Tính giá xuất kho nhập trước xuất trước: ví dụ theo từng lô và những chỗ hay tính sai

Thông tư 99 (nguyên tắc chung ở bài nguyên tắc kế toán hàng tồn kho) mô tả phương pháp này bằng giả định: hàng nhập trước thì xuất trước, nên giá trị xuất tính theo lô nhập ở đầu kỳ hoặc gần đầu kỳ, và giá trị hàng tồn cuối kỳ tính theo hàng nhập ở cuối hoặc gần cuối kỳ. Giả định này nói về cách tính giá, không bắt kho phải xuất đúng vật lý lô cũ; hàng có hạn dùng thì thực tế cũng xuất lô cũ trước nên sổ và kho khớp nhau.

ketoanx.com/reports/stock-by-inward

Các bước

1. 1

   Vào Kho→, Tính giá xuất kho, ô Phương pháp tính giá xuất kho chọn Nhập trước, xuất trước. Ô Phạm vi tính giữ Toàn công ty; chọn Theo từng kho khi mỗi kho giữ lớp hàng riêng, và khi chuyển kho thì kho nhận nhập theo giá xuất của kho chuyển. Bấm Lưu cài đặt; dòng báo là Đã lưu: Nhập trước, xuất trước, toàn công ty… kèm lời nhắc chứng từ cũ giữ nguyên giá tới khi tính lại.

2. 2

   Ở khối Tính lại theo tháng, ô Kỳ chọn 10/2026 rồi bấm Tính lại giá xuất kho.

3. 3

   Phiếu 12/10 lấy hết 100 cái giá 10.000 rồi 50 cái giá 11.000: 1.550.000. Phiếu 25/10 lấy 150 cái giá 11.000 rồi 50 cái giá 12.000: 2.250.000. Cộng 3.800.000, còn 50 cái giá 12.000 là 600.000. Mỗi phiếu xuất vẫn chỉ hiện một giá trị, phần tách theo lô nằm ở báo cáo.

4. 4

   Mở Kho→, Tồn kho theo chứng từ nhập. Ô Tại ngày chọn 31/10/2026, ô Mặt hàng chọn mặt hàng của ví dụ, ô Theo dõi để Từng kho (chuyển kho giữ chứng từ gốc) hoặc đổi sang Cả công ty, rồi bấm Xem báo cáo. Bảng trên còn một dòng: lần nhập 18/10, SL nhập 100, SL còn tồn 50, Đơn giá nhập 12.000, Giá trị tồn 600.000, Số ngày tồn 13. Bảng Sổ chi tiết theo chứng từ nhập, có thêm ô Sổ chi tiết từ ngày (chọn 01/10/2026), liệt kê dưới mỗi lần nhập các phiếu xuất đã lấy từ nó.

5. 5

   Sang tháng 11, ghi nhập 03/11 100 cái giá 12.500 và xuất 08/11 80 cái, rồi chạy Kỳ 11/2026 (sau khi tháng 10 đã tính). Phiếu 08/11 lấy hết 50 cái giá 12.000 (600.000) và 30 cái giá 12.500 (375.000): 975.000, tồn 70 cái, 875.000.

6. 6

   Hai chứng từ cùng ngày thì thứ tự quyết định lô bị trừ trước. Mở Kho→, Thứ tự chứng từ trong ngày (tiêu đề trang là Thứ tự chứng từ nhập, xuất trong ngày), chọn Ngày, bấm Xem. Mặc định nhập có giá chạy trước, rồi các chứng từ khác theo giờ lập. Đưa dòng lên xuống, bấm Lưu thứ tự (hoặc Bỏ thứ tự sắp tay để về mặc định), rồi quay lại tính lại giá xuất kho.

Phần mềm tự ghi gì

Tính lại không tạo chứng từ kế toán mới, chỉ sửa giá trị dòng xuất trên sổ kho và bút toán giá vốn đi kèm. Ví dụ bán hàng ghi Nợ 632, Có 156 1.550.000 ngày 12/10 và 2.250.000 ngày 25/10; kho có tài khoản riêng như 157 thì Có tài khoản đó. Phiếu xuất kho chọn lý do khác bán hàng thì Nợ theo tài khoản của lý do đó. Hàng bán trả lại có gắn chứng từ gốc nhập kho theo giá trị lần xuất gốc; không gắn thì nhập theo đơn giá hiện hành của mặt hàng, tức đơn giá bình quân của số tồn lúc đó chứ không phải giá một lô cụ thể.

Báo lỗi hay gặp ở báo cáo lô: Có … lần xuất vượt số tồn của các chứng từ nhập (xuất âm kho)… khi xuất nhiều hơn tồn, xử lý theo bài tồn kho âm trước khi tính lại. Ở màn sắp thứ tự: Sổ đã khóa đến ngày … khi ngày nằm trong kỳ khóa.

Kiểm lại và giới hạn

So tổng Cộng giá trị tồn của báo cáo lô (600.000) với Kho→, Đối chiếu kho với sổ cái. Báo cáo lô luôn xếp lớp theo nhập trước xuất trước dù công ty đang chọn phương pháp nào, nên với công ty dùng bình quân thì tổng này có thể khác số dư tài khoản kho.

Giới hạn: phương pháp là cài đặt chung cho cả công ty, không chọn riêng từng mặt hàng; thứ tự lô lấy theo ngày trên phiếu nhập, không có ngày hàng về thực tế riêng cho trường hợp hàng về trước hóa đơn; kỳ đã khóa sổ không tính lại được. Chức năng thuộc phần kho của KetoanX; bài trước là bình quân gia quyền, bài sau là kiểm kê kho và hàng thừa, thiếu.

Muốn xem đủ mọi ô, mọi nút và lỗi hay gặp của màn này, đọc bài hướng dẫn sử dụng tồn kho theo chứng từ nhập.