Báo cáo tình hình sử dụng lao động: lập định kỳ, khai trình khi bắt đầu hoạt động và giữ sổ quản lý lao động

Cập nhật · Biên soạn: KetoanX

Doanh nghiệp có ba việc về quản lý lao động: khai trình việc sử dụng lao động trong 30 ngày kể từ ngày bắt đầu hoạt động, lập và cập nhật sổ quản lý lao động từ ngày người lao động bắt đầu làm việc, và báo cáo thay đổi lao động trước 05/6 và trước 05/12 mỗi năm theo mẫu 01/PLI qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia, kèm thông báo cho cơ quan bảo hiểm xã hội.

Khai trình khi bắt đầu hoạt động
Trong 30 ngày kể từ ngày bắt đầu hoạt động
Hạn báo cáo thay đổi lao động
Trước 05/6 (6 tháng) và trước 05/12 (cả năm), mẫu 01/PLI
Sổ quản lý lao động
Lập trong 30 ngày, giấy hoặc điện tử, cập nhật từ ngày người lao động bắt đầu làm việc
Phạt không lập sổ hoặc không báo cáo
5 đến 10 triệu đồng với cá nhân, doanh nghiệp gấp đôi

01

Ba nghĩa vụ quản lý lao động của doanh nghiệp

Điều 12 Bộ luật Lao động 2019 giao cho người sử dụng lao động ba việc: lập, cập nhật, quản lý và xuất trình sổ quản lý lao động (bản giấy hoặc bản điện tử); khai trình việc sử dụng lao động trong 30 ngày kể từ ngày bắt đầu hoạt động; định kỳ báo cáo việc thay đổi lao động và thông báo cho cơ quan bảo hiểm xã hội. Nghị định 145/2020/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết. Nghĩa vụ áp dụng cho mọi người sử dụng lao động, không phân biệt quy mô, nên công ty 5 người cũng phải có sổ và nộp báo cáo.

02

Khai trình việc sử dụng lao động

Khai trình làm một lần khi doanh nghiệp bắt đầu hoạt động, trong 30 ngày. Nghị định 145 không đặt một thủ tục riêng mà dẫn sang quy trình liên thông khi đăng ký thành lập doanh nghiệp, đăng ký bảo hiểm xã hội và đăng ký hóa đơn, nên phần lớn doanh nghiệp mới khai trình ngay trong bộ hồ sơ thành lập. Kế toán chỉ cần kiểm lại rằng số lao động và ngày bắt đầu hoạt động khai lúc ấy khớp với danh sách đăng ký bảo hiểm sau đó, nhất là khi bạn nhận một công ty đã hoạt động từ trước.

03

Sổ quản lý lao động: lập, nội dung và cập nhật

Sổ lập trong 30 ngày kể từ ngày bắt đầu hoạt động, mỗi nơi một sổ: trụ sở, từng chi nhánh, từng văn phòng đại diện. Sổ dùng bản giấy hay bản điện tử đều được, miễn đủ thông tin cơ bản của từng người. Về nhân thân là họ tên, giới tính, ngày sinh, quốc tịch, nơi cư trú và số căn cước hoặc hộ chiếu. Về nghề nghiệp là trình độ chuyên môn, bậc kỹ năng nghề, vị trí việc làm, loại hợp đồng, ngày bắt đầu làm việc. Về quyền lợi và quá trình làm việc là bảo hiểm xã hội, tiền lương, nâng bậc nâng lương, ngày nghỉ trong năm, giờ làm thêm, đào tạo, kỷ luật và trách nhiệm vật chất, tai nạn và bệnh nghề nghiệp; cuối cùng là ngày chấm dứt hợp đồng và lý do.

Công ty phải đưa thông tin vào sổ từ ngày người lao động bắt đầu làm việc, không đợi đến cuối kỳ, và xuất trình sổ khi cơ quan quản lý lao động hoặc cơ quan liên quan yêu cầu. Người nước ngoài làm việc theo hợp đồng lao động cũng là người lao động của công ty nên có dòng trong sổ, với cột quốc tịch ghi rõ.

