt hàng chia cho số đã mua trên chứng từ gốc, nên còn 480 trên 800 mét thì ra 60%. Tổng giá trị kho giảm 2.400.000 còn số lượng giữ nguyên.
Các câu báo lỗi hay gặp. Giá trị giảm của "…" vượt giá trị còn lại của chứng từ gốc: giảm …, còn … khi tổng các lần giảm của một mặt hàng quá thành tiền gốc; sửa lại số giảm. Mặt hàng "…" không có trên chứng từ gốc khi thêm dòng hàng lạ. Sổ đã khóa đến ngày … khi ngày hạch toán nằm trong kỳ đã khóa.
Kiểm lại và giới hạn
Mở Báo cáo, Sổ nhật ký chung hoặc In kèm bút toán trên chứng từ để xem hai bút toán, rồi Báo cáo, Sổ chi tiết ở tài khoản 521 và 131 để thấy số theo khách. Tờ khai GTGT lấy khoản giảm với dấu âm theo kỳ của ngày hạch toán. Cách dùng đầy đủ màn này nằm ở hướng dẫn chứng từ bán hàng.
Phần mềm chưa làm các việc sau. Nó không phát hành hóa đơn điều chỉnh, không ghi chữ Điều chỉnh cho hóa đơn… và không kiểm biên bản thỏa thuận; hóa đơn điều chỉnh lập ở phần mềm hóa đơn của bạn, biên bản bạn tự lưu. Nó không bắt buộc chứng từ gốc đã có hóa đơn hay còn trong kỳ; khoản giảm bán kỳ trước, phát sinh sau ngày phát hành báo cáo tài chính, thì phần mềm ghi vào kỳ của ngày hạch toán bạn chọn, không tự điều chỉnh báo cáo kỳ trước. Cũng không có cảnh báo riêng về kỳ kê khai của giảm giá hàng bán, vì quy định này còn chưa rõ như bài đã nói. Quy trình chung của cả vòng nằm ở bài kế toán mua hàng và bán hàng, và các chứng từ này thuộc phần bán hàng và mua hàng của KetoanX.
Muốn xem đủ mọi ô, mọi nút và lỗi hay gặp của màn này, đọc bài hướng dẫn sử dụng chứng từ bán hàng.
Bài liên quan
Mua hàng và bán hàng
Kế toán mua hàng và bán hàng: quy trình trọn vòng
Một giao dịch mua đi qua đơn mua, nhập kho, hóa đơn đầu vào, ghi công nợ phải trả rồi thanh toán.
Mua hàng và bán hàng
Hạch toán chiết khấu thương mại hai bên
Chiết khấu ghi ngay trên hóa đơn thì bên bán ghi doanh thu thuần, không dùng Tài khoản 521.
Hóa đơn
Xử lý hóa đơn điện tử sai sót từ 1/7/2026
Từ 01/7/2026, hóa đơn điện tử lập sai được xử lý theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC.
Dùng thử trên sổ của chính bạn
Đăng ký mất vài phút, không cần thẻ thanh toán. Mọi chức năng đều miễn phí.