04

Báo cáo tình hình thay đổi lao động

Báo cáo lập hai kỳ: kỳ 6 tháng nộp trước ngày 05/6 và kỳ cả năm nộp trước ngày 05/12, theo Mẫu 01/PLI trong Phụ lục I của Nghị định 145/2020/NĐ-CP, nộp qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia và và báo cho cơ quan bảo hiểm xã hội ở địa bàn công ty đặt trụ sở hoặc chi nhánh (văn bản ghi cơ quan cấp huyện). Không nộp được trên cổng thì gửi bản giấy cùng mẫu.

Cơ quan nhận báo cáo theo nghị định là Sở Lao động, Thương binh và Xã hội. Nhưng từ mô hình chính quyền địa phương hai cấp (từ 01/7/2025), nhiều địa phương hướng dẫn nộp cho Sở Nội vụ và vẫn dùng mẫu 01/PLI. Bạn nên xem thông báo của tỉnh nơi đặt trụ sở trước kỳ nộp, vì tên cơ quan nhận có thể khác văn bản gốc.

Báo cáo ghi tình hình thay đổi lao động theo các chỉ tiêu của mẫu. Nên lấy số liệu cùng nguồn với danh sách bảo hiểm để hai nơi khớp nhau. Nghị định không nêu ngoại lệ cho kỳ không có biến động, nên trước khi bỏ qua một kỳ hãy hỏi cơ quan nhận báo cáo ở địa phương.

05

Mức phạt khi không làm

Nghị định 283/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 10/9/2026 và thay Nghị định 12/2022, nêu hai mức ở Điều 11. Mức nhẹ, từ 1 đến 3 triệu đồng với cá nhân: không khai trình việc sử dụng lao động, không thể hiện, nhập đầy đủ thông tin người lao động vào sổ từ ngày bắt đầu làm việc, không xuất trình sổ khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Mức nặng hơn, từ 5 đến 10 triệu đồng với cá nhân: không báo cáo tình hình thay đổi lao động, không lập sổ, hoặc lập sổ không đúng thời hạn hay thiếu nội dung cơ bản. Doanh nghiệp bị phạt gấp đôi, tức 2 đến 6 triệu đồng và 10 đến 20 triệu đồng.

06

Lịch việc hằng năm của kế toán

Khi có người vào làm: lập hợp đồng, đưa thông tin vào sổ ngay, báo tăng bảo hiểm (xem [thủ tục đăng ký BHXH và báo tăng giảm](/kien-thuc/thu-tuc-dang-ky-bhxh-bao-tang-giam)). Khi có người nghỉ: ghi thời điểm và lý do chấm dứt vào sổ, báo giảm bảo hiểm (xem [chấm dứt hợp đồng lao động](/kien-thuc/cham-dut-hop-dong-lao-dong)). Giữa tháng 5: chốt số liệu kỳ 6 tháng và nộp trước 05/6. Giữa tháng 11: chốt số liệu cả năm và nộp trước 05/12. Cuối năm: soát lại sổ so với danh sách bảo hiểm và bảng lương, nhất là các cột loại hợp đồng, tiền lương và thời điểm bắt đầu.

Hợp đồng lao động điện tử đang được thiết kế để hỗ trợ khâu này: nhà cung cấp hệ thống phải có chức năng giúp công ty lập báo cáo tình hình sử dụng lao động theo định dạng Bộ Nội vụ quy định, xem [hợp đồng lao động điện tử](/kien-thuc/hop-dong-lao-dong-dien-tu).

07

Làm trên KetoanX

Dữ liệu của sổ quản lý lao động nằm trong Tiền lương → Hồ sơ nhân viên, và số lao động tăng giảm của kỳ báo cáo nằm ở Tiền lương → Lao động tham gia bảo hiểm.

Màn hình Hồ sơ nhân viên trong KetoanX, công ty mẫu
Màn hình Hồ sơ nhân viên của công ty mẫu, chụp từ ứng dụng KetoanX.

Các bước

  1. Vào Tiền lương → Hồ sơ nhân viên, bấm Thêm nhân viên (hoặc bấm mã nhân viên để sửa hồ sơ có sẵn).

  2. Nhập các ô định danh: Mã NV, Họ tên, Ngày sinh, Giới tính, Số CCCD, Quốc tịch (trống = Việt Nam) (nhập cho người nước ngoài), Mã số BHXH. Mã NV và Họ tên là bắt buộc.

  3. Nhập các ô về việc làm: Chức vụ, công việc, Ngày vào làm (ngày người đó bắt đầu làm việc, tức mốc phải ghi sổ), Loại hợp đồng lao động (không xác định thời hạn, xác định thời hạn, hợp đồng thử việc...), Số hợp đồng, Hợp đồng có hiệu lực từ, Hợp đồng đến ngày.

  4. Nhập lương: Lương cơ bản (mức khoán, đơn giá giờ hoặc ngày công) và Lương đóng BH (trống = lương cơ bản cộng các phụ cấp, khoản bổ sung khai ở dưới; bắt buộc với lương giờ, ngày, sản phẩm, khoán) nếu khác lương cơ bản; khi đổi lương trên hồ sơ có sẵn, nhập Mức lương mới áp dụng từ ngày (khi đổi lương) để hệ thống giữ lịch sử.

  5. Bấm Thêm để tạo hồ sơ; hồ sơ có sẵn thì bấm Lưu hồ sơ. Khi nhân viên nghỉ, nhập Ngày nghỉ việc (ngày làm việc cuối cùng). Nếu ngày này sớm hơn ngày vào làm thì phần mềm báo Ngày nghỉ việc không được trước ngày vào làm.

  6. Khi cần danh sách để dựng sổ, ở trang Hồ sơ nhân viên bấm In danh sách; chỉnh bố cục cột ngay trên bảng để chọn cột in.

  7. Đến kỳ báo cáo, mở Tiền lương → Lao động tham gia bảo hiểm, chọn tháng và xem các dòng Tăng lao động, Giảm lao động, Điều chỉnh mức đóng để lấy số lao động tăng giảm của kỳ.

Phần mềm tự ghi gì

Đây là màn dữ liệu nhân sự nên phần mềm không sinh bút toán kế toán khi bạn lưu hồ sơ. Hồ sơ này là nguồn tính lương và bảo hiểm của các kỳ sau, và các dòng tăng giảm của màn Lao động tham gia bảo hiểm lấy trực tiếp từ ngày vào làm, ngày nghỉ việc và lịch sử lương đã lưu.

Kiểm lại và giới hạn

Kiểm lại ở Hồ sơ nhân viên (cột Ghi chú hiện Đã nghỉ cho người nghỉ việc) và ở màn Lao động tham gia bảo hiểm theo từng tháng; có thể xuất Excel từ màn này. KetoanX chưa có ô cho nơi cư trú, trình độ chuyên môn, bậc kỹ năng nghề, số ngày nghỉ trong năm, kỷ luật; chưa tạo sổ quản lý lao động đúng mẫu, chưa lập mẫu 01/PLI và chưa nộp báo cáo. Bạn dùng số liệu từ các màn trên để điền mẫu và tự nộp trên cổng.

Các bước chi tiết hơn, kèm những trường hợp ít gặp, nằm ở bài hướng dẫn sử dụng bảng lương.

08

Lỗi hay gặp

Có công ty cho rằng kỳ không biến động thì khỏi nộp. Có công ty lập sổ một lần rồi để đó, nên khi cơ quan yêu cầu xuất trình thì sổ không còn đúng với người đang làm. Và nhiều nơi để số lao động trong báo cáo lệch danh sách bảo hiểm, vì hai việc do hai người làm mà không ai đối chiếu. Tổng quan các khoản liên quan đến lương và bảo hiểm nằm ở [tổng quan bảo hiểm xã hội bắt buộc](/kien-thuc/bao-hiem-xa-hoi-bat-buoc).

Bài liên quan

  • Bảo hiểm và lao động

    Bảo hiểm xã hội bắt buộc 2026

    Doanh nghiệp có người lao động theo hợp đồng phải đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp.

  • Quản lý thuế và xử phạt

    Lịch nộp tờ khai thuế và báo cáo năm 2026

    Từ 01/7/2026, tờ khai kỳ tháng nộp chậm nhất ngày 20 của tháng sau, kỳ quý nộp chậm nhất ngày cuối cùng của tháng đầu quý sau, quyết toán năm nộp chậm nhất ngày cuối cùng của tháng thứ ba.

  • Bảo hiểm và lao động

    Lao động bán thời gian: bảo hiểm và thuế

    Có, khi nhân viên bán thời gian ký hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng và lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức lương đóng bảo hiểm thấp nhất, tức mức tham chiếu 2.530.000 đồng từ 01/7/2026.

Dùng thử trên sổ của chính bạn

Đăng ký mất vài phút, không cần thẻ thanh toán. Mọi chức năng đều miễn phí